<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0424"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 424 阿弥陀经疏抄</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 424 阿弥陀经疏抄</title> <author>明 袾宏述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">424</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">阿弥陀经疏抄</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【嘉兴乙-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01321"> <charName>CBETA CHARACTER CB01321</charName> <mapping cb:dec="984361" type="PUA">U+F0529</mapping> <mapping type="unicode">U+478B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嚫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[贝*亲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:53"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0600a" n="0600a"/> <lb ed="X" n="0600a01"/> <cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 424-A 阿弥陀经疏抄总科</cb:mulu><head>No. 424-A <lb ed="X" n="0600a02"/><lb ed="R033" n="0326a01"/> 阿弥陀经疏抄总科</head> <lb ed="X" n="0600a03"/><lb ed="R033" n="0326a01"/> <lb ed="X" n="0600a04"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><p xml:id="pX22p0600a0401">此经疏抄大文分三初通序大意二开章释文三结释咒意云云。</p> <lb ed="X" n="0600a05"/><lb ed="R033" n="0326a01"/> <lb ed="X" n="0600a06"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a0601">〇初通序大意<note place="inline">五</note> <lb ed="X" n="0600a07"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a0701">初明性</item> <lb ed="X" n="0600a08"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a0801">二赞经<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0600a09"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a0901">初总赞</item> <lb ed="X" n="0600a10"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1001">二别赞<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0600a11"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a1101">初先出说经所以</item> <lb ed="X" n="0600a12"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1201">二统论净土功德</item> <lb ed="X" n="0600a13"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1301">三特示持名为要<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0600a14"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a1401">初较轮要约</item> <lb ed="X" n="0600a15"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1501">二究明利益<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0600a16"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a1601">初因成</item> <lb ed="X" n="0600a17"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1701">二果证</item> <lb ed="X" n="0600a18"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1801">三总结</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0600a19"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a1901">四廣显持名所被</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0600a20"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2001">三感时<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0600a21"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a2101">初总歎</item> <lb ed="X" n="0600a22"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2201">二别歎</item> <lb ed="X" n="0600a23"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2301">三结歎</item></list></item> <lb ed="X" n="0600a24"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2401">四述意<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0600a25"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a2501">初愧<anchor xml:id="nkr_note_add_0600a2501" n="0600a2501"/><anchor xml:id="beg0600a2501" n="0600a2501"/>己<anchor xml:id="end0600a2501"/>不听</item> <lb ed="X" n="0600a26"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2601">二明<anchor xml:id="nkr_note_add_0600a2601" n="0600a2601"/><anchor xml:id="beg0600a2601" n="0600a2601"/>己<anchor xml:id="end0600a2601"/>所尙</item> <lb ed="X" n="0600a27"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2701">三原巳释经</item></list></item> <lb ed="X" n="0600a28"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a2801">五请加</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0600a29"/><lb ed="R033" n="0326a01"/> <lb ed="X" n="0600a30"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a3001">〇二开章释文<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0600a31"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a3101">初略标</item> <lb ed="X" n="0600a32"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a3201">二详释<note place="inline">十</note> <lb ed="X" n="0600a33"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a3301">初教起所因<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0600a34"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a3401">初总</item> <lb ed="X" n="0600a35"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a3501">二别<note place="inline">十</note> <lb ed="X" n="0600a36"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0600a3601">初大悲愍念末法为作津樑故</item> <lb ed="X" n="0600a37"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a3701">二特于无量法门出勝方便故</item> <lb ed="X" n="0600a38"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a3801">三激扬生死凡夫令起欣厌故</item> <lb ed="X" n="0600a39"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a3901">四化导二乘执空不修净土故</item> <lb ed="X" n="0600a40"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a4001">五勉进初心菩萨亲近<persName>如来</persName>故</item> <lb ed="X" n="0600a41"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a4101">六尽摄利钝诸根悉皆度脱故</item> <lb ed="X" n="0600a42"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a4201">七护持多障行人不遭堕落故</item> <lb ed="X" n="0600a43"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a4301">八的指即有念心得入无念故</item> <lb ed="X" n="0600a44"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0600a4401">九巧示因于往生实悟无生故</item> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0601a" n="0601a"/> <lb ed="X" n="0601a01"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0101">十复明径路修行径中之径故 此有二義一者馀门学道<note place="inline">云云</note>二者无量寿经廣陈依正<note place="inline">云云</note></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0601a02"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0201">二藏教等摄<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a03"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a0301">初藏摄</item> <lb ed="X" n="0601a04"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0401">二教摄</item> <lb ed="X" n="0601a05"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0501">三分摄</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a06"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0601">三義理深廣<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a07"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a0701">初摄顿</item> <lb ed="X" n="0601a08"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0801">二分圆</item> <lb ed="X" n="0601a09"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a0901">三旁通<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a10"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a1001">初观经</item> <lb ed="X" n="0601a11"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1101">二诸经</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0601a12"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1201">四所被阶品<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a13"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a1301">初料简</item> <lb ed="X" n="0601a14"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1401">二总收</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a15"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1501">五能诠体性<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0601a16"/><lb ed="R033" n="0326a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a1601">初随相</item> <lb ed="X" n="0601a17"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1701">二唯识</item> <lb ed="X" n="0601a18"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1801">三皈性</item> <lb ed="X" n="0601a19"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a1901">四无碍</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a20"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2001">六宗起旨归<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a21"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a2101">初总陈</item> <lb ed="X" n="0601a22"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2201">二异解</item> <lb ed="X" n="0601a23"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2301">三正意<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a24"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a2401">初总擧</item> <lb ed="X" n="0601a25"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2501">二别明</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0601a26"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2601">七部类差别<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a27"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a2701">初明部</item> <lb ed="X" n="0601a28"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2801">二明类</item> <lb ed="X" n="0601a29"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a2901">三非部非类</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a30"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3001">八译释诵持<note place="inline">五</note> <lb ed="X" n="0601a31"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a3101">初明译</item> <lb ed="X" n="0601a32"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3201">二明释</item> <lb ed="X" n="0601a33"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3301">三明诵</item> <lb ed="X" n="0601a34"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3401">四明持</item> <lb ed="X" n="0601a35"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3501">五结劝</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a36"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3601">九总释名题<note place="inline">二</note><note place="inline">卷二</note> <lb ed="X" n="0601a37"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a3701">初题義</item> <lb ed="X" n="0601a38"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3801">二译人</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a39"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a3901">十别解文義<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a40"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a4001">初序分<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a41"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a4101">初五句证</item> <lb ed="X" n="0601a42"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a4201">二列众证<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a43"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a4301">初声闻众<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a44"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a4401">初明类数</item> <lb ed="X" n="0601a45"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a4501">二表位德</item> <lb ed="X" n="0601a46"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a4601">三出名号<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a47"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a4701">初众名</item> <lb ed="X" n="0601a48"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a4801">二总结</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0601a49"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a4901">二菩萨众<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0601a50"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a5001">初明类</item> <lb ed="X" n="0601a51"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a5101">二列名</item> <lb ed="X" n="0601a52"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a5201">三总结</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a53"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a5301">三人天众</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0601a54"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a5401">二正宗分<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0601a55"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a5501">初详陈依正令生信乐<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a56"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a5601">初对機</item> <lb ed="X" n="0601a57"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a5701">二示法<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a58"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a5801">初总标<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a59"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a5901">初标土显依</item> <lb ed="X" n="0601a60"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a6001">二标主显正</item></list></item> <lb ed="X" n="0601a61"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><item xml:id="itemX22p0601a6101">二别释<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0601a62"/><lb ed="R033" n="0327a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0601a6201">初依报<note place="inline">二</note> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0602a" n="0602a"/> <lb ed="X" n="0602a01"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a0101">初总名极乐</item> <lb ed="X" n="0602a02"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a0201">二别示莊严<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0602a03"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a0301">初栏网行树<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a04"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a0401">初详陈</item> <lb ed="X" n="0602a05"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a0501">二总结</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a06"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a0601">二池阁莲花<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0602a07"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a0701">初池水</item> <lb ed="X" n="0602a08"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a0801">二阶道</item> <lb ed="X" n="0602a09"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a0901">三莲花</item> <lb ed="X" n="0602a10"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1001">四总结</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a11"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1101">三天乐雨花<note place="inline">四</note><note place="inline">卷三</note> <lb ed="X" n="0602a12"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a1201">初天乐</item> <lb ed="X" n="0602a13"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1301">二金地</item> <lb ed="X" n="0602a14"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1401">三雨花<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0602a15"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a1501">初天雨妙花</item> <lb ed="X" n="0602a16"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1601">二持<anchor xml:id="nkr_note_add_0602a1601" n="0602a1601"/><anchor xml:id="beg0602a1601" n="0602a1601"/>已<anchor xml:id="end0602a1601"/>供<persName>佛</persName></item> <lb ed="X" n="0602a17"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1701">三供<anchor xml:id="nkr_note_add_0602a1701" n="0602a1701"/><anchor xml:id="beg0602a1701" n="0602a1701"/>已<anchor xml:id="end0602a1701"/>自适</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a18"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1801">四总结</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a19"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a1901">四化禽风树<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0602a20"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a2001">初化禽演法<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a21"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a2101">初正示法音<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a22"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a2201">初宣音</item> <lb ed="X" n="0602a23"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a2301">二获益</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a24"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a2401">二释无恶道</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a25"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a2501">二风树演法</item> <lb ed="X" n="0602a26"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a2601">三总结</item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0602a27"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a2701">二正报<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a28"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a2801">初化主<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a29"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a2901">初征名</item> <lb ed="X" n="0602a30"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a3001">二显德<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a31"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a3101">初名含多義<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a32"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a3201">初光明无量</item> <lb ed="X" n="0602a33"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a3301">二寿命无量</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a34"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a3401">二道成远劫</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0602a35"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a3501">二化伴<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a36"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a3601">初见在<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0602a37"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a3701">初声闻</item> <lb ed="X" n="0602a38"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a3801">二菩萨</item> <lb ed="X" n="0602a39"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a3901">三总结</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a40"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a4001">二往生<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a41"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a4101">初大众</item> <lb ed="X" n="0602a42"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a4201">二上众</item></list></item></list></item></list></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0602a43"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a4301">二正示愿行令知修证<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0602a44"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a4401">初发愿<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a45"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a4501">初劝发愿心</item> <lb ed="X" n="0602a46"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a4601">二出其所以</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a47"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a4701">二起行<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a48"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a4801">初拣馀行</item> <lb ed="X" n="0602a49"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a4901">二示正行</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a50"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a5001">三感果<note place="inline">二</note><note place="inline">卷三</note> <lb ed="X" n="0602a51"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a5101">初<persName>佛</persName>现我前</item> <lb ed="X" n="0602a52"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a5201">二我往<persName>佛</persName>处</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a53"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a5301">四结劝</item></list></item> <lb ed="X" n="0602a54"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a5401">三交引<persName>佛</persName>言令断疑惑<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a55"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a5501">初明<persName>佛</persName>同赞<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0602a56"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a5601">初本<persName>佛</persName>赞</item> <lb ed="X" n="0602a57"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0602a5701">二他<persName>佛</persName>赞<note place="inline">六</note> <lb ed="X" n="0602a58"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a5801">初东方<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0602a59"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0602a5901">初列名显廣</item> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0603a" n="0603a"/> <lb ed="X" n="0603a01"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0101">二现相表真</item> <lb ed="X" n="0603a02"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0201">三发言劝信</item></list></item> <lb ed="X" n="0603a03"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0301">二南方<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a04"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a0401">初列名显廣</item> <lb ed="X" n="0603a05"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0501">二现相表真</item> <lb ed="X" n="0603a06"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0601">三发言劝信</item></list></item> <lb ed="X" n="0603a07"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0701">三西方<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a08"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a0801">初列名显廣</item> <lb ed="X" n="0603a09"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a0901">二现相表真</item> <lb ed="X" n="0603a10"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1001">三发言劝信</item></list></item> <lb ed="X" n="0603a11"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1101">四北方<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a12"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a1201">初列名显廣</item> <lb ed="X" n="0603a13"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1301">二现相表真</item> <lb ed="X" n="0603a14"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1401">三发言劝信</item></list></item> <lb ed="X" n="0603a15"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1501">五下方<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a16"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a1601">初列名显廣</item> <lb ed="X" n="0603a17"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1701">二现相表真</item> <lb ed="X" n="0603a18"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1801">三发言劝信</item></list></item> <lb ed="X" n="0603a19"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a1901">六上方<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a20"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a2001">初列名显廣</item> <lb ed="X" n="0603a21"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a2101">二现相表真</item> <lb ed="X" n="0603a22"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a2201">三发言劝信</item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0603a23"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a2301">二释经应赞<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0603a24"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a2401">初征名</item> <lb ed="X" n="0603a25"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><item xml:id="itemX22p0603a2501">二释義<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a26"/><lb ed="R033" n="0328a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a2601">初闻持</item> <lb ed="X" n="0603a27"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a2701">二利益</item> <lb ed="X" n="0603a28"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a2801">三勉信<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a29"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a2901">初因闻信受</item> <lb ed="X" n="0603a30"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3001">二随愿往生</item> <lb ed="X" n="0603a31"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3101">三总结信愿</item></list></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0603a32"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3201">四互彰难事令切感发<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0603a33"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a3301">初<anchor xml:id="nkr_note_add_0603a3301" n="0603a3301"/><anchor xml:id="beg0603a3301" n="0603a3301"/>已<anchor xml:id="end0603a3301"/>赞诸<persName>佛</persName></item> <lb ed="X" n="0603a34"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3401">二诸<persName>佛</persName>赞巳<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0603a35"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a3501">初得道难</item> <lb ed="X" n="0603a36"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3601">二说法难</item></list></item> <lb ed="X" n="0603a37"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3701">三总结难事</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0603a38"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a3801">三流通分<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0603a39"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a3901">初重擧听众</item> <lb ed="X" n="0603a40"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><item xml:id="itemX22p0603a4001">二明悉奉行</item></list></item></list></item></list></item></list></item></list> <lb ed="X" n="0603a41"/><lb ed="R033" n="0329a01"/> <lb ed="X" n="0603a42"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX22p0603a4201">〇三结释咒意</item></list> <lb ed="X" n="0603a43"/><lb ed="R033" n="0329a01"/> <lb ed="X" n="0603a44"/><lb ed="R033" n="0329a01"/><p xml:id="pX22p0603a4401">阿弥陀经疏抄总科文<note place="inline">终</note></p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0604a" n="0604a"/> <lb ed="X" n="0604a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">阿弥陀经疏抄</cb:mulu> <lb ed="X" n="0604a02"/><cb:docNumber>No. 424</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0604a03"/><lb ed="R033" n="0330a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><persName>佛</persName>说阿弥陀经疏抄卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0604a04"/> <lb ed="X" n="0604a05"/><lb ed="R033" n="0330a02"/><byline cb:type="author">明古<anchor xml:id="nkr_note_add_0604a0501" n="0604a0501"/><anchor xml:id="beg0604a0501" n="0604a0501"/>杭<anchor xml:id="end0604a0501"/><name role="" type="person">雲栖寺</name>沙门 袾宏 述</byline> <lb ed="X" n="0604a06"/><lb ed="R033" n="0330a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0604a0601">此经疏抄。大文分三。初通序大意。二开章释文。三 <lb ed="X" n="0604a07"/><lb ed="R033" n="0330a04"/>结释咒意。为顺诸经序正流通三分。亦顺净业信 <lb ed="X" n="0604a08"/><lb ed="R033" n="0330a05"/>行愿故。</p> <lb ed="X" n="0604a09"/><lb ed="R033" n="0330a06"/><p xml:id="pX22p0604a0901">〇初通序大意<note place="inline">五</note>。</p><p xml:id="pX22p0604a0908" cb:place="inline">初明性二赞经三感时四述 <lb ed="X" n="0604a10"/><lb ed="R033" n="0330a07"/>意五请加。</p> <lb ed="X" n="0604a11"/><lb ed="R033" n="0330a08"/><p xml:id="pX22p0604a1101">〇初明性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0604a12"/><lb ed="R033" n="0330a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0604a1201">灵明洞彻。湛寂常恒。非浊非淸。无背无向。大哉真体。 <lb ed="X" n="0604a13"/><lb ed="R033" n="0330a10"/>不可得而思议者。其唯自性欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0604a14"/><lb ed="R033" n="0330a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0604a1401">通序经意。大文分五。自初明性。乃至五请加。今初 <lb ed="X" n="0604a15"/><lb ed="R033" n="0330a12"/>明性。此经盖全彰自性。又诸经皆不離自性。故首 <lb ed="X" n="0604a16"/><lb ed="R033" n="0330a13"/>标也。灵者灵觉。明者明显。日月虽明。不得称灵。今 <lb ed="X" n="0604a17"/><lb ed="R033" n="0330a14"/>唯至明之中。神解不测。明不足以尽之。故曰灵明。 <lb ed="X" n="0604a18"/><lb ed="R033" n="0330a15"/>彻者通也。洞者彻之极也。日月虽遍。不照覆盆。是 <lb ed="X" n="0604a19"/><lb ed="R033" n="0330a16"/>彻而未彻。今此灵明。辉天地。透金石。四维上下。曾 <lb ed="X" n="0604a20"/><lb ed="R033" n="0330a17"/>无障碍。盖洞然之彻。靡所不彻。非对隔说通之彻。 <lb ed="X" n="0604a21"/><lb ed="R033" n="0330a18"/>云洞彻也。湛者不染。寂者不摇。大地虽寂。不得称 <lb ed="X" n="0604a22"/><lb ed="R033" n="0330b01"/>湛。今唯至寂之中。莹净无滓。寂不足以尽之。故曰 <lb ed="X" n="0604a23"/><lb ed="R033" n="0330b02"/>湛寂。恒者久也。常者恒之极也。大地虽坚。难逃壞 <lb ed="X" n="0604a24"/><lb ed="R033" n="0330b03"/>劫。是恒而未恒。今此湛寂。推之无始。引之无终。亘 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0604b" n="0604b"/> <lb ed="X" n="0604b01"/><lb ed="R033" n="0330b04"/>古亘今。曾无变易。盖常然之恒。无恒不恒。非对暂 <lb ed="X" n="0604b02"/><lb ed="R033" n="0330b05"/>说久之恒。云常恒也。非浊者。云有则不受一尘。非 <lb ed="X" n="0604b03"/><lb ed="R033" n="0330b06"/>淸者。云无则不捨一法。无背者。纵之则无所从去。 <lb ed="X" n="0604b04"/><lb ed="R033" n="0330b07"/>无向者。迎之则无所从来。言即此灵明湛寂者。不 <lb ed="X" n="0604b05"/><lb ed="R033" n="0330b08"/>可以淸浊向背求也。擧淸浊向背。意赅善恶圣凡 <lb ed="X" n="0604b06"/><lb ed="R033" n="0330b09"/>有无生灭增减一异等。大哉二句。赞辞。大者当体 <lb ed="X" n="0604b07"/><lb ed="R033" n="0330b10"/>得名。具遍常二義。以横满十方。竖极三际。更无有 <lb ed="X" n="0604b08"/><lb ed="R033" n="0330b11"/>法可与为比。非对小言大之大也。真者不妄。以三 <lb ed="X" n="0604b09"/><lb ed="R033" n="0330b12"/>界虚伪。唯此真实。所谓非幻不灭。不可破壞。故云 <lb ed="X" n="0604b10"/><lb ed="R033" n="0330b13"/>真也。体者。尽万法不出一心之体。体该相用。总而 <lb ed="X" n="0604b11"/><lb ed="R033" n="0330b14"/>名之曰真体也。不可思议者。如上明而复寂。寂而 <lb ed="X" n="0604b12"/><lb ed="R033" n="0330b15"/>复明。淸浊不形。向背莫得。则心言路绝。无容思议 <lb ed="X" n="0604b13"/><lb ed="R033" n="0330b16"/>者矣。不可思者。所谓法无相想。思则乱生。经云。汝 <lb ed="X" n="0604b14"/><lb ed="R033" n="0330b17"/>暂擧心。尘劳先起。是也。又法无相想。思亦徒劳。经 <lb ed="X" n="0604b15"/><lb ed="R033" n="0330b18"/>云。是法非思量分别之所能及。是也。故曰心欲缘 <lb ed="X" n="0604b16"/><lb ed="R033" n="0331a01"/>而虑亡也。不可议者。所谓理圆言偏。言生理丧。经 <lb ed="X" n="0604b17"/><lb ed="R033" n="0331a02"/>云。凡有言说。皆成戏论。是也。又理圆言偏。言不能 <lb ed="X" n="0604b18"/><lb ed="R033" n="0331a03"/>尽。经云。一一身具无量口。一一口出无量音。如善 <lb ed="X" n="0604b19"/><lb ed="R033" n="0331a04"/>天女。穷劫而说。终莫能尽。是也。故曰口欲谈而词 <lb ed="X" n="0604b20"/><lb ed="R033" n="0331a05"/>丧也。又此经原名不可思议。故用此四字总赞前 <lb ed="X" n="0604b21"/><lb ed="R033" n="0331a06"/>文。盖是至理之极名也。末句结归。言如是不可思 <lb ed="X" n="0604b22"/><lb ed="R033" n="0331a07"/>议者。当是何物。唯自性乃尔。言性有二。兼无情分 <lb ed="X" n="0604b23"/><lb ed="R033" n="0331a08"/>中。谓之法性。独有情分中。谓之<persName>佛</persName>性。今云自性。且 <lb ed="X" n="0604b24"/><lb ed="R033" n="0331a09"/>指<persName>佛</persName>性而言也。性而曰自。法尔如然。非作得故。是 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0604c" n="0604c"/> <lb ed="X" n="0604c01"/><lb ed="R033" n="0331a10"/>我自<anchor xml:id="nkr_note_add_0604c0101" n="0604c0101"/><anchor xml:id="beg0604c0101" n="0604c0101"/>己<anchor xml:id="end0604c0101"/>。非属他故。此之自性。盖有多名。亦名本心。 <lb ed="X" n="0604c02"/><lb ed="R033" n="0331a11"/>亦名本觉。亦名真知。亦名真识。亦名真如。种种无 <lb ed="X" n="0604c03"/><lb ed="R033" n="0331a12"/>尽。统而言之。即当人灵知灵觉本具之一心也。今 <lb ed="X" n="0604c04"/><lb ed="R033" n="0331a13"/>明不可思议者。唯此心耳。更无馀物有此不思议 <lb ed="X" n="0604c05"/><lb ed="R033" n="0331a14"/>体与心同也。若就当经。初句即无量光。洞彻无碍 <lb ed="X" n="0604c06"/><lb ed="R033" n="0331a15"/>故。二句即无量寿。常恒不变故。三四句即灵心绝 <lb ed="X" n="0604c07"/><lb ed="R033" n="0331a16"/>待。光寿交融。一切功德皆无量故。五句总赞。即经 <lb ed="X" n="0604c08"/><lb ed="R033" n="0331a17"/>云。如我称赞阿弥陀<persName>佛</persName>不可思议功德。末句结归。 <lb ed="X" n="0604c09"/><lb ed="R033" n="0331a18"/>言阿弥陀<persName>佛</persName>全体是当人自性也。又初句明无不 <lb ed="X" n="0604c10"/><lb ed="R033" n="0331b01"/>照。即用大。二句静无不含。即相大。三四句迥绝二 <lb ed="X" n="0604c11"/><lb ed="R033" n="0331b02"/>边。即体大。五句总赞。所谓即三即一。双泯双存。辞 <lb ed="X" n="0604c12"/><lb ed="R033" n="0331b03"/>丧虑亡。不可思议。末句亦结归自性也。又初句言 <lb ed="X" n="0604c13"/><lb ed="R033" n="0331b04"/>照。即解脱德。二句言寂。即般若德。三四句言寂照 <lb ed="X" n="0604c14"/><lb ed="R033" n="0331b05"/>不二。即法身德。五句总赞。末句结归。例上可知。又 <lb ed="X" n="0604c15"/><lb ed="R033" n="0331b06"/>以四法界会之。则淸浊向背。是事法界。灵明湛寂。 <lb ed="X" n="0604c16"/><lb ed="R033" n="0331b07"/>是理法界。灵明湛寂而不变随缘。淸浊向背而随 <lb ed="X" n="0604c17"/><lb ed="R033" n="0331b08"/>缘不变。是理事无碍法界。不可思议。是事事无碍 <lb ed="X" n="0604c18"/><lb ed="R033" n="0331b09"/>法界。以此经分摄于圆。亦得少分事事无碍故。末 <lb ed="X" n="0604c19"/><lb ed="R033" n="0331b10"/>言自性。亦是结属四法界归一心也。</p> <lb ed="X" n="0604c20"/><lb ed="R033" n="0331b11"/><p xml:id="pX22p0604c2001">〇二赞经<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0604c2006" cb:place="inline">初总赞二别赞。</p> <lb ed="X" n="0604c21"/><lb ed="R033" n="0331b12"/><p xml:id="pX22p0604c2101">〇初总赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0604c22"/><lb ed="R033" n="0331b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0604c2201">澄浊而淸。返背而向。越三祇于一念。齐诸圣于片言。 <lb ed="X" n="0604c23"/><lb ed="R033" n="0331b14"/>至哉妙用。亦不可得而思议者。其唯<persName>佛</persName>说阿弥陀经 <lb ed="X" n="0604c24"/><lb ed="R033" n="0331b15"/>欤。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0605a" n="0605a"/> <lb ed="X" n="0605a01"/><lb ed="R033" n="0331b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0605a0101">上言灵明湛寂之体。本无淸浊向背。毕竟平等。唯 <lb ed="X" n="0605a02"/><lb ed="R033" n="0331b17"/>是一心。今谓约生灭门。以不如实如真知法一故。 <lb ed="X" n="0605a03"/><lb ed="R033" n="0331b18"/>不觉心起而有其念。则无明所覆。失本流末。浑乱 <lb ed="X" n="0605a04"/><lb ed="R033" n="0332a01"/>真体。故名曰浊。如澄泥沙。复使净洁。斯之谓淸。即 <lb ed="X" n="0605a05"/><lb ed="R033" n="0332a02"/>指转五浊而成淸泰也。无明所引。弃觉逐尘。违远 <lb ed="X" n="0605a06"/><lb ed="R033" n="0332a03"/>真体。故名曰背。返其去路。复使归还。斯之谓向。即 <lb ed="X" n="0605a07"/><lb ed="R033" n="0332a04"/>指背娑婆而向极乐也。然此且就众生一期从迷 <lb ed="X" n="0605a08"/><lb ed="R033" n="0332a05"/>得悟而言。似有澄之返之之迹。而于自性。实无得 <lb ed="X" n="0605a09"/><lb ed="R033" n="0332a06"/>失。亦无增损。是故时浊时淸。水非易性。忽背忽向。 <lb ed="X" n="0605a10"/><lb ed="R033" n="0332a07"/>人无二身。所谓修证即不无。汚染即不得也。三祇 <lb ed="X" n="0605a11"/><lb ed="R033" n="0332a08"/>者。三阿僧祇劫也。僧祇解见後文。言三者。以释迦 <lb ed="X" n="0605a12"/><lb ed="R033" n="0332a09"/>成道。从古释迦至尸弃。历七万五千<persName>佛</persName>。从尸弃至 <lb ed="X" n="0605a13"/><lb ed="R033" n="0332a10"/>燃灯。历七万六千<persName>佛</persName>。从燃灯至毘婆尸。历七万七 <lb ed="X" n="0605a14"/><lb ed="R033" n="0332a11"/>千<persName>佛</persName>。云三祇也。备经多劫。远之又远。而今不越一 <lb ed="X" n="0605a15"/><lb ed="R033" n="0332a12"/>念。疾超生死。一念者。即能念阿弥陀<persName>佛</persName>之一念也。 <lb ed="X" n="0605a16"/><lb ed="R033" n="0332a13"/>诸圣者。<persName>佛</persName>及菩萨也。自凡望圣。隔之又隔。而今不 <lb ed="X" n="0605a17"/><lb ed="R033" n="0332a14"/>出片言。直登不退。片言者。即所念阿弥陀<persName>佛</persName>之片 <lb ed="X" n="0605a18"/><lb ed="R033" n="0332a15"/>言也。至哉二句。赞辞。至。极也。至极而无以加也。妙 <lb ed="X" n="0605a19"/><lb ed="R033" n="0332a16"/>者。即上四句总明妙義。用者。力用也。夫垢心难净。 <lb ed="X" n="0605a20"/><lb ed="R033" n="0332a17"/>混若黄河。妄想难收。逸如奔马。历恒沙无数量之 <lb ed="X" n="0605a21"/><lb ed="R033" n="0332a18"/>劫。轮转未休。攻三藏十二部之文。觉路弥远。而能 <lb ed="X" n="0605a22"/><lb ed="R033" n="0332b01"/>使浊者淸。背者向。一念顿超。片言即证。力用之妙。 <lb ed="X" n="0605a23"/><lb ed="R033" n="0332b02"/>何可思议。用从体相而出。故止言妙用也。末句结 <lb ed="X" n="0605a24"/><lb ed="R033" n="0332b03"/>归。言如是妙用当是何经。唯<persName>佛</persName>说阿弥陀经。足以 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0605b" n="0605b"/> <lb ed="X" n="0605b01"/><lb ed="R033" n="0332b04"/>当之。或问小乘且置。只如诸大乘经。廣如山积。云 <lb ed="X" n="0605b02"/><lb ed="R033" n="0332b05"/>何妙用偏赞此经。答。修多罗中虽具有此義。未有 <lb ed="X" n="0605b03"/><lb ed="R033" n="0332b06"/>如此经之明且简者。故夫称性而谈。正直而说。非 <lb ed="X" n="0605b04"/><lb ed="R033" n="0332b07"/>不圆顿。而澄浊返背。方便未彰。其馀法门。或浩博 <lb ed="X" n="0605b05"/><lb ed="R033" n="0332b08"/>而难持。或幽深而罔措。今但片言名号。便入一心。 <lb ed="X" n="0605b06"/><lb ed="R033" n="0332b09"/>既得往生。直至成<persName>佛</persName>。即方便而成圆顿。神功勝力。 <lb ed="X" n="0605b07"/><lb ed="R033" n="0332b10"/>不归此经。将谁归乎。又前是性德。今是修德。前是 <lb ed="X" n="0605b08"/><lb ed="R033" n="0332b11"/>自性淸净。今是離垢淸净。乃至性尽障尽等。互融 <lb ed="X" n="0605b09"/><lb ed="R033" n="0332b12"/>不二。如教中说。</p> <lb ed="X" n="0605b10"/><lb ed="R033" n="0332b13"/><p xml:id="pX22p0605b1001">〇二别赞<note place="inline">四</note>。</p><p xml:id="pX22p0605b1006" cb:place="inline">初先出说经所以二统论净土功 <lb ed="X" n="0605b11"/><lb ed="R033" n="0332b14"/>德三特示持名为要四廣显持名所被。</p> <lb ed="X" n="0605b12"/><lb ed="R033" n="0332b15"/><p xml:id="pX22p0605b1201">〇初先出说经所以。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605b13"/><lb ed="R033" n="0332b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0605b1301">故我<persName>世尊</persName>。乍说三乘。终归一实。等颁珍赐。更锡殊恩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605b14"/><lb ed="R033" n="0332b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0605b1401">承上。此经具有如是不可思议功德。故<persName>佛</persName>说此经。 <lb ed="X" n="0605b15"/><lb ed="R033" n="0332b18"/>良有以也。乍者暂也。暂时之说。非究竟也。三乘者。 <lb ed="X" n="0605b16"/><lb ed="R033" n="0333a01"/>乘本无三。权说有三。谓声闻缘觉菩萨也。终者对 <lb ed="X" n="0605b17"/><lb ed="R033" n="0333a02"/>乍而言。实者对权而言。言<persName>世尊</persName>始成正觉。演大华 <lb ed="X" n="0605b18"/><lb ed="R033" n="0333a03"/>严。大教难投。随众生根。说三乘法。後乃会权归实。 <lb ed="X" n="0605b19"/><lb ed="R033" n="0333a04"/>悉。与大车。故曰等颁珍赐。此<persName>如来</persName>一代时教之大 <lb ed="X" n="0605b20"/><lb ed="R033" n="0333a05"/>致也。而于其中。复出念<persName>佛</persName>一门。不论大根小根。但 <lb ed="X" n="0605b21"/><lb ed="R033" n="0333a06"/>念<persName>佛</persName>者。即得往生。亦不待根熟。方乃会之归实。但 <lb ed="X" n="0605b22"/><lb ed="R033" n="0333a07"/>往生者。即得不退。喩如不次之擢。荫序之官。恩出 <lb ed="X" n="0605b23"/><lb ed="R033" n="0333a08"/>非常。名殊恩也。又殊恩复含二義。一者念<persName>佛</persName>是恩 <lb ed="X" n="0605b24"/><lb ed="R033" n="0333a09"/>中之殊。二者持名念<persName>佛</persName>。又殊恩中之殊也。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0605c" n="0605c"/> <lb ed="X" n="0605c01"/><lb ed="R033" n="0333a10"/><p xml:id="pX22p0605c0101">〇二统论净土功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c02"/><lb ed="R033" n="0333a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0605c0201">指四十八之愿门。开一十六之观法。愿愿归乎普度。 <lb ed="X" n="0605c03"/><lb ed="R033" n="0333a12"/>观观宗乎妙心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c04"/><lb ed="R033" n="0333a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0605c0401">上赞净土法门之勝。今于净土。先出馀经。然後较 <lb ed="X" n="0605c05"/><lb ed="R033" n="0333a14"/>量此经更为殊勝。愿门。观法。具在二经。言从初愿 <lb ed="X" n="0605c06"/><lb ed="R033" n="0333a15"/>以至愿终。无非尽摄众生同生净土。自初观以至 <lb ed="X" n="0605c07"/><lb ed="R033" n="0333a16"/>观末。悉是空假中道圆极一心。由此一心。出生大 <lb ed="X" n="0605c08"/><lb ed="R033" n="0333a17"/>愿而成正觉。即以本愿还度众生。而归一心净土 <lb ed="X" n="0605c09"/><lb ed="R033" n="0333a18"/>法门。二经大较。意盖如此。</p> <lb ed="X" n="0605c10"/><lb ed="R033" n="0333b01"/><p xml:id="pX22p0605c1001">〇三特示持名为要<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0605c1010" cb:place="inline">初较论要约二究明利 <lb ed="X" n="0605c11"/><lb ed="R033" n="0333b02"/>益。</p> <lb ed="X" n="0605c12"/><lb ed="R033" n="0333b03"/><p xml:id="pX22p0605c1201">〇初较论要约。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c13"/><lb ed="R033" n="0333b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0605c1301">又以愿门廣大。贵在知先。观法深玄。尤应守约。知先 <lb ed="X" n="0605c14"/><lb ed="R033" n="0333b05"/>则务生彼国。守约则唯事持名。擧其名兮。兼众德而 <lb ed="X" n="0605c15"/><lb ed="R033" n="0333b06"/>具备。专乎持也。统百行以无遗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c16"/><lb ed="R033" n="0333b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0605c1601">即前大本观经。较而论之。知持名尤为要约也。廣 <lb ed="X" n="0605c17"/><lb ed="R033" n="0333b08"/>大者。以四十八愿。帲包幽显。统括圣凡。廣大<g ref="#CB15210">恢</g>宏。 <lb ed="X" n="0605c18"/><lb ed="R033" n="0333b09"/>茫无畔岸。入之必有由渐。故贵知先。传曰。知所先 <lb ed="X" n="0605c19"/><lb ed="R033" n="0333b10"/>後。则近道矣。深玄者。以门分十六。事匪一端。而复 <lb ed="X" n="0605c20"/><lb ed="R033" n="0333b11"/>妙观精微。初心靡及。操之必得其要。故应守约。轲 <lb ed="X" n="0605c21"/><lb ed="R033" n="0333b12"/>氏曰。守约而施博者。善道也。云何知先。由生彼国。 <lb ed="X" n="0605c22"/><lb ed="R033" n="0333b13"/>近事<persName>如来</persName>。如是大愿。庶可希冀。但得见弥陀。何愁 <lb ed="X" n="0605c23"/><lb ed="R033" n="0333b14"/>不开悟。故以求愿往生为先务之急也。云何守约。 <lb ed="X" n="0605c24"/><lb ed="R033" n="0333b15"/>良以观虽十六。言<persName>佛</persName>便周。<persName>佛</persName>虽至极。唯心即是。今 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0606a" n="0606a"/> <lb ed="X" n="0606a01"/><lb ed="R033" n="0333b16"/>闻<persName>佛</persName>名。一心执持。可谓至简至易。功不繁施。而万 <lb ed="X" n="0606a02"/><lb ed="R033" n="0333b17"/>法唯心。心淸净故。何事不办。刹那运想。依正宛然。 <lb ed="X" n="0606a03"/><lb ed="R033" n="0333b18"/>擧念欲生。便登彼国。是则难成之观。不习而成。故 <lb ed="X" n="0606a04"/><lb ed="R033" n="0334a01"/>以持名念<persName>佛</persName>。所守尤为要约也。天如谓大圣悲怜。 <lb ed="X" n="0606a05"/><lb ed="R033" n="0334a02"/>直劝专持名号是也。擧名者。<persName>佛</persName>有无量德。今但四 <lb ed="X" n="0606a06"/><lb ed="R033" n="0334a03"/>字名号。足以该之。以弥陀即是全体一心。心包众 <lb ed="X" n="0606a07"/><lb ed="R033" n="0334a04"/>德。常乐我净。本觉始觉。真如<persName>佛</persName>性。菩提涅槃。百千 <lb ed="X" n="0606a08"/><lb ed="R033" n="0334a05"/>万名。皆此一名摄无不尽。专持者。众生学<persName>佛</persName>。亦有 <lb ed="X" n="0606a09"/><lb ed="R033" n="0334a06"/>无量行法。今但持名一法。足以该之。以持名即是 <lb ed="X" n="0606a10"/><lb ed="R033" n="0334a07"/>持此一心。心该百行。四谛六度。乃至八万四千恒 <lb ed="X" n="0606a11"/><lb ed="R033" n="0334a08"/>沙微尘一切行门摄无不尽。故名守约。</p> <lb ed="X" n="0606a12"/><lb ed="R033" n="0334a09"/><p xml:id="pX22p0606a1201">〇二究明利益<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0606a1208" cb:place="inline">初因成二果证三总结。</p> <lb ed="X" n="0606a13"/><lb ed="R033" n="0334a10"/><p xml:id="pX22p0606a1301">〇初因成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a14"/><lb ed="R033" n="0334a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0606a1401">从兹而万虑咸休。究极乎一心不乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a15"/><lb ed="R033" n="0334a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0606a1501">不念<persName>佛</persName>前。念念尘劳。所谓一刹那间。九百生灭。生 <lb ed="X" n="0606a16"/><lb ed="R033" n="0334a13"/>住异灭。分剂头数。无量无边。天眼莫觑。名万虑也。 <lb ed="X" n="0606a17"/><lb ed="R033" n="0334a14"/>此万虑者。甲灭则乙生。俄去则倏返。百计除之。终 <lb ed="X" n="0606a18"/><lb ed="R033" n="0334a15"/>莫能得。今以持名之力。正念纔擧。杂想自除。喩如 <lb ed="X" n="0606a19"/><lb ed="R033" n="0334a16"/>狮子出窟。百兽潜踪。杲日照霜。千林失白。名咸休 <lb ed="X" n="0606a20"/><lb ed="R033" n="0334a17"/>也。故永明谓有人数息。觉观不休。念<persName>佛</persName>称名。即破 <lb ed="X" n="0606a21"/><lb ed="R033" n="0334a18"/>觉观。此其验也。休之又休。穷其源本。故云究极。至 <lb ed="X" n="0606a22"/><lb ed="R033" n="0334b01"/>于一心不乱。是为成就念<persName>佛</persName>三昧。</p> <lb ed="X" n="0606a23"/><lb ed="R033" n="0334b02"/><p xml:id="pX22p0606a2301">〇二果证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a24"/><lb ed="R033" n="0334b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0606a2401">乃知匪離跬步。宝池涌四色之花。不出户庭。金地绕 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0606b" n="0606b"/> <lb ed="X" n="0606b01"/><lb ed="R033" n="0334b04"/>七褈之树。处处弥陀说法。时时莲蕊化生。珍禽与庶 <lb ed="X" n="0606b02"/><lb ed="R033" n="0334b05"/>鸟偕音。琼院共茅堂幷彩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606b03"/><lb ed="R033" n="0334b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0606b0301">既得一心不乱。始知莲花行树。种种莊严。幷非心 <lb ed="X" n="0606b04"/><lb ed="R033" n="0334b07"/>外。何必耳听金言。方是弥陀说法。娑婆印壞。始名 <lb ed="X" n="0606b05"/><lb ed="R033" n="0334b08"/>净土文成者哉。然则珍禽庶鸟。琼院茅堂。何劣何 <lb ed="X" n="0606b06"/><lb ed="R033" n="0334b09"/>优。何净何秽。故曰西方在目前也。</p> <lb ed="X" n="0606b07"/><lb ed="R033" n="0334b10"/><p xml:id="pX22p0606b0701">〇三总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606b08"/><lb ed="R033" n="0334b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0606b0801">盖由念空真念。生入无生。念<persName>佛</persName>即是念心。生彼不離 <lb ed="X" n="0606b09"/><lb ed="R033" n="0334b12"/>生此。心<persName>佛</persName>众生一体。中流两岸不居。故谓自性弥陀。 <lb ed="X" n="0606b10"/><lb ed="R033" n="0334b13"/>唯心净土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606b11"/><lb ed="R033" n="0334b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0606b1101">承上殊因妙果。正由念<persName>佛</persName>至于一心。则念极而空。 <lb ed="X" n="0606b12"/><lb ed="R033" n="0334b15"/>无念之念。谓之真念。又念体本空。念实无念。名真 <lb ed="X" n="0606b13"/><lb ed="R033" n="0334b16"/>念也。生无生者。达生体不可得。则生而不生。不生 <lb ed="X" n="0606b14"/><lb ed="R033" n="0334b17"/>而生。是名以念<persName>佛</persName>心。入无生忍。如後教起中辩。故 <lb ed="X" n="0606b15"/><lb ed="R033" n="0334b18"/>知终日念<persName>佛</persName>。终日念心。炽燃往生。寂然无往矣。心 <lb ed="X" n="0606b16"/><lb ed="R033" n="0335a01"/><persName>佛</persName>众生者。经云。心<persName>佛</persName>及众生。是三无差别。盖心即 <lb ed="X" n="0606b17"/><lb ed="R033" n="0335a02"/>是<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>即是生。诸<persName>佛</persName>心内众生。念众生心中诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0606b18"/><lb ed="R033" n="0335a03"/>也。故云一体。中流两岸者。娑婆喩此。极乐喩彼。始 <lb ed="X" n="0606b19"/><lb ed="R033" n="0335a04"/>焉厌苦欣乐。既焉苦乐双亡。终焉亦不住于非苦 <lb ed="X" n="0606b20"/><lb ed="R033" n="0335a05"/>非乐。所谓二边不著。中道不安也。自性弥陀。唯心 <lb ed="X" n="0606b21"/><lb ed="R033" n="0335a06"/>净土。意盖如是。是则禅宗净土。殊途同归。以不離 <lb ed="X" n="0606b22"/><lb ed="R033" n="0335a07"/>自心。即是<persName>佛</persName>故。即是禅故。彼执禅而谤净土。是谤 <lb ed="X" n="0606b23"/><lb ed="R033" n="0335a08"/>自本心也。是谤<persName>佛</persName>也。是自谤其禅也。亦弗思而<anchor xml:id="nkr_note_add_0606b2301" n="0606b2301"/><anchor xml:id="beg0606b2301" n="0606b2301"/>已<anchor xml:id="end0606b2301"/> <lb ed="X" n="0606b24"/><lb ed="R033" n="0335a09"/>矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0606c" n="0606c"/> <lb ed="X" n="0606c01"/><lb ed="R033" n="0335a10"/><p xml:id="pX22p0606c0101">〇四廣显持名所被。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c02"/><lb ed="R033" n="0335a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0606c0201">此则理之一心。全归上智。亦复通乎事相。曲为钝根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c03"/><lb ed="R033" n="0335a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0606c0301">理事一心。详见後文。今谓自性唯心。正指经中理 <lb ed="X" n="0606c04"/><lb ed="R033" n="0335a13"/>一心不乱言耳。上智乃克承当。钝根未能领荷。故 <lb ed="X" n="0606c05"/><lb ed="R033" n="0335a14"/>此一心。不专主理而亦通事。以事一心。人皆可行。 <lb ed="X" n="0606c06"/><lb ed="R033" n="0335a15"/>所谓夫妇之愚不肖。而与知与能者也。如天普盖。 <lb ed="X" n="0606c07"/><lb ed="R033" n="0335a16"/>似地普擎。大造之中。无弃物故。</p> <lb ed="X" n="0606c08"/><lb ed="R033" n="0335a17"/><p xml:id="pX22p0606c0801">〇三感时<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0606c0806" cb:place="inline">初总歎二别歎二结歎。</p> <lb ed="X" n="0606c09"/><lb ed="R033" n="0335a18"/><p xml:id="pX22p0606c0901">〇初总歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c10"/><lb ed="R033" n="0335b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0606c1001">奈何守愚之辈。著事而理无闻。小慧之流。执理而事 <lb ed="X" n="0606c11"/><lb ed="R033" n="0335b02"/>遂废。著事而迷理。类蒙童读古圣之书。执理而遗事。 <lb ed="X" n="0606c12"/><lb ed="R033" n="0335b03"/>比贫士获豪家之<anchor xml:id="nkr_note_add_0606c1201" n="0606c1201"/><anchor xml:id="beg0606c1201" n="0606c1201"/>券<anchor xml:id="end0606c1201"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c13"/><lb ed="R033" n="0335b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0606c1301">上言<persName>佛</persName>慈双被智愚。今言众生不体<persName>佛</persName>意。有善教。 <lb ed="X" n="0606c14"/><lb ed="R033" n="0335b05"/>无善学。故可歎也。守愚者。愚而甘愚。小慧者。慧而 <lb ed="X" n="0606c15"/><lb ed="R033" n="0335b06"/>不慧。良以事依理起。理得事彰。事理交资。不可偏 <lb ed="X" n="0606c16"/><lb ed="R033" n="0335b07"/>废。著此执彼。厥弊等耳。蒙童喩全愚。昏稚未开。仅 <lb ed="X" n="0606c17"/><lb ed="R033" n="0335b08"/>能读文。了不解義。所谓终日念<persName>佛</persName>。不知<persName>佛</persName>念者也。 <lb ed="X" n="0606c18"/><lb ed="R033" n="0335b09"/>贫士喩小慧。昔有窘人。路获遗券。见其所载田园 <lb ed="X" n="0606c19"/><lb ed="R033" n="0335b10"/>宫室。金帛米粟。种种数目。大喜过望。自云巨富。不 <lb ed="X" n="0606c20"/><lb ed="R033" n="0335b11"/>知数他人宝。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0606c2001" n="0606c2001"/><anchor xml:id="beg0606c2001" n="0606c2001"/>己<anchor xml:id="end0606c2001"/>何涉。所谓虽知即<persName>佛</persName>即心。判然 <lb ed="X" n="0606c21"/><lb ed="R033" n="0335b12"/>心不是<persName>佛</persName>者也。是故约理则无可念。约事。则无可 <lb ed="X" n="0606c22"/><lb ed="R033" n="0335b13"/>念中吾固念之。以念即无念。故理事双修。即本智 <lb ed="X" n="0606c23"/><lb ed="R033" n="0335b14"/>而求<persName>佛</persName>智。夫然後谓之大智也。</p> <lb ed="X" n="0606c24"/><lb ed="R033" n="0335b15"/><p xml:id="pX22p0606c2401">〇二别歎。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0607a" n="0607a"/> <lb ed="X" n="0607a01"/><lb ed="R033" n="0335b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0607a0101">然著事而念能相继。不虚入品之功。执理而心实未 <lb ed="X" n="0607a02"/><lb ed="R033" n="0335b17"/>明。反受落空之祸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607a03"/><lb ed="R033" n="0335b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0607a0301">上文双揭二病。今于二病。别擧其尤。谓著事而信 <lb ed="X" n="0607a04"/><lb ed="R033" n="0336a01"/>心不切。固无足论。假使专持名号。念念相继。无有 <lb ed="X" n="0607a05"/><lb ed="R033" n="0336a02"/>间断。虽或不明谛理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a0501" n="0607a0501"/><anchor xml:id="beg0607a0501" n="0607a0501"/>已<anchor xml:id="end0607a0501"/>能成就净身。品位纵卑。往 <lb ed="X" n="0607a06"/><lb ed="R033" n="0336a03"/>生必矣。所谓士人作榜尾登科亦不恶。但恐榜上 <lb ed="X" n="0607a07"/><lb ed="R033" n="0336a04"/>无名耳。安得以守愚病之。乃至执理而心实了明。 <lb ed="X" n="0607a08"/><lb ed="R033" n="0336a05"/>亦不必论。假使骋驰狂慧。耽著顽虚。于自本心。曾 <lb ed="X" n="0607a09"/><lb ed="R033" n="0336a06"/>未开悟。而轻谈净土。蔑视往生。为害非细。所谓豁 <lb ed="X" n="0607a10"/><lb ed="R033" n="0336a07"/>达空撥因果。莽莽荡荡招殃祸者也。问。何故不咎 <lb ed="X" n="0607a11"/><lb ed="R033" n="0336a08"/>钝人。反抑利者。答。利者恃才高擧。常谓远勝钝人。 <lb ed="X" n="0607a12"/><lb ed="R033" n="0336a09"/>今为此说。使知画虎弗就。反落一筹。冀彼知非。迴 <lb ed="X" n="0607a13"/><lb ed="R033" n="0336a10"/>心念<persName>佛</persName>。非曰抑之。实惜之耳。</p> <lb ed="X" n="0607a14"/><lb ed="R033" n="0336a11"/><p xml:id="pX22p0607a1401">〇三结歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607a15"/><lb ed="R033" n="0336a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0607a1501">遂使垂手徒勤。倚门空望。上孤<persName>佛</persName>化。下负<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a1501" n="0607a1501"/><anchor xml:id="beg0607a1501" n="0607a1501"/>己<anchor xml:id="end0607a1501"/>灵。今生 <lb ed="X" n="0607a16"/><lb ed="R033" n="0336a13"/>以及多生。一误而成百误。甘心苦趣。束手死门。无救 <lb ed="X" n="0607a17"/><lb ed="R033" n="0336a14"/>无归。可悲可痛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607a18"/><lb ed="R033" n="0336a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0607a1801">垂手者。古云。嫂溺援之以手。倚门者。王孙贾母云。 <lb ed="X" n="0607a19"/><lb ed="R033" n="0336a16"/>汝朝出而不还。则吾倚门而望。今谓众生没于苦 <lb ed="X" n="0607a20"/><lb ed="R033" n="0336a17"/>趣。<persName>佛</persName>援之如垂手深渊。众生偝觉合尘。<persName>佛</persName>念之如 <lb ed="X" n="0607a21"/><lb ed="R033" n="0336a18"/>倚门望子。援之虽殷。念之虽切。深沉不起。远逝无 <lb ed="X" n="0607a22"/><lb ed="R033" n="0336b01"/>还。是孤<persName>佛</persName>化也。下负者。凡厥有心。定当作<persName>佛</persName>。故<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0607a23"/><lb ed="R033" n="0336b02"/>教持名。欲人念我自心。成我自<persName>佛</persName>。而漠然不信。寧 <lb ed="X" n="0607a24"/><lb ed="R033" n="0336b03"/>不负<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a2401" n="0607a2401"/><anchor xml:id="beg0607a2401" n="0607a2401"/>己<anchor xml:id="end0607a2401"/>灵乎。今生多生者。生生堕落。无有穷<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a2402" n="0607a2402"/><anchor xml:id="beg0607a2402" n="0607a2402"/>已<anchor xml:id="end0607a2402"/>也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0607b" n="0607b"/> <lb ed="X" n="0607b01"/><lb ed="R033" n="0336b04"/>一误百误者。此生蹉过。多劫难逢也。入苦趣。似蝇 <lb ed="X" n="0607b02"/><lb ed="R033" n="0336b05"/>蛆饫于厕中。赴死门。类牛羊就乎屠肆。莫为救拔。 <lb ed="X" n="0607b03"/><lb ed="R033" n="0336b06"/>无可归凭。岂不哀哉。</p> <lb ed="X" n="0607b04"/><lb ed="R033" n="0336b07"/><p xml:id="pX22p0607b0401">〇四述意<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0607b0406" cb:place="inline">初愧<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b0401" n="0607b0401"/><anchor xml:id="beg0607b0401" n="0607b0401"/>己<anchor xml:id="end0607b0401"/>不德二明<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b0402" n="0607b0402"/><anchor xml:id="beg0607b0402" n="0607b0402"/>己<anchor xml:id="end0607b0402"/>所尙三原<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b0403" n="0607b0403"/><anchor xml:id="beg0607b0403" n="0607b0403"/>已<anchor xml:id="end0607b0403"/> <lb ed="X" n="0607b05"/><lb ed="R033" n="0336b08"/>释经。</p> <lb ed="X" n="0607b06"/><lb ed="R033" n="0336b09"/><p xml:id="pX22p0607b0601">〇初愧<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b0601" n="0607b0601"/><anchor xml:id="beg0607b0601" n="0607b0601"/>己<anchor xml:id="end0607b0601"/>不德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b07"/><lb ed="R033" n="0336b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0607b0701">袾宏。末法下凡。穷陬晚学。罔通玄理。素鄙空谈。画餠 <lb ed="X" n="0607b08"/><lb ed="R033" n="0336b11"/>何益饥肠。燕石难诬贾目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b09"/><lb ed="R033" n="0336b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0607b0901">上明念<persName>佛</persName>获如是益。不念<persName>佛</persName>招如是损。故述<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b0901" n="0607b0901"/><anchor xml:id="beg0607b0901" n="0607b0901"/>己<anchor xml:id="end0607b0901"/>意。 <lb ed="X" n="0607b10"/><lb ed="R033" n="0336b13"/>唯崇念<persName>佛</persName>。今初先以钝根自量也。末法。则生之不 <lb ed="X" n="0607b11"/><lb ed="R033" n="0336b14"/>时。下凡。则报之不勝。穷陬。则见之不廣。晚学。则智 <lb ed="X" n="0607b12"/><lb ed="R033" n="0336b15"/>之不深。事且未能。况复知理。明所言不足取信于 <lb ed="X" n="0607b13"/><lb ed="R033" n="0336b16"/>人也。素鄙者。自知浅劣。愧鄙空谈。所谓耻其言而 <lb ed="X" n="0607b14"/><lb ed="R033" n="0336b17"/>过其行也。画餠可知。喩空谈也。燕石者。似玉而非 <lb ed="X" n="0607b15"/><lb ed="R033" n="0336b18"/>玉者也。贾胡者。西域贾人善别宝者也。昔有得燕 <lb ed="X" n="0607b16"/><lb ed="R033" n="0337a01"/>石者。自谓瑜瑾。憍眩俗目。冀得重售。以示贾胡。曰。 <lb ed="X" n="0607b17"/><lb ed="R033" n="0337a02"/>石也。大惭而返。喩依稀见道。彷<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b1701" n="0607b1701"/><anchor xml:id="beg0607b1701" n="0607b1701"/>彿<anchor xml:id="end0607b1701"/>不真。明眼人前。 <lb ed="X" n="0607b18"/><lb ed="R033" n="0337a03"/>堪作一笑。</p> <lb ed="X" n="0607b19"/><lb ed="R033" n="0337a04"/><p xml:id="pX22p0607b1901">〇二明<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b1901" n="0607b1901"/><anchor xml:id="beg0607b1901" n="0607b1901"/>己<anchor xml:id="end0607b1901"/>所尙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b20"/><lb ed="R033" n="0337a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0607b2001">祗承先敕。笃奉斯经。望乐国为家鄕。仰慈尊如怙恃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b21"/><lb ed="R033" n="0337a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0607b2101">既揣钝根。事必师古。祇者。敬也。世主玉音。法王金 <lb ed="X" n="0607b22"/><lb ed="R033" n="0337a07"/>口。均名曰敕。笃奉者。奉之至也。乐国言家鄕者。寂 <lb ed="X" n="0607b23"/><lb ed="R033" n="0337a08"/>灭净土。乃当人安身立命处。而捨離故里。漂泊他 <lb ed="X" n="0607b24"/><lb ed="R033" n="0337a09"/>鄕。遊子伶仃。唯有思归一念而<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b2401" n="0607b2401"/><anchor xml:id="beg0607b2401" n="0607b2401"/>已<anchor xml:id="end0607b2401"/>。慈尊言怙恃者。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0607c" n="0607c"/> <lb ed="X" n="0607c01"/><lb ed="R033" n="0337a10"/>父曰吾怙。母曰吾恃。<persName>佛</persName>以大慈大悲。接引众生。是 <lb ed="X" n="0607c02"/><lb ed="R033" n="0337a11"/>怀我以圣胎。饲我以法乳。即今内外身心。莫不荷 <lb ed="X" n="0607c03"/><lb ed="R033" n="0337a12"/>其恩力而得成立。劬劳之德。昊天罔极。而乃叛弃 <lb ed="X" n="0607c04"/><lb ed="R033" n="0337a13"/>本生。螟蛉异姓。唯应怀慕终身。左右无方。定省不 <lb ed="X" n="0607c05"/><lb ed="R033" n="0337a14"/>违而<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c0501" n="0607c0501"/><anchor xml:id="beg0607c0501" n="0607c0501"/>已<anchor xml:id="end0607c0501"/>。</p> <lb ed="X" n="0607c06"/><lb ed="R033" n="0337a15"/><p xml:id="pX22p0607c0601">〇三原<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c0601" n="0607c0601"/><anchor xml:id="beg0607c0601" n="0607c0601"/>已<anchor xml:id="end0607c0601"/>释经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607c07"/><lb ed="R033" n="0337a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0607c0701">仍以心怀兼利。道贵弘通。慨古疏尟见其全。唯数解 <lb ed="X" n="0607c08"/><lb ed="R033" n="0337a17"/>仅行于世。辞虽切而太简。理微露而不彰。不极论其 <lb ed="X" n="0607c09"/><lb ed="R033" n="0337a18"/>宏功。俦发起乎真信。顿忘肤见。既竭心思。总收部类 <lb ed="X" n="0607c10"/><lb ed="R033" n="0337b01"/>五经。直據文殊一行。而复会归玄旨。则分入杂花。贯 <lb ed="X" n="0607c11"/><lb ed="R033" n="0337b02"/>穿诸门。则博综群典。无一不消归自<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c1101" n="0607c1101"/><anchor xml:id="beg0607c1101" n="0607c1101"/>己<anchor xml:id="end0607c1101"/>。有愿皆迴向 <lb ed="X" n="0607c12"/><lb ed="R033" n="0337b03"/>菩提。展此精诚。乞求加被。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607c13"/><lb ed="R033" n="0337b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0607c1301">未能自利。先能利人者。菩萨发心。故不忍独善其 <lb ed="X" n="0607c14"/><lb ed="R033" n="0337b05"/>身。心怀兼利也。兼利之道。弘法为先。而此经註疏。 <lb ed="X" n="0607c15"/><lb ed="R033" n="0337b06"/>今多泯没。稽古无由。虽一二仅存。略擧大端。未畅 <lb ed="X" n="0607c16"/><lb ed="R033" n="0337b07"/>厥旨。宏功者。即不可思议功德也。不知此经具有 <lb ed="X" n="0607c17"/><lb ed="R033" n="0337b08"/>如是功德。则疑而不信。信亦不真。疏抄之作。不容 <lb ed="X" n="0607c18"/><lb ed="R033" n="0337b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0607c1801" n="0607c1801"/><anchor xml:id="beg0607c1801" n="0607c1801"/>己<anchor xml:id="end0607c1801"/>也。肤见者。肌肤在表。所入不深。喩浅见也。浅见 <lb ed="X" n="0607c19"/><lb ed="R033" n="0337b10"/>奚能测<persName>佛</persName>深義。而以救世心殷。顿忘其陋也。心思 <lb ed="X" n="0607c20"/><lb ed="R033" n="0337b11"/>者。心之官则思。尧舜之圣。尙竭心思。我何人斯。庸 <lb ed="X" n="0607c21"/><lb ed="R033" n="0337b12"/>可忽也。部类者。专谈极乐大本等五经也。文殊者。 <lb ed="X" n="0607c22"/><lb ed="R033" n="0337b13"/>文殊般若经。专称名字一行三昧也。杂花者。以华 <lb ed="X" n="0607c23"/><lb ed="R033" n="0337b14"/>严性海为宗。明教非权浅也。群典者。引诸经论以 <lb ed="X" n="0607c24"/><lb ed="R033" n="0337b15"/>证明。言非臆见也。详如義理部类二门。及後经文 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0608a" n="0608a"/> <lb ed="X" n="0608a01"/><lb ed="R033" n="0337b16"/>中辩。消归自<anchor xml:id="nkr_note_add_0608a0101" n="0608a0101"/><anchor xml:id="beg0608a0101" n="0608a0101"/>己<anchor xml:id="end0608a0101"/>者。明不专事相。究其归著。悉皆消 <lb ed="X" n="0608a02"/><lb ed="R033" n="0337b17"/>化融会。归于我之本性。良由世出世间。无一法出 <lb ed="X" n="0608a03"/><lb ed="R033" n="0337b18"/>于心外。净土所有依报正报。一一皆是本觉妙明。 <lb ed="X" n="0608a04"/><lb ed="R033" n="0338a01"/>譬之甁环钗玔。器器唯金。溪<g ref="#CB00589">涧</g>江河。流流入海。无 <lb ed="X" n="0608a05"/><lb ed="R033" n="0338a02"/>不从此法界流。无不还归此法界也。迴向菩提者。 <lb ed="X" n="0608a06"/><lb ed="R033" n="0338a03"/>凡所修为。咸愿往生。是名迴向。而向无他向。迴向 <lb ed="X" n="0608a07"/><lb ed="R033" n="0338a04"/>西方者。迴向自性也。末二句。摄前起後。欲兴善事。 <lb ed="X" n="0608a08"/><lb ed="R033" n="0338a05"/>必仗<persName>佛</persName>加。菩萨且然。况复凡品。精者无二。诚者不 <lb ed="X" n="0608a09"/><lb ed="R033" n="0338a06"/>虚。古谓精诚之极。鬼神与通。而况三宝大慈。愍念 <lb ed="X" n="0608a10"/><lb ed="R033" n="0338a07"/>众生。犹如赤子。但有利于众生。精诚求之。寧不加 <lb ed="X" n="0608a11"/><lb ed="R033" n="0338a08"/>被。</p> <lb ed="X" n="0608a12"/><lb ed="R033" n="0338a09"/><p xml:id="pX22p0608a1201">〇五请加。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608a13"/><lb ed="R033" n="0338a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0608a1301">皈命娑婆说法主。西方接引大慈尊。不可思议<persName>佛</persName>护 <lb ed="X" n="0608a14"/><lb ed="R033" n="0338a11"/>经。舍利文殊诸圣者。二土六方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0608001" n="0608001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0608001" n="0608001"/><anchor xml:id="beg0608001" n="0608001"/>遍<anchor xml:id="end0608001"/>尘刹。过去见在及 <lb ed="X" n="0608a15"/><lb ed="R033" n="0338a12"/>当来。无尽三宝咸证知。唯愿慈悲摄受我。我今妄以 <lb ed="X" n="0608a16"/><lb ed="R033" n="0338a13"/>秽土见。蠡测<persName>如来</persName>淸净心。仰承三宝大威神。加被凡 <lb ed="X" n="0608a17"/><lb ed="R033" n="0338a14"/>愚成勝智。使我言言符<persName>佛</persName>意。流通遐迩益含灵。见闻 <lb ed="X" n="0608a18"/><lb ed="R033" n="0338a15"/>随喜悉往生。同证寂光无上果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608a19"/><lb ed="R033" n="0338a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0608a1901">皈命。如波罗蜜例。倒语法也。归義有二。一者归投 <lb ed="X" n="0608a20"/><lb ed="R033" n="0338a17"/>義。言世人至重者身命。擧身命而皈依。诚敬之至。 <lb ed="X" n="0608a21"/><lb ed="R033" n="0338a18"/>无二心也。二者归元義。擧身命而皈依。即是总摄 <lb ed="X" n="0608a22"/><lb ed="R033" n="0338b01"/>六根还归一心也。娑婆言释迦。西方言弥陀。先释 <lb ed="X" n="0608a23"/><lb ed="R033" n="0338b02"/>迦者。教所由兴也。孺子封俟。尙不偝本。凡夫入圣。 <lb ed="X" n="0608a24"/><lb ed="R033" n="0338b03"/>岂得辜恩。古有临终焚香先供养释迦者。正此意 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0608b" n="0608b"/> <lb ed="X" n="0608b01"/><lb ed="R033" n="0338b04"/>也。说法主者。说法度生。一土之中。无二<persName>佛</persName>故。接引 <lb ed="X" n="0608b02"/><lb ed="R033" n="0338b05"/>者。众生念<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>垂接引。喩如行路。弱者接而济之。 <lb ed="X" n="0608b03"/><lb ed="R033" n="0338b06"/>迷者引而导之也。复有二義。见生接引。则资其道 <lb ed="X" n="0608b04"/><lb ed="R033" n="0338b07"/>心。临终接引。则摄其神识。大慈尊者。如母忆子。名 <lb ed="X" n="0608b05"/><lb ed="R033" n="0338b08"/>之曰慈。慈无以加。名之曰大。尊即主義。交互言之。 <lb ed="X" n="0608b06"/><lb ed="R033" n="0338b09"/>亦可释迦此土之尊。弥陀彼土之主也。兼二<persName>如来</persName>。 <lb ed="X" n="0608b07"/><lb ed="R033" n="0338b10"/>是谓<persName>佛</persName>宝。不可思议<persName>佛</persName>护念经。此经原名也。是谓 <lb ed="X" n="0608b08"/><lb ed="R033" n="0338b11"/>法宝。舍利文殊等。闻经众也。是谓僧宝。称之为宝。 <lb ed="X" n="0608b09"/><lb ed="R033" n="0338b12"/>略有六義。一稀有義。二離垢義。三势力義。四莊严 <lb ed="X" n="0608b10"/><lb ed="R033" n="0338b13"/>義。五最勝義。六不改義。具如要集中说。推而极之。 <lb ed="X" n="0608b11"/><lb ed="R033" n="0338b14"/>极乐娑婆二土。四维上下十方。以至微尘<persName>佛</persName>刹。则 <lb ed="X" n="0608b12"/><lb ed="R033" n="0338b15"/>遍一切处。过现未来。则遍一切时。于中三宝。横该 <lb ed="X" n="0608b13"/><lb ed="R033" n="0338b16"/>竖彻。无穷尽也。又三宝者。复分事理。有别有同。如 <lb ed="X" n="0608b14"/><lb ed="R033" n="0338b17"/>後文辩。今是内外自他悉皈命也。古云<persName>佛</persName>灭度後。 <lb ed="X" n="0608b15"/><lb ed="R033" n="0338b18"/>凡诸弟子。所有著述。皆归三宝。良由圣境高玄。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0608b16"/><lb ed="R033" n="0339a01"/>言微妙。而欲以凡夫毫末之智。冈自评量。是乃用 <lb ed="X" n="0608b17"/><lb ed="R033" n="0339a02"/>蠡测海。持管窥天。漫自疲劳。所得幾何。故必皈命 <lb ed="X" n="0608b18"/><lb ed="R033" n="0339a03"/>三宝。冥希加被。威神者。如经言<persName>佛</persName>力不可思议。法 <lb ed="X" n="0608b19"/><lb ed="R033" n="0339a04"/>力不可思议。贤圣力不可思议。仗三宝力。能使愚 <lb ed="X" n="0608b20"/><lb ed="R033" n="0339a05"/>衷。忽成勝智。凡口所述。冥通圣心也。遐迩者。兼处 <lb ed="X" n="0608b21"/><lb ed="R033" n="0339a06"/>与时。处则由一隅以至周遍十方。时则由刹那以 <lb ed="X" n="0608b22"/><lb ed="R033" n="0339a07"/>至尽未来际。皆名自迩及遐也。含灵者。拣非木石。 <lb ed="X" n="0608b23"/><lb ed="R033" n="0339a08"/>谓一切有情也。见闻随喜者。但于此经。目览耳听。 <lb ed="X" n="0608b24"/><lb ed="R033" n="0339a09"/>以至暂尔随顺生欢喜者。皆殖善根。同生彼国也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0608c" n="0608c"/> <lb ed="X" n="0608c01"/><lb ed="R033" n="0339a10"/>寂光者。<persName>如来</persName>真净土。生彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0608c0101" n="0608c0101"/><anchor xml:id="beg0608c0101" n="0608c0101"/>已<anchor xml:id="end0608c0101"/>。见<persName>佛</persName>闻法。悟无生 <lb ed="X" n="0608c02"/><lb ed="R033" n="0339a11"/>忍。得自本心。寂照不二。名常寂光。无上果者。<persName>佛</persName>证 <lb ed="X" n="0608c03"/><lb ed="R033" n="0339a12"/>圆满大觉。超越二乘及诸菩萨。此果之上更无过 <lb ed="X" n="0608c04"/><lb ed="R033" n="0339a13"/>者。名无上果。是证<persName>佛</persName>一切种智也。经云。皆得不退 <lb ed="X" n="0608c05"/><lb ed="R033" n="0339a14"/>转于阿耨多罗三藐三菩提。则知但得往生。毕竟 <lb ed="X" n="0608c06"/><lb ed="R033" n="0339a15"/>成<persName>佛</persName>。故云同证寂光无上果也。乞求加被。意盖如 <lb ed="X" n="0608c07"/><lb ed="R033" n="0339a16"/>此。以上通序一经大意竟。</p> <lb ed="X" n="0608c08"/><lb ed="R033" n="0339a17"/><p xml:id="pX22p0608c0801">〇二开章释文<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0608c0808" cb:place="inline">初略标二详释。</p> <lb ed="X" n="0608c09"/><lb ed="R033" n="0339a18"/><p xml:id="pX22p0608c0901">〇初略标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c10"/><lb ed="R033" n="0339b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0608c1001">将释此经。总启十门。一教起所因。二藏教等摄。三義 <lb ed="X" n="0608c11"/><lb ed="R033" n="0339b02"/>理深廣。四所被阶品。五能诠体性。六宗趣旨归。七部 <lb ed="X" n="0608c12"/><lb ed="R033" n="0339b03"/>类差别。八译释诵持。九总释名题。十别解文義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c13"/><lb ed="R033" n="0339b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0608c1301">此例花严疏旨。略为十门。前八義门。後二正释。又 <lb ed="X" n="0608c14"/><lb ed="R033" n="0339b05"/>此与天台五重玄義。大同小异。盖开之成十。束之 <lb ed="X" n="0608c15"/><lb ed="R033" n="0339b06"/>成五。稍有详略云尔。</p> <lb ed="X" n="0608c16"/><lb ed="R033" n="0339b07"/><p xml:id="pX22p0608c1601">〇二详释<note place="inline">十</note>。</p><p xml:id="pX22p0608c1606" cb:place="inline">初教起所因<note place="inline">至</note>十别解文義。</p> <lb ed="X" n="0608c17"/><lb ed="R033" n="0339b08"/><p xml:id="pX22p0608c1701">〇初教起所因<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0608c1708" cb:place="inline">初总二别。</p> <lb ed="X" n="0608c18"/><lb ed="R033" n="0339b09"/><p xml:id="pX22p0608c1801">〇初总。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c19"/><lb ed="R033" n="0339b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0608c1901">先明总者。谓<persName>如来</persName>唯为一大事因缘出现于世。则一 <lb ed="X" n="0608c20"/><lb ed="R033" n="0339b11"/>代时教。总其大意。唯欲众生开示悟入<persName>佛</persName>之知见。今 <lb ed="X" n="0608c21"/><lb ed="R033" n="0339b12"/>此经者。直指众生以念<persName>佛</persName>心入<persName>佛</persName>知见故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c22"/><lb ed="R033" n="0339b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0608c2201">大事因缘者。引法花经文。彼经以<persName>如来</persName>出世。本欲 <lb ed="X" n="0608c23"/><lb ed="R033" n="0339b14"/>度诸众生。悉皆成<persName>佛</persName>。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0608c2301" n="0608c2301"/><anchor xml:id="beg0608c2301" n="0608c2301"/>已<anchor xml:id="end0608c2301"/>故。权说三乘。後至機 <lb ed="X" n="0608c24"/><lb ed="R033" n="0339b15"/>熟。会三皈一。方酬本意。故知花严以後。法花以前。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0609a" n="0609a"/> <lb ed="X" n="0609a01"/><lb ed="R033" n="0339b16"/>虽有种种法门。浅深不一。无非为此大事因缘。除 <lb ed="X" n="0609a02"/><lb ed="R033" n="0339b17"/>此一大事外。更无二事。今但一心持名。即得不退。 <lb ed="X" n="0609a03"/><lb ed="R033" n="0339b18"/>此乃直指凡夫自心究竟成<persName>佛</persName>。若能谛信。何须遍 <lb ed="X" n="0609a04"/><lb ed="R033" n="0340a01"/>历三乘。久经多劫。不越一念。顿证菩提。岂非大事。</p> <lb ed="X" n="0609a05"/><lb ed="R033" n="0340a02"/><p xml:id="pX22p0609a0501">〇二别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a06"/><lb ed="R033" n="0340a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0609a0601">别则专就此经。复有十義。一大悲愍念末法为作津 <lb ed="X" n="0609a07"/><lb ed="R033" n="0340a04"/>梁故。二特于无量法门出勝方便故。三激扬生死凡 <lb ed="X" n="0609a08"/><lb ed="R033" n="0340a05"/>夫令起欣厌故。四化导二乘执空不修净土故。五勉 <lb ed="X" n="0609a09"/><lb ed="R033" n="0340a06"/>进初心菩萨亲近<persName>如来</persName>故。六尽摄利钝诸根悉皆度 <lb ed="X" n="0609a10"/><lb ed="R033" n="0340a07"/>脱故。七护持多障行人不遭堕落故。八的指即有念 <lb ed="X" n="0609a11"/><lb ed="R033" n="0340a08"/>心得入无念故。九巧示因于往生实悟无生故。十复 <lb ed="X" n="0609a12"/><lb ed="R033" n="0340a09"/>明径路修行径中之径故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a13"/><lb ed="R033" n="0340a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0609a1301">释见下文。而生起有序。喩如钩锁。初以众生迷溺。 <lb ed="X" n="0609a14"/><lb ed="R033" n="0340a11"/>为作津樑。二所以能为津樑者。为有最勝方便故。 <lb ed="X" n="0609a15"/><lb ed="R033" n="0340a12"/>三何名最勝方便。以能直度凡夫故。四岂独凡夫。 <lb ed="X" n="0609a16"/><lb ed="R033" n="0340a13"/>亦度二乘圣人故。五岂独二乘。亦度菩萨故。六岂 <lb ed="X" n="0609a17"/><lb ed="R033" n="0340a14"/>独人中。亦普度一切众生故。七岂独平处度生。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0609001" n="0609001"/>偏 <lb ed="X" n="0609a18"/><lb ed="R033" n="0340a15"/>度障难故。八虽云度生如是廣大。实不離众生一 <lb ed="X" n="0609a19"/><lb ed="R033" n="0340a16"/>念得入无念故。九既即念得无念。亦即生得无生 <lb ed="X" n="0609a20"/><lb ed="R033" n="0340a17"/>故。十通该前九。知此持名念<persName>佛</persName>。径中之径故。又由 <lb ed="X" n="0609a21"/><lb ed="R033" n="0340a18"/>是径中之径。乃能津樑末法故。则後先次第。终始 <lb ed="X" n="0609a22"/><lb ed="R033" n="0340b01"/>循环。故云钩锁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a23"/><lb ed="R033" n="0340b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0609a2301">初大悲愍念末法为作津樑者。<persName>佛</persName>成道时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0609a2301" n="0609a2301"/><anchor xml:id="beg0609a2301" n="0609a2301"/>已<anchor xml:id="end0609a2301"/>当浊世。 <lb ed="X" n="0609a24"/><lb ed="R033" n="0340b03"/>况今末法。正入鬥争。转展陵夷。後之又後。皆赖此经 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0609b" n="0609b"/> <lb ed="X" n="0609b01"/><lb ed="R033" n="0340b04"/>神力。救拔馀生。岂非至极悲心。预垂济渡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609b02"/><lb ed="R033" n="0340b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0609b0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0609b0201" n="0609b0201"/><anchor xml:id="beg0609b0201" n="0609b0201"/>已<anchor xml:id="end0609b0201"/>当浊世者。人寿二万岁时。即入劫浊。释迦出时。 <lb ed="X" n="0609b03"/><lb ed="R033" n="0340b06"/>人寿百岁。久经浊世。<anchor xml:id="nkr_note_add_0609b0301" n="0609b0301"/><anchor xml:id="beg0609b0301" n="0609b0301"/>已<anchor xml:id="end0609b0301"/>为可愍。正入鬥争者。前五 <lb ed="X" n="0609b04"/><lb ed="R033" n="0340b07"/>百年。解脱坚固。渐次五百。禅定多闻而及塔寺。今 <lb ed="X" n="0609b05"/><lb ed="R033" n="0340b08"/>当鬥争坚固之时。更为可愍。後之又後者。乃至法 <lb ed="X" n="0609b06"/><lb ed="R033" n="0340b09"/>灭。倍更可愍。故<persName>佛</persName>说此经。略而计之。大悲有三。一 <lb ed="X" n="0609b07"/><lb ed="R033" n="0340b10"/>者<persName>佛</persName>在世时。怜此五浊。说难信法。是为第一重大 <lb ed="X" n="0609b08"/><lb ed="R033" n="0340b11"/>悲愍念众生。二者<persName>佛</persName>灭度後。福慧日浅。罪障益深。 <lb ed="X" n="0609b09"/><lb ed="R033" n="0340b12"/>故说此经。咸令未来虽不见<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>灭法存。但有信 <lb ed="X" n="0609b10"/><lb ed="R033" n="0340b13"/>者。速超生死。是为第二重大悲愍念众生。三者如 <lb ed="X" n="0609b11"/><lb ed="R033" n="0340b14"/>大本言。<persName>佛</persName>灭久远。当来之世。经道灭尽。独留此经 <lb ed="X" n="0609b12"/><lb ed="R033" n="0340b15"/>住世度生。最後方灭。则知滔天之际。尙作慈航。大 <lb ed="X" n="0609b13"/><lb ed="R033" n="0340b16"/>夜方沉。犹称法炬。是为第三重大悲愍念众生也。 <lb ed="X" n="0609b14"/><lb ed="R033" n="0340b17"/>譬之慈父。忧念後昆。心无尽故。置为生计。能使远 <lb ed="X" n="0609b15"/><lb ed="R033" n="0340b18"/>裔残支。至于家破身贫。犹堪资藉。故曰至极悲心。 <lb ed="X" n="0609b16"/><lb ed="R033" n="0341a01"/>预垂济渡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609b17"/><lb ed="R033" n="0341a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0609b1701">二特于无量法门出勝方便者。入道多门。本无拣择。 <lb ed="X" n="0609b18"/><lb ed="R033" n="0341a03"/>险夷曲直。难易攸分。则无量门中。念<persName>佛</persName>一门。最为方 <lb ed="X" n="0609b19"/><lb ed="R033" n="0341a04"/>便。略陈有四。一不値<persName>佛</persName>世。得常见<persName>佛</persName>方便。二不断惑 <lb ed="X" n="0609b20"/><lb ed="R033" n="0341a05"/>业。得出轮迴方便。三不修馀行。得波罗蜜方便。四不 <lb ed="X" n="0609b21"/><lb ed="R033" n="0341a06"/>经多劫。得疾解脱方便。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609b22"/><lb ed="R033" n="0341a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0609b2201">法门者。道体幽玄。从门始入。为门不同。故云无量。 <lb ed="X" n="0609b23"/><lb ed="R033" n="0341a08"/>权巧接引。令得入门。名为方便。而言勝者。方便中 <lb ed="X" n="0609b24"/><lb ed="R033" n="0341a09"/>方便也。即观经所谓异也。多门者。或谓门门可以 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0609c" n="0609c"/> <lb ed="X" n="0609c01"/><lb ed="R033" n="0341a10"/>入道。何必念<persName>佛</persName>往生。而有易有难。不妨无拣择中 <lb ed="X" n="0609c02"/><lb ed="R033" n="0341a11"/>而说拣择。险者崎岖难行。曲者迂迴难到。喩馀门 <lb ed="X" n="0609c03"/><lb ed="R033" n="0341a12"/>也。夷坦则易行。喩念<persName>佛</persName>人皆可为。直捷则易到。喩 <lb ed="X" n="0609c04"/><lb ed="R033" n="0341a13"/>念<persName>佛</persName>速超生死。如韦提希。亦遍观十方世界。而唯 <lb ed="X" n="0609c05"/><lb ed="R033" n="0341a14"/>愿生极乐也。得常见<persName>佛</persName>者。起信论既示真如三昧。 <lb ed="X" n="0609c06"/><lb ed="R033" n="0341a15"/>及二门止观竟。复云。有初学是法。其心怯弱。以娑 <lb ed="X" n="0609c07"/><lb ed="R033" n="0341a16"/>婆不常値<persName>佛</persName>。惧谓信心难就。<persName>如来</persName>有勝方便。摄护 <lb ed="X" n="0609c08"/><lb ed="R033" n="0341a17"/>信心。谓专意念<persName>佛</persName>。即生<persName>佛</persName>土。常见于<persName>佛</persName>。如修多罗 <lb ed="X" n="0609c09"/><lb ed="R033" n="0341a18"/>说。专念<name role="" type="person">西方极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName>。即得往生。终无 <lb ed="X" n="0609c10"/><lb ed="R033" n="0341b01"/>有退。此经则七日一心。<persName>佛</persName>现在前。是也。故知灵山 <lb ed="X" n="0609c11"/><lb ed="R033" n="0341b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0609c1101" n="0609c1101"/><anchor xml:id="beg0609c1101" n="0609c1101"/>已<anchor xml:id="end0609c1101"/>过。龙华未来。无<persName>佛</persName>世中。而得见<persName>佛</persName>。是名最勝第 <lb ed="X" n="0609c12"/><lb ed="R033" n="0341b03"/>一方便。得出轮迴者。由惑起业。由业感报。往来六 <lb ed="X" n="0609c13"/><lb ed="R033" n="0341b04"/>道。轮转无穷。依馀法修。直至惑尽。始得出離。而托 <lb ed="X" n="0609c14"/><lb ed="R033" n="0341b05"/>质世间。陞沉未保。唯兹念<persName>佛</persName>。带惑往生。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0609c1401" n="0609c1401"/><anchor xml:id="beg0609c1401" n="0609c1401"/>己<anchor xml:id="end0609c1401"/>念力。 <lb ed="X" n="0609c15"/><lb ed="R033" n="0341b06"/>及<persName>佛</persName>摄受大神力故。一生彼国。即超三界。不受轮 <lb ed="X" n="0609c16"/><lb ed="R033" n="0341b07"/>转。经云。众生生者。皆是阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致。是也。是为最勝 <lb ed="X" n="0609c17"/><lb ed="R033" n="0341b08"/>第二方便。得波罗蜜者。诸菩萨众。有恒沙劫中。修 <lb ed="X" n="0609c18"/><lb ed="R033" n="0341b09"/>六度万行。未能满足。而今一心念<persName>佛</persName>。万缘自捨。即 <lb ed="X" n="0609c19"/><lb ed="R033" n="0341b10"/>佈施波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。诸恶自止。即持戒波罗蜜。 <lb ed="X" n="0609c20"/><lb ed="R033" n="0341b11"/>一心念<persName>佛</persName>。心自柔软。即忍辱波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。永 <lb ed="X" n="0609c21"/><lb ed="R033" n="0341b12"/>不退堕。即精进波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。馀想不生。即禅 <lb ed="X" n="0609c22"/><lb ed="R033" n="0341b13"/>定波罗蜜。一心念<persName>佛</persName>。正念分明。即般若波罗蜜。推 <lb ed="X" n="0609c23"/><lb ed="R033" n="0341b14"/>而极之。不出一心。万行具足。如大本法藏愿云。若 <lb ed="X" n="0609c24"/><lb ed="R033" n="0341b15"/>我成<persName>佛</persName>。国中有情。不获神通自在波罗蜜多。不取 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0610a" n="0610a"/> <lb ed="X" n="0610a01"/><lb ed="R033" n="0341b16"/>正觉。是为第三最勝方便。得疾解脱者。智论云。有 <lb ed="X" n="0610a02"/><lb ed="R033" n="0341b17"/>诸菩萨。自念谤大般若。堕恶道中。历无量劫。虽修 <lb ed="X" n="0610a03"/><lb ed="R033" n="0341b18"/>馀行。不能灭罪。後遇知识。教念阿弥陀<persName>佛</persName>。乃得灭 <lb ed="X" n="0610a04"/><lb ed="R033" n="0342a01"/>障。超生净土。又十住断结经云。是时座中。有四亿 <lb ed="X" n="0610a05"/><lb ed="R033" n="0342a02"/>众。自知死此生彼。牵连不断。欲为之源。乐生无欲 <lb ed="X" n="0610a06"/><lb ed="R033" n="0342a03"/>国土。<persName>佛</persName>言西方去此无数国土。有<persName>佛</persName>名无量寿。其 <lb ed="X" n="0610a07"/><lb ed="R033" n="0342a04"/>土淸净。无婬怒痴。莲花化生。不由父母。汝当生彼。 <lb ed="X" n="0610a08"/><lb ed="R033" n="0342a05"/>故大本云。菩萨欲令众生速疾安住无上菩提者。 <lb ed="X" n="0610a09"/><lb ed="R033" n="0342a06"/>应当起精进力。听此法门。是知蚁山风水。迟疾天 <lb ed="X" n="0610a10"/><lb ed="R033" n="0342a07"/>殊。古谓欲得一生取办。便于是法留心。是名最勝 <lb ed="X" n="0610a11"/><lb ed="R033" n="0342a08"/>第四方便。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a12"/><lb ed="R033" n="0342a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0610a1201">三激扬生死凡夫令起欣厌者。以诸众生沉迷自性。 <lb ed="X" n="0610a13"/><lb ed="R033" n="0342a10"/>甘受轮迴。旷劫至今。曾无省励。故示苦乐两土。爰开 <lb ed="X" n="0610a14"/><lb ed="R033" n="0342a11"/>折摄二门。激之扬之。俾欣俾厌。勝心既发。净业斯成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a15"/><lb ed="R033" n="0342a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0610a1501">若據平等法门。非垢非净。则欣厌无地。折摄何施。 <lb ed="X" n="0610a16"/><lb ed="R033" n="0342a13"/>但今生死凡夫。迷心逐境。备历轮迴。头出头没。甘 <lb ed="X" n="0610a17"/><lb ed="R033" n="0342a14"/>心忍受。曾无一念省发奋励。求愿出離。而复遮其 <lb ed="X" n="0610a18"/><lb ed="R033" n="0342a15"/>欣厌。欲令直悟自心。是犹田蛙井鲋。不与之水。而 <lb ed="X" n="0610a19"/><lb ed="R033" n="0342a16"/>反责以冲霄。祇益沉沦。于事何济。于是无苦乐中。 <lb ed="X" n="0610a20"/><lb ed="R033" n="0342a17"/>示苦示乐。苦以折伏。乐以摄受。折则激其顽迷。而 <lb ed="X" n="0610a21"/><lb ed="R033" n="0342a18"/>令起厌離。摄则扬其懈怠。而俾生欣乐。然後久在 <lb ed="X" n="0610a22"/><lb ed="R033" n="0342b01"/>泥涂。始嫌汚秽。乍闻净妙。浚起愿求。此大火聚。彼 <lb ed="X" n="0610a23"/><lb ed="R033" n="0342b02"/><name role="" type="person">淸凉池</name>。炎烧众生。不得不避此而趋彼矣。方便度 <lb ed="X" n="0610a24"/><lb ed="R033" n="0342b03"/>生。法自应尔。生彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0610a2401" n="0610a2401"/><anchor xml:id="beg0610a2401" n="0610a2401"/>已<anchor xml:id="end0610a2401"/>。见<persName>佛</persName>闻法。得无生忍。方悟 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0610b" n="0610b"/> <lb ed="X" n="0610b01"/><lb ed="R033" n="0342b04"/>此心本来平等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b02"/><lb ed="R033" n="0342b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0610b0201">四化导二乘执空不修净土者。良以乍得我空。即生 <lb ed="X" n="0610b03"/><lb ed="R033" n="0342b06"/>耽滞。闻说净<persName>佛</persName>国土。教化众生。心不喜乐。故令迴小 <lb ed="X" n="0610b04"/><lb ed="R033" n="0342b07"/>向大。发意往生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b05"/><lb ed="R033" n="0342b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0610b0501">乍得我空者。小乘但悟蕴中无我。不知蕴亦是空。 <lb ed="X" n="0610b06"/><lb ed="R033" n="0342b09"/>执境为有。唯欲避境趋寂。故闻净土化生。心不喜 <lb ed="X" n="0610b07"/><lb ed="R033" n="0342b10"/>乐。如诸声闻。不见舍那神力。不与菩萨大会。以本 <lb ed="X" n="0610b08"/><lb ed="R033" n="0342b11"/>不赞说十方<persName>佛</persName>刹淸净功德故。古谓小乘无他<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0610b09"/><lb ed="R033" n="0342b12"/>之说。大教有刹海之谈。斯名独善之流。亦号钝阿 <lb ed="X" n="0610b10"/><lb ed="R033" n="0342b13"/>罗汉。是以教令迴断灭心。修净土行。乃知诸<persName>佛</persName>菩 <lb ed="X" n="0610b11"/><lb ed="R033" n="0342b14"/>萨。悲智行愿。如是廣大。如是无尽。心不碍境。境不 <lb ed="X" n="0610b12"/><lb ed="R033" n="0342b15"/>碍心。一切诸法。本性自空。终日度生。终日无度。而 <lb ed="X" n="0610b13"/><lb ed="R033" n="0342b16"/>单修禅定。不愿往生。是为大失矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b14"/><lb ed="R033" n="0342b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0610b1401">五勉进初心菩萨亲近<persName>如来</persName>者。初发心菩萨。大心虽 <lb ed="X" n="0610b15"/><lb ed="R033" n="0342b18"/>建。勝忍未成。所谓弱羽止可缠枝。婴儿犹应傍母。入 <lb ed="X" n="0610b16"/><lb ed="R033" n="0343a01"/>正定聚。亲彼<persName>世尊</persName>。方得忍证无生。终成<persName>佛</persName>果。乘大愿 <lb ed="X" n="0610b17"/><lb ed="R033" n="0343a02"/>筏。苦海度生。如智论中说。且夫六心堕落。尘劫声闻。 <lb ed="X" n="0610b18"/><lb ed="R033" n="0343a03"/>鱼子庵罗。足为明镜。故知念<persName>佛</persName>菩萨之父。生育法身。 <lb ed="X" n="0610b19"/><lb ed="R033" n="0343a04"/>乃至十地始终。不離念<persName>佛</persName>。何得初心自足。不愿往生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b20"/><lb ed="R033" n="0343a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0610b2001">智论云。具缚凡夫。有大悲心。欲生恶世救苦众生。 <lb ed="X" n="0610b21"/><lb ed="R033" n="0343a06"/>无有是处。何以故。烦恼强故。未得忍力。心随境转。 <lb ed="X" n="0610b22"/><lb ed="R033" n="0343a07"/>声色所缚。自堕三涂。焉能救彼。假令得生人中。圣 <lb ed="X" n="0610b23"/><lb ed="R033" n="0343a08"/>道难得。以施戒福力。或作王臣。富贵自在。纵遇知 <lb ed="X" n="0610b24"/><lb ed="R033" n="0343a09"/>识。不肯信从。荒迷放逸。廣作众罪。由此堕落。又喩 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0610c" n="0610c"/> <lb ed="X" n="0610c01"/><lb ed="R033" n="0343a10"/>二人救溺。直入水救。彼此俱溺。有方便者。往取船 <lb ed="X" n="0610c02"/><lb ed="R033" n="0343a11"/>筏。乘之救接。皆得免难。新发意菩萨。亦复如是。要 <lb ed="X" n="0610c03"/><lb ed="R033" n="0343a12"/>须近<persName>佛</persName>。得无生忍<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c0301" n="0610c0301"/><anchor xml:id="beg0610c0301" n="0610c0301"/>已<anchor xml:id="end0610c0301"/>。方能苦海救度众生。如得船 <lb ed="X" n="0610c04"/><lb ed="R033" n="0343a13"/>者。又云。譬如婴儿離母。或堕坑井。或渴乳死。又如 <lb ed="X" n="0610c05"/><lb ed="R033" n="0343a14"/>弱羽。祇可依树缠枝。翅翮成就。方能飞空自在无 <lb ed="X" n="0610c06"/><lb ed="R033" n="0343a15"/>碍。凡夫无力。唯应专念阿弥陀<persName>佛</persName>。使成三昧。临终 <lb ed="X" n="0610c07"/><lb ed="R033" n="0343a16"/>正念。决定往生。见<persName>佛</persName>得忍。还来三界救度众生。正 <lb ed="X" n="0610c08"/><lb ed="R033" n="0343a17"/>定聚者。拣异邪定不定。以凡夫邪外<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c0801" n="0610c0801"/><anchor xml:id="beg0610c0801" n="0610c0801"/>已<anchor xml:id="end0610c0801"/>定。初心进 <lb ed="X" n="0610c09"/><lb ed="R033" n="0343a18"/>退未定。今生安养。无论高下。皆不退转故。聚者会 <lb ed="X" n="0610c10"/><lb ed="R033" n="0343b01"/>也。即文中诸上善人之会。今谓入此聚中。见<persName>佛</persName>闻 <lb ed="X" n="0610c11"/><lb ed="R033" n="0343b02"/>法故。六心堕落者。身子发菩萨心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c1101" n="0610c1101"/><anchor xml:id="beg0610c1101" n="0610c1101"/>已<anchor xml:id="end0610c1101"/>证别教六住。 <lb ed="X" n="0610c12"/><lb ed="R033" n="0343b03"/>因逢乞眼。遂退大心。沉沦五道。尘劫声闻者。有于 <lb ed="X" n="0610c13"/><lb ed="R033" n="0343b04"/>大通<persName>佛</persName>世发心。皆因退大。尘点劫来。堕声闻位。故 <lb ed="X" n="0610c14"/><lb ed="R033" n="0343b05"/>经云。鱼子庵罗华。菩萨初发心。三事因中多。及其 <lb ed="X" n="0610c15"/><lb ed="R033" n="0343b06"/>结果少。引此以明初心菩萨。犹宜亲近<persName>如来</persName>。得所 <lb ed="X" n="0610c16"/><lb ed="R033" n="0343b07"/>依归。终无退转故。菩萨父者。花严十一经。威光童 <lb ed="X" n="0610c17"/><lb ed="R033" n="0343b08"/>子。睹<persName>如来</persName>相获十种益。首云得念<persName>佛</persName>三昧。名无边 <lb ed="X" n="0610c18"/><lb ed="R033" n="0343b09"/>海藏门。疏谓以念<persName>佛</persName>三昧。菩萨之父。故首明之。良 <lb ed="X" n="0610c19"/><lb ed="R033" n="0343b10"/>由菩萨以方便为父。念<persName>佛</persName>即真涉事。是方便故。又 <lb ed="X" n="0610c20"/><lb ed="R033" n="0343b11"/>念<persName>佛</persName>成<persName>佛</persName>。是亲种故。十地始终者。十地文中。从初 <lb ed="X" n="0610c21"/><lb ed="R033" n="0343b12"/>至末。地地皆云一切所作不離念<persName>佛</persName>。又云。远行地 <lb ed="X" n="0610c22"/><lb ed="R033" n="0343b13"/>菩萨。虽知一切国土犹如虚空。而能以淸净妙行 <lb ed="X" n="0610c23"/><lb ed="R033" n="0343b14"/>莊严<persName>佛</persName>土。<persName>如来</persName>不思议境界经云。菩萨了知诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0610c24"/><lb ed="R033" n="0343b15"/>及一切法。皆唯心量。得随顺忍。或入初地。捨身速 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0611a" n="0611a"/> <lb ed="X" n="0611a01"/><lb ed="R033" n="0343b16"/>生妙喜世界。极乐净<persName>佛</persName>土中。故龙树以初地往生。 <lb ed="X" n="0611a02"/><lb ed="R033" n="0343b17"/>摩差末以得忍往生。至如文殊普贤等诸大菩萨。 <lb ed="X" n="0611a03"/><lb ed="R033" n="0343b18"/>发愿往生。莫可勝数。况初心乎。永明谓欲托质莲 <lb ed="X" n="0611a04"/><lb ed="R033" n="0344a01"/>台。永離胎脏。生极乐等诸<persName>佛</persName>国土遊戏神通者。皆 <lb ed="X" n="0611a05"/><lb ed="R033" n="0344a02"/>能了达自心。无不化往。天如谓汝若悟心。则净土 <lb ed="X" n="0611a06"/><lb ed="R033" n="0344a03"/>往生。万牛不能挽矣。然则初心菩萨。虽曰了明。去 <lb ed="X" n="0611a07"/><lb ed="R033" n="0344a04"/><persName>佛</persName>尙远。正尔求生不可後也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611a08"/><lb ed="R033" n="0344a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0611a0801">六尽摄利钝诸根悉皆度脱者。诸馀法门。高之则下 <lb ed="X" n="0611a09"/><lb ed="R033" n="0344a06"/>機绝分。卑之则不被上根。是以华藏如盲。萤光增结。 <lb ed="X" n="0611a10"/><lb ed="R033" n="0344a07"/>唯此一法。上下兼收。可谓万病愈于阿伽。千器成于 <lb ed="X" n="0611a11"/><lb ed="R033" n="0344a08"/>巨冶。岂不慈门廣大。普度无遗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611a12"/><lb ed="R033" n="0344a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0611a1201">如盲者。<persName>如来</persName>于誓多林中。演大花严。彼时上德声 <lb ed="X" n="0611a13"/><lb ed="R033" n="0344a10"/>闻。身子目连等。如盲如聋杜视绝听。乃至积行菩 <lb ed="X" n="0611a14"/><lb ed="R033" n="0344a11"/>萨。犹云曝腮。明高之则道大機小故。增结者。净名 <lb ed="X" n="0611a15"/><lb ed="R033" n="0344a12"/>经云。有二比丘犯根本戒。发露求忏。优波離为依 <lb ed="X" n="0611a16"/><lb ed="R033" n="0344a13"/>律定罪。疑心不释。净名言。汝毋以常法扰乱其心。 <lb ed="X" n="0611a17"/><lb ed="R033" n="0344a14"/>重增此二比丘罪。永嘉拟之萤光。谓不能开其迷 <lb ed="X" n="0611a18"/><lb ed="R033" n="0344a15"/>暗。而反增益之也。明卑之则機深教浅故。他若不 <lb ed="X" n="0611a19"/><lb ed="R033" n="0344a16"/>净错施炉韛。数息不利冢人。彼此为门。亦复各异。 <lb ed="X" n="0611a20"/><lb ed="R033" n="0344a17"/>而浅深小大。势不兼宜。唯此念<persName>佛</persName>法门。三辈九品。 <lb ed="X" n="0611a21"/><lb ed="R033" n="0344a18"/>悉皆度脱。彻上。则三心圆发。直入无生。彻下。则十 <lb ed="X" n="0611a22"/><lb ed="R033" n="0344b01"/>念成功。亦生彼国。所谓不離一法。巧被诸根。豪杰 <lb ed="X" n="0611a23"/><lb ed="R033" n="0344b02"/>无下抑之羞。庸愚有仰攀之益。盖无機不收。有情 <lb ed="X" n="0611a24"/><lb ed="R033" n="0344b03"/>皆摄者也。阿伽陀者。西域药名。能以一药总治诸 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0611b" n="0611b"/> <lb ed="X" n="0611b01"/><lb ed="R033" n="0344b04"/>疾。喩但持<persName>佛</persName>名。五欲三毒。无量烦恼。乃至偏乘外 <lb ed="X" n="0611b02"/><lb ed="R033" n="0344b05"/>道。一切见病。悉断除故。巨冶者。一冶之中。陶铸万 <lb ed="X" n="0611b03"/><lb ed="R033" n="0344b06"/>物。各成其器。喩但持<persName>佛</persName>名。随彼根行。九品往生。皆 <lb ed="X" n="0611b04"/><lb ed="R033" n="0344b07"/>不退故。廣大者。周易乾曰大生。坤曰廣生。今无所 <lb ed="X" n="0611b05"/><lb ed="R033" n="0344b08"/>不度。喩如天覆地载。幷育兼容。至慈无择。名普门 <lb ed="X" n="0611b06"/><lb ed="R033" n="0344b09"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611b07"/><lb ed="R033" n="0344b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0611b0701">七护持多障行人不遭堕落者。末世修行。多诸障难。 <lb ed="X" n="0611b08"/><lb ed="R033" n="0344b11"/>一亏正见。即陷群邪。彼<persName>佛</persName>愿力威神加被行人。大光 <lb ed="X" n="0611b09"/><lb ed="R033" n="0344b12"/>明中。不遭魔事。能为护念。直至道场。故知𤢟图辟怪。 <lb ed="X" n="0611b10"/><lb ed="R033" n="0344b13"/>宝镜遁妖。正念分明。无能扰者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611b11"/><lb ed="R033" n="0344b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0611b1101">多诸障难者。行人于禅观中。击发阴魔。如楞严开 <lb ed="X" n="0611b12"/><lb ed="R033" n="0344b15"/>五十种。皆云不作圣心。名善境界。若作圣解。即受 <lb ed="X" n="0611b13"/><lb ed="R033" n="0344b16"/>群邪。故知正见稍亏。邪魔遂炽。无益更损。求升反 <lb ed="X" n="0611b14"/><lb ed="R033" n="0344b17"/>沉。由此浅根怖道不学。今念<persName>佛</persName>者。以<persName>佛</persName>大愿摄受。 <lb ed="X" n="0611b15"/><lb ed="R033" n="0344b18"/>大力匡持。威莫敢干。神不可测。虽有魔事。行将自 <lb ed="X" n="0611b16"/><lb ed="R033" n="0345a01"/>消。又经云。念<persName>佛</persName>之人。有四十里光明烛身。魔不能 <lb ed="X" n="0611b17"/><lb ed="R033" n="0345a02"/>犯。以阿弥陀<persName>佛</persName>及十方<persName>佛</persName>。常护念故。从今发心。直 <lb ed="X" n="0611b18"/><lb ed="R033" n="0345a03"/>至道场。自始至终。吉无不利。良由正念分明。纵魔 <lb ed="X" n="0611b19"/><lb ed="R033" n="0345a04"/>来者。易识易遣。非比耽静著空。中无主宰。逢魔不 <lb ed="X" n="0611b20"/><lb ed="R033" n="0345a05"/>觉。遂至入心者也。𤢟图宝镜者。以此二喩。明非但 <lb ed="X" n="0611b21"/><lb ed="R033" n="0345a06"/><persName>佛</persName>力。即是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0611b2101" n="0611b2101"/><anchor xml:id="beg0611b2101" n="0611b2101"/>己<anchor xml:id="end0611b2101"/>念力也。有神兽名白𤢟。能人言。辨 <lb ed="X" n="0611b22"/><lb ed="R033" n="0345a07"/>万物之情。诸邪望影而避。故曰家有白𤢟之图。必 <lb ed="X" n="0611b23"/><lb ed="R033" n="0345a08"/>无如是妖怪。又山精野魅。能变形种种。诳惑于人。 <lb ed="X" n="0611b24"/><lb ed="R033" n="0345a09"/>而不能变镜中之形。喩念<persName>佛</persName>者。正念现前。智照精 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0611c" n="0611c"/> <lb ed="X" n="0611c01"/><lb ed="R033" n="0345a10"/>朗。一切天魔心魔不得便故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c02"/><lb ed="R033" n="0345a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0611c0201">八的指即有念心得入无念者。心本无念。念起即乖。 <lb ed="X" n="0611c03"/><lb ed="R033" n="0345a12"/>而众生无始以来。妄想惯习。未易卒遣。今教念<persName>佛</persName>。是 <lb ed="X" n="0611c04"/><lb ed="R033" n="0345a13"/>乃以毒攻毒。用兵止兵。病愈寇平。则捨病体更无自 <lb ed="X" n="0611c05"/><lb ed="R033" n="0345a14"/>身。即寇盗原吾赤子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c06"/><lb ed="R033" n="0345a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0611c0601">起信论云。心体離念。而起念念<persName>佛</persName>。岂不反扰其心。 <lb ed="X" n="0611c07"/><lb ed="R033" n="0345a16"/><persName>佛</persName>藏经云。无觉无观。名为念<persName>佛</persName>。无想无语。是名念 <lb ed="X" n="0611c08"/><lb ed="R033" n="0345a17"/><persName>佛</persName>。而起念念<persName>佛</persName>。岂不反背于<persName>佛</persName>。今谓灭诸觉观。实 <lb ed="X" n="0611c09"/><lb ed="R033" n="0345a18"/>相念<persName>佛</persName>。理则诚然。但以心虽離念。而无明染心。念 <lb ed="X" n="0611c10"/><lb ed="R033" n="0345b01"/>念相续。如七年之病。久乱之民。故曰惯习。兹欲勉 <lb ed="X" n="0611c11"/><lb ed="R033" n="0345b02"/>强遏捺。立使空寂。而止动归止。止更弥动。纵粗念 <lb ed="X" n="0611c12"/><lb ed="R033" n="0345b03"/>暂息。细念犹存。便谓相应。错谬非小。既居凡地。未 <lb ed="X" n="0611c13"/><lb ed="R033" n="0345b04"/>能绝虑忘缘。何不即缘虑而作修进。故以念还攻 <lb ed="X" n="0611c14"/><lb ed="R033" n="0345b05"/>于念。念一<persName>佛</persName>名。换彼百千万亿之杂念也。而妄从 <lb ed="X" n="0611c15"/><lb ed="R033" n="0345b06"/>真起。波逐水生。即念即空。居然本体。非于念外别 <lb ed="X" n="0611c16"/><lb ed="R033" n="0345b07"/>得菩提。故云万法虚伪。唯是一心。了悟自心。触目 <lb ed="X" n="0611c17"/><lb ed="R033" n="0345b08"/>菩提矣。喩如病体瘳时。便名健体。乱民定後。即是 <lb ed="X" n="0611c18"/><lb ed="R033" n="0345b09"/>良民。去念而求心。是医必灭身而疗病。将必屠国 <lb ed="X" n="0611c19"/><lb ed="R033" n="0345b10"/>而安民也。岂理也哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c20"/><lb ed="R033" n="0345b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0611c2001">九巧示因于往生实悟无生者。七地仅名现相。八地 <lb ed="X" n="0611c21"/><lb ed="R033" n="0345b12"/>乃得无生。而亟欲灭生以求无生。弥求弥远。今以来 <lb ed="X" n="0611c22"/><lb ed="R033" n="0345b13"/>生净土。乃悟无生。入有得空。即凡成圣。可谓通玄秘 <lb ed="X" n="0611c23"/><lb ed="R033" n="0345b14"/>诀。换骨神丹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c24"/><lb ed="R033" n="0345b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0611c2401">仅名现相者。花严地地皆曰无生。而正得乃归八 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0612a" n="0612a"/> <lb ed="X" n="0612a01"/><lb ed="R033" n="0345b16"/>地。其七地云。净无量身口意。得无生法忍光明。疏 <lb ed="X" n="0612a02"/><lb ed="R033" n="0345b17"/>谓无生法忍。八地所得。今兹七地。于彼法忍明相 <lb ed="X" n="0612a03"/><lb ed="R033" n="0345b18"/>现前。未为真得。如观经疏。以无生即属初住。意略 <lb ed="X" n="0612a04"/><lb ed="R033" n="0346a01"/>同此。乃至八地。離一切心意识分别。始名真得无 <lb ed="X" n="0612a05"/><lb ed="R033" n="0346a02"/>生法忍也。故知无生。圣且难之。况凡辈乎。弥远者。 <lb ed="X" n="0612a06"/><lb ed="R033" n="0346a03"/>厌生为患。亟欲灭生以归于无。而灭非真灭。祇益 <lb ed="X" n="0612a07"/><lb ed="R033" n="0346a04"/>劬劳。终成轮转。如牛壞车。古有明喩。今专念<persName>佛</persName>。发 <lb ed="X" n="0612a08"/><lb ed="R033" n="0346a05"/>愿往生。生彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0612a0801" n="0612a0801"/><anchor xml:id="beg0612a0801" n="0612a0801"/>已<anchor xml:id="end0612a0801"/>。花开见<persName>佛</persName>。识自本心。本自不生。 <lb ed="X" n="0612a09"/><lb ed="R033" n="0346a06"/>生亦何碍。所谓炽燃求生。而不乖于无生之理。终 <lb ed="X" n="0612a10"/><lb ed="R033" n="0346a07"/>日生而未尝生者。乃所以为真无生也。有生而悟 <lb ed="X" n="0612a11"/><lb ed="R033" n="0346a08"/>无生。故云入有得空。生属凡夫。而因生无生。故云 <lb ed="X" n="0612a12"/><lb ed="R033" n="0346a09"/>即凡成圣。就路还家。潜超密度。难思难议。故云通 <lb ed="X" n="0612a13"/><lb ed="R033" n="0346a10"/>玄倏尔转移。如平地陞仙。白衣骤贵。故云换骨。捨 <lb ed="X" n="0612a14"/><lb ed="R033" n="0346a11"/>秘诀而耕空言。弃神丹而服狂药。岂不大可哀哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a15"/><lb ed="R033" n="0346a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0612a1501">十复明径路修行径中之径者。此有二義。一者。馀门 <lb ed="X" n="0612a16"/><lb ed="R033" n="0346a13"/>学道。万里迢遥。念<persName>佛</persName>往生。古称径路。而念<persName>佛</persName>一法。复 <lb ed="X" n="0612a17"/><lb ed="R033" n="0346a14"/>有多门。今此持名。是为径路之中。径而又径。鹤冲鹏 <lb ed="X" n="0612a18"/><lb ed="R033" n="0346a15"/>擧。骥骤龙飞。不疾不行。而速而至。径中径矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a19"/><lb ed="R033" n="0346a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0612a1901">二義者。一是挍量于多种净业。二是拣别于本部 <lb ed="X" n="0612a20"/><lb ed="R033" n="0346a17"/>大本。故云径路之径路也。径路者。路小而捷名径。 <lb ed="X" n="0612a21"/><lb ed="R033" n="0346a18"/>小喩念<persName>佛</persName>为力之简易。捷喩念<persName>佛</persName>成功之迅速。善 <lb ed="X" n="0612a22"/><lb ed="R033" n="0346b01"/>导大师偈云。唯有径路修行。但念阿弥陀<persName>佛</persName>。是也。 <lb ed="X" n="0612a23"/><lb ed="R033" n="0346b02"/>故云。馀门学道。名竖出三界。念<persName>佛</persName>往生。名横出三 <lb ed="X" n="0612a24"/><lb ed="R033" n="0346b03"/>界。如虫在竹。竖则历节难通。横则一时透脱。馀门 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0612b" n="0612b"/> <lb ed="X" n="0612b01"/><lb ed="R033" n="0346b04"/>之比念<persName>佛</persName>。则念<persName>佛</persName>为速矣。念<persName>佛</persName>复有多门者。如後 <lb ed="X" n="0612b02"/><lb ed="R033" n="0346b05"/>文中所开实相念<persName>佛</persName>四种。乃至万行迴向等。实相 <lb ed="X" n="0612b03"/><lb ed="R033" n="0346b06"/>之<persName>佛</persName>。虽云本具。而众生障重。解悟者希。下此数门。 <lb ed="X" n="0612b04"/><lb ed="R033" n="0346b07"/>观像。则像去还无。因成间断。观想。则心粗境细。妙 <lb ed="X" n="0612b05"/><lb ed="R033" n="0346b08"/>观难成。万行。则所作繁多。重处偏坠。唯此持名一 <lb ed="X" n="0612b06"/><lb ed="R033" n="0346b09"/>法。简要直捷。但能繫念。便得往生。古人谓既得见 <lb ed="X" n="0612b07"/><lb ed="R033" n="0346b10"/>弥陀。何愁不开悟。则不期实相而实相契焉。故念 <lb ed="X" n="0612b08"/><lb ed="R033" n="0346b11"/><persName>佛</persName>为修行径路。而持名又念<persName>佛</persName>中之径路也。鹤冲 <lb ed="X" n="0612b09"/><lb ed="R033" n="0346b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0612b0901" n="0612b0901"/><anchor xml:id="beg0612b0901" n="0612b0901"/>已<anchor xml:id="end0612b0901"/>过凡禽。争如鹏擧。骥骤虽超群马。未及龙飞。皆 <lb ed="X" n="0612b10"/><lb ed="R033" n="0346b13"/>上喩念<persName>佛</persName>。下喩持名念<persName>佛</persName>也。不疾不行者。易繫词 <lb ed="X" n="0612b11"/><lb ed="R033" n="0346b14"/>曰。易无思也。无为也。寂然不动。感而遂通天下之 <lb ed="X" n="0612b12"/><lb ed="R033" n="0346b15"/>故。非天下之至神。其孰能与于此。唯神也。不疾而 <lb ed="X" n="0612b13"/><lb ed="R033" n="0346b16"/>速。不行而至。意谓疾而後速。行而後至者。物之常 <lb ed="X" n="0612b14"/><lb ed="R033" n="0346b17"/>也。蓍卦之体。寂无思为。而有感即通。是不疾而速。 <lb ed="X" n="0612b15"/><lb ed="R033" n="0346b18"/>不行而至。妙万物而谓之神也。引此以明诸门念 <lb ed="X" n="0612b16"/><lb ed="R033" n="0347a01"/><persName>佛</persName>。虽同曰往生。而为力稍难。为时稍久。是须行须 <lb ed="X" n="0612b17"/><lb ed="R033" n="0347a02"/>疾。乃至乃速也。今则不稽岁月。不假作为。七日一 <lb ed="X" n="0612b18"/><lb ed="R033" n="0347a03"/>心。即生彼国。何其神妙一至是也。故普贤行愿品 <lb ed="X" n="0612b19"/><lb ed="R033" n="0347a04"/>钞云。大藏中数百馀本。或经或论。说修彼因。然皆 <lb ed="X" n="0612b20"/><lb ed="R033" n="0347a05"/>勤积。乃得往生。今但称名。便登不退。岂非径而复 <lb ed="X" n="0612b21"/><lb ed="R033" n="0347a06"/>径者哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612b22"/><lb ed="R033" n="0347a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0612b2201">二者。无量寿经。廣陈依正。备载修持。今此经者。崇简 <lb ed="X" n="0612b23"/><lb ed="R033" n="0347a08"/>去繁。擧约赅博。更无他说。单指持名。但得一心。便生 <lb ed="X" n="0612b24"/><lb ed="R033" n="0347a09"/>彼国。可谓愈简愈约。愈妙愈玄。径中径矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0612c" n="0612c"/> <lb ed="X" n="0612c01"/><lb ed="R033" n="0347a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0612c0101">无量寿经。详见部类译释二门。以对今经。世称大 <lb ed="X" n="0612c02"/><lb ed="R033" n="0347a11"/>本。盖部同而廣略异也。彼为乐廣者说。此为乐略 <lb ed="X" n="0612c03"/><lb ed="R033" n="0347a12"/>者说。然辞简而理益明。事约而功倍勝。如大本廣 <lb ed="X" n="0612c04"/><lb ed="R033" n="0347a13"/>谈诸福。而此经谓但持名号。即为多福多善。大本 <lb ed="X" n="0612c05"/><lb ed="R033" n="0347a14"/>犹分三辈。而此经谓但生彼国。俱得不退菩提。是 <lb ed="X" n="0612c06"/><lb ed="R033" n="0347a15"/>则不独为种种念<persName>佛</persName>门中之要。又于本部中转更 <lb ed="X" n="0612c07"/><lb ed="R033" n="0347a16"/>为要。可谓妙中之妙。玄中之玄。径而复径者矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612c08"/><lb ed="R033" n="0347a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0612c0801">如上别中十義。复以前九为通。後一为别。兼前总義。 <lb ed="X" n="0612c09"/><lb ed="R033" n="0347a18"/>为此经教起之所因故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612c10"/><lb ed="R033" n="0347b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0612c1001">通者。通明净土诸经。皆同此因故。别者。别明此经 <lb ed="X" n="0612c11"/><lb ed="R033" n="0347b02"/>专重持名。以持名为因故。总者。即前总明一切诸 <lb ed="X" n="0612c12"/><lb ed="R033" n="0347b03"/>经。皆一大事以为因故。言<persName>佛</persName>说此经。为教众生念 <lb ed="X" n="0612c13"/><lb ed="R033" n="0347b04"/><persName>佛</persName>。为教众生持名念<persName>佛</persName>。为教众生持名念<persName>佛</persName>而入 <lb ed="X" n="0612c14"/><lb ed="R033" n="0347b05"/><persName>佛</persName>知见。以了此一心大事而<anchor xml:id="nkr_note_add_0612c1401" n="0612c1401"/><anchor xml:id="beg0612c1401" n="0612c1401"/>已<anchor xml:id="end0612c1401"/>。合之为此经教起 <lb ed="X" n="0612c15"/><lb ed="R033" n="0347b06"/>之所因也。</p> <lb ed="X" n="0612c16"/><lb ed="R033" n="0347b07"/><p xml:id="pX22p0612c1601">〇二藏教等摄<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0612c1608" cb:place="inline">初藏摄二教摄三分摄。</p> <lb ed="X" n="0612c17"/><lb ed="R033" n="0347b08"/><p xml:id="pX22p0612c1701">〇初藏摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612c18"/><lb ed="R033" n="0347b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0612c1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0612c1801" n="0612c1801"/><anchor xml:id="beg0612c1801" n="0612c1801"/>已<anchor xml:id="end0612c1801"/>知<persName>佛</persName>说此经。有如是因。未知此经藏教分中。各何 <lb ed="X" n="0612c19"/><lb ed="R033" n="0347b10"/>摄属。言藏有二。一三藏。二二藏。且初三藏者。一修多 <lb ed="X" n="0612c20"/><lb ed="R033" n="0347b11"/>罗藏。二毘奈耶藏。三阿毘达摩藏。今此经者。是修多 <lb ed="X" n="0612c21"/><lb ed="R033" n="0347b12"/>罗摄。诸经亦有互相摄者。今非彼故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612c22"/><lb ed="R033" n="0347b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0612c2201">梵语修多罗。此云契经。名为经藏。解见後释题中。 <lb ed="X" n="0612c23"/><lb ed="R033" n="0347b14"/>毘奈耶。此云调伏。即律藏。阿毘达摩。此云对法。即 <lb ed="X" n="0612c24"/><lb ed="R033" n="0347b15"/>论藏。上二俱有多義。非急不引。修多罗摄者。此经 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0613a" n="0613a"/> <lb ed="X" n="0613a01"/><lb ed="R033" n="0347b16"/>在经律论三藏中。属经藏故。互摄者。如花严则经 <lb ed="X" n="0613a02"/><lb ed="R033" n="0347b17"/>摄而兼律论。以十藏等品显戒律。问明等品显论 <lb ed="X" n="0613a03"/><lb ed="R033" n="0347b18"/>议故。梵网则律摄而兼经。以心地品之上。廣谈菩 <lb ed="X" n="0613a04"/><lb ed="R033" n="0348a01"/>萨阶位故。馀可例知。此经不兼戒律。亦无论议。自 <lb ed="X" n="0613a05"/><lb ed="R033" n="0348a02"/>始至终。专说念<persName>佛</persName>求生净土。故云今非彼也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a06"/><lb ed="R033" n="0348a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0613a0601">二藏者。一菩萨藏。二声闻藏。今此经者。菩萨藏摄。亦 <lb ed="X" n="0613a07"/><lb ed="R033" n="0348a04"/>有互摄。今非彼故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a08"/><lb ed="R033" n="0348a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0613a0801">菩萨声闻。详见後释文中。藏分二者。以经有大乘 <lb ed="X" n="0613a09"/><lb ed="R033" n="0348a06"/>小乘。故二藏分摄。若约人有三乘。亦合分三。以缘 <lb ed="X" n="0613a10"/><lb ed="R033" n="0348a07"/>觉人多不藉教。摄归声闻。故止二藏。今菩萨藏摄 <lb ed="X" n="0613a11"/><lb ed="R033" n="0348a08"/>者。此经演说大乘。如依正莊严。信愿往生等。皆自 <lb ed="X" n="0613a12"/><lb ed="R033" n="0348a09"/>利利他菩萨净<persName>佛</persName>国土。教化众生之道故。互摄者。 <lb ed="X" n="0613a13"/><lb ed="R033" n="0348a10"/>如花严菩萨藏摄。亦通声闻。以能包含无量乘故。 <lb ed="X" n="0613a14"/><lb ed="R033" n="0348a11"/>今经二乘种不生。故云非彼。或问。何得文中。彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0613a15"/><lb ed="R033" n="0348a12"/>有声闻弟子。答。此暂有终无。至下释文中当辩。又 <lb ed="X" n="0613a16"/><lb ed="R033" n="0348a13"/>问。厌苦趋乐。以专自利。何名菩萨。答。求生净土。正 <lb ed="X" n="0613a17"/><lb ed="R033" n="0348a14"/>为见<persName>佛</persName>闻法。得无生忍<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a1701" n="0613a1701"/><anchor xml:id="beg0613a1701" n="0613a1701"/>已<anchor xml:id="end0613a1701"/>。还来此世。救苦众生。是 <lb ed="X" n="0613a18"/><lb ed="R033" n="0348a15"/>菩萨行。非声闻道。如天台十疑论中说。</p> <lb ed="X" n="0613a19"/><lb ed="R033" n="0348a16"/><p xml:id="pX22p0613a1901">〇二教摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a20"/><lb ed="R033" n="0348a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0613a2001">教者。依贤首判教分五。谓小。始。终。顿。圆。今此经者。顿 <lb ed="X" n="0613a21"/><lb ed="R033" n="0348a18"/>教所摄。亦复兼通前後二教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a22"/><lb ed="R033" n="0348b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0613a2201">五教者。一小乘教。所说唯是人空。纵少说法空。亦 <lb ed="X" n="0613a23"/><lb ed="R033" n="0348b02"/>不明显。以依六识三毒。建立染净根本。未尽法源 <lb ed="X" n="0613a24"/><lb ed="R033" n="0348b03"/>故。二。大乘始教。由第二时。但明于空。第三时定说 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0613b" n="0613b"/> <lb ed="X" n="0613b01"/><lb ed="R033" n="0348b04"/>三乘。不许定性阐提成<persName>佛</persName>。未尽大乘至极之说。故 <lb ed="X" n="0613b02"/><lb ed="R033" n="0348b05"/>名为始。有成<persName>佛</persName>有不成<persName>佛</persName>。复名分教。所说则廣谈 <lb ed="X" n="0613b03"/><lb ed="R033" n="0348b06"/>法相。少及法性。其所云性。亦是相数。以依生灭八 <lb ed="X" n="0613b04"/><lb ed="R033" n="0348b07"/>识。建立生死及涅槃因诸義类故。三。大乘终教。由 <lb ed="X" n="0613b05"/><lb ed="R033" n="0348b08"/>出中道妙有。定性阐提。皆当作<persName>佛</persName>。方尽大乘至极 <lb ed="X" n="0613b06"/><lb ed="R033" n="0348b09"/>之说。故名为终。称实理故。复名实教。所说则多谈 <lb ed="X" n="0613b07"/><lb ed="R033" n="0348b10"/>法性。少及法相。其所云相。亦会归性。以依<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0613b08"/><lb ed="R033" n="0348b11"/>八识。随缘成立诸義类故。四。顿教。总不说法相。唯 <lb ed="X" n="0613b09"/><lb ed="R033" n="0348b12"/>说真性。一念不生。即名为<persName>佛</persName>。无渐次故。五。圆教。统 <lb ed="X" n="0613b10"/><lb ed="R033" n="0348b13"/>该前四。圆满具足。所说唯是无尽法界。性海圆融。 <lb ed="X" n="0613b11"/><lb ed="R033" n="0348b14"/>缘起无碍。相即相入。帝网褈褈。主伴交参。无尽无 <lb ed="X" n="0613b12"/><lb ed="R033" n="0348b15"/>尽故。以上详如花严玄中。恐烦不叙。言顿教摄者。 <lb ed="X" n="0613b13"/><lb ed="R033" n="0348b16"/>如後義理中辩。亦通前後者。通前终教。以一切众 <lb ed="X" n="0613b14"/><lb ed="R033" n="0348b17"/>生念<persName>佛</persName>。定当成<persName>佛</persName>。即定性阐提皆作<persName>佛</persName>故。通後圆 <lb ed="X" n="0613b15"/><lb ed="R033" n="0348b18"/>教者。亦義理中辩。</p> <lb ed="X" n="0613b16"/><lb ed="R033" n="0349a01"/><p xml:id="pX22p0613b1601">〇三分摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b17"/><lb ed="R033" n="0349a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0613b1701">分者。十二分教。如修多罗祗夜等。今此经者。修多罗。 <lb ed="X" n="0613b18"/><lb ed="R033" n="0349a03"/>优陀那。二分摄故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b19"/><lb ed="R033" n="0349a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0613b1901">分者。分齐。以一代时教。别其分齐。各有所属也。祇 <lb ed="X" n="0613b20"/><lb ed="R033" n="0349a05"/>夜。此云重颂。优陀那。此云无问自说。十二部。恐烦 <lb ed="X" n="0613b21"/><lb ed="R033" n="0349a06"/>不叙。言二分摄者。一。修多罗摄。以是契经故。二。优 <lb ed="X" n="0613b22"/><lb ed="R033" n="0349a07"/>陀那摄。以不待请问。自告身子故。</p> <lb ed="X" n="0613b23"/><lb ed="R033" n="0349a08"/><p xml:id="pX22p0613b2301">〇三義理深廣<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0613b2308" cb:place="inline">初摄顿二分圆三旁通。</p> <lb ed="X" n="0613b24"/><lb ed="R033" n="0349a09"/><p xml:id="pX22p0613b2401">〇初摄顿。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0613c" n="0613c"/> <lb ed="X" n="0613c01"/><lb ed="R033" n="0349a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0613c0101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0613c0101" n="0613c0101"/><anchor xml:id="beg0613c0101" n="0613c0101"/>已<anchor xml:id="end0613c0101"/>知此经摄于顿教。少分属圆。未知所具義理。当复 <lb ed="X" n="0613c02"/><lb ed="R033" n="0349a11"/>云何。先明此经摄于顿者。盖谓持名即生。疾超速证。 <lb ed="X" n="0613c03"/><lb ed="R033" n="0349a12"/>无迂曲故。正属于顿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c04"/><lb ed="R033" n="0349a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0613c0401">正属顿義者。以博地凡夫。欲登圣地。其事甚难。其 <lb ed="X" n="0613c05"/><lb ed="R033" n="0349a14"/>道甚远。今但持名。即得往生。既往生<anchor xml:id="nkr_note_add_0613c0501" n="0613c0501"/><anchor xml:id="beg0613c0501" n="0613c0501"/>已<anchor xml:id="end0613c0501"/>。即得不退。 <lb ed="X" n="0613c06"/><lb ed="R033" n="0349a15"/>可谓弹指圆成。一生取办。如将宝位。直授凡庸。不 <lb ed="X" n="0613c07"/><lb ed="R033" n="0349a16"/>历阶级。非渐教迂迴屈曲之比。故属顿義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c08"/><lb ed="R033" n="0349a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0613c0801">或难。顿教一念不生。即名为<persName>佛</persName>。五法三自性皆空。八 <lb ed="X" n="0613c09"/><lb ed="R033" n="0349a18"/>识二无我俱遣。今持名念<persName>佛</persName>。是为有念。云何名顿。答。 <lb ed="X" n="0613c10"/><lb ed="R033" n="0349b01"/>以一心不乱。正谓无念。若有念者。不名一心。但得一 <lb ed="X" n="0613c11"/><lb ed="R033" n="0349b02"/>心。何法不寂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c12"/><lb ed="R033" n="0349b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0613c1201">五法者。谓一名。二相。三妄想。四正智。五如如。三自 <lb ed="X" n="0613c13"/><lb ed="R033" n="0349b04"/>性者。名。相。是妄计性。妄想。是缘起性。正智。如如。是 <lb ed="X" n="0613c14"/><lb ed="R033" n="0349b05"/>圆成性。八识者。赖耶。末那。及眼等六。合之成八。二 <lb ed="X" n="0613c15"/><lb ed="R033" n="0349b06"/>无我者。人无我。法无我。以上亦皆入五法中。详见 <lb ed="X" n="0613c16"/><lb ed="R033" n="0349b07"/>入楞伽诸经。悉空悉遣。所谓<persName>佛</persName>身无为。不堕诸数。 <lb ed="X" n="0613c17"/><lb ed="R033" n="0349b08"/>一念不生。即名为<persName>佛</persName>者。顿教之旨也。今言念<persName>佛</persName>。则 <lb ed="X" n="0613c18"/><lb ed="R033" n="0349b09"/>所称<persName>佛</persName>号属名。所对<persName>佛</persName>身属相。忆念彼<persName>佛</persName>属妄想。 <lb ed="X" n="0613c19"/><lb ed="R033" n="0349b10"/>纵使净念相继。入三摩地。亦属正智如如。而复分 <lb ed="X" n="0613c20"/><lb ed="R033" n="0349b11"/>别是<persName>佛</persName>。属识情。能念所念。属人法。尙未遣有我。况 <lb ed="X" n="0613c21"/><lb ed="R033" n="0349b12"/>无我亦遣耶。彼教所空所遣此皆有之。以其有念。 <lb ed="X" n="0613c22"/><lb ed="R033" n="0349b13"/>故难非顿。正谓无念者。良由一心不乱。则不以有 <lb ed="X" n="0613c23"/><lb ed="R033" n="0349b14"/>心念。不以无心念。不以亦有亦无心念。不以非有 <lb ed="X" n="0613c24"/><lb ed="R033" n="0349b15"/>非无心念。離此四句。更有何念。虽名念<persName>佛</persName>。盖无念 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0614a" n="0614a"/> <lb ed="X" n="0614a01"/><lb ed="R033" n="0349b16"/>之念也。念而无念。是名一心。如是之心。心无其心。 <lb ed="X" n="0614a02"/><lb ed="R033" n="0349b17"/>强名曰一。尙无一相。安求所谓五者三者八者二 <lb ed="X" n="0614a03"/><lb ed="R033" n="0349b18"/>者。然则一心不乱。不异一念不生。焉得非顿。</p> <lb ed="X" n="0614a04"/><lb ed="R033" n="0350a01"/><p xml:id="pX22p0614a0401">〇二分圆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a05"/><lb ed="R033" n="0350a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0614a0501">分属圆教者。圆之为義。谓四法界中。前三通于诸教。 <lb ed="X" n="0614a06"/><lb ed="R033" n="0350a03"/>後一独擅乎圆。今此经者。圆全摄此。此分摄圆。得圆 <lb ed="X" n="0614a07"/><lb ed="R033" n="0350a04"/>少分。分属圆故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a08"/><lb ed="R033" n="0350a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0614a0801">四法界者。一。事法界。二。理法界。三。事理无碍法界。 <lb ed="X" n="0614a09"/><lb ed="R033" n="0350a06"/>此三诸教所有。四。事事无碍法界。唯花严一经有 <lb ed="X" n="0614a10"/><lb ed="R033" n="0350a07"/>之。名为别教一乘。以事理无碍。同顿同终。事事无 <lb ed="X" n="0614a11"/><lb ed="R033" n="0350a08"/>碍。不同彼二。拣乎同教一乘。故名为别。非藏通别 <lb ed="X" n="0614a12"/><lb ed="R033" n="0350a09"/>圆之别也。今谓分摄乎圆者。以花严全圆。今得少 <lb ed="X" n="0614a13"/><lb ed="R033" n="0350a10"/>分。略说有十。一。花严器界尘毛。形无形物。皆悉演 <lb ed="X" n="0614a14"/><lb ed="R033" n="0350a11"/>出妙法言音。此则水鸟树林。咸宣根力觉道诸法 <lb ed="X" n="0614a15"/><lb ed="R033" n="0350a12"/>门故。二。花严一微尘中。具足十方法界。无尽莊严。 <lb ed="X" n="0614a16"/><lb ed="R033" n="0350a13"/>此则如大本云。于宝树中。见十方<persName>佛</persName>刹。犹如镜像 <lb ed="X" n="0614a17"/><lb ed="R033" n="0350a14"/>故。三。花严不动寂场。遍周法界。故云体相如本无 <lb ed="X" n="0614a18"/><lb ed="R033" n="0350a15"/>差别。无等无量悉周遍。此则如大本云。阿弥陀<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0614a19"/><lb ed="R033" n="0350a16"/>常在西方。而亦遍十方故。四。花严喩药王树。若有 <lb ed="X" n="0614a20"/><lb ed="R033" n="0350a17"/>见者。眼得淸净。乃至耳鼻六根无不淸净。众生见 <lb ed="X" n="0614a21"/><lb ed="R033" n="0350a18"/><persName>佛</persName>。亦复如是。以见圆觉<persName>佛</persName>。闻普门法。神力乃尔。此 <lb ed="X" n="0614a22"/><lb ed="R033" n="0350b01"/>则阿弥陀<persName>佛</persName>道场宝树。见者闻者。六根淸净故。五。 <lb ed="X" n="0614a23"/><lb ed="R033" n="0350b02"/>花严。八难超十地之阶。此则地狱鬼畜。但念<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0614a24"/><lb ed="R033" n="0350b03"/>悉往生故。六。花严一即一切故。<persName>如来</persName>能于一身现 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0614b" n="0614b"/> <lb ed="X" n="0614b01"/><lb ed="R033" n="0350b04"/>不可说<persName>佛</persName>刹微尘数头。一一头出尔所舌。一一舌 <lb ed="X" n="0614b02"/><lb ed="R033" n="0350b05"/>出尔所音声。乃至文字句義。充满法界。此则如大 <lb ed="X" n="0614b03"/><lb ed="R033" n="0350b06"/>本云。彼国无量宝华。一一花中。出三十六亿那由 <lb ed="X" n="0614b04"/><lb ed="R033" n="0350b07"/>他百千光明。一一光明。出三十六亿那由他百千 <lb ed="X" n="0614b05"/><lb ed="R033" n="0350b08"/><persName>佛</persName>普为十方说一切法故。七。花严舍那释迦。双垂 <lb ed="X" n="0614b06"/><lb ed="R033" n="0350b09"/>两相。此则如观经云。阿弥陀<persName>佛</persName>现六十万亿那由 <lb ed="X" n="0614b07"/><lb ed="R033" n="0350b10"/>他恒河沙由旬之身。而又见丈六之身。于池水上 <lb ed="X" n="0614b08"/><lb ed="R033" n="0350b11"/>故。八。花严以<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>为教主。此则如淸凉云。阿 <lb ed="X" n="0614b09"/><lb ed="R033" n="0350b12"/>弥陀<persName>佛</persName>即本师卢舍那故。九。花严名大不思议。净 <lb ed="X" n="0614b10"/><lb ed="R033" n="0350b13"/>名诸经名小不思议。此则亦名不可思议功德故。 <lb ed="X" n="0614b11"/><lb ed="R033" n="0350b14"/>十。花严为教。即凡夫心。便成诸<persName>佛</persName>不动智。此则不 <lb ed="X" n="0614b12"/><lb ed="R033" n="0350b15"/>越称名。<persName>佛</persName>现前故。是则齐等净名诸经。同为花严 <lb ed="X" n="0614b13"/><lb ed="R033" n="0350b16"/>流类。圆教全摄此经。此经分摄圆教。以少分義。故 <lb ed="X" n="0614b14"/><lb ed="R033" n="0350b17"/>名分圆也。</p> <lb ed="X" n="0614b15"/><lb ed="R033" n="0350b18"/><p xml:id="pX22p0614b1501">〇三旁通<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0614b1506" cb:place="inline">初观经二诸经。</p> <lb ed="X" n="0614b16"/><lb ed="R033" n="0351a01"/><p xml:id="pX22p0614b1601">〇初观经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b17"/><lb ed="R033" n="0351a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0614b1701">先明通观经者。有言十六观门。名为定善。执持名号。 <lb ed="X" n="0614b18"/><lb ed="R033" n="0351a03"/>名为散善。今为通之。于中有二。一总。二别。先明总者。 <lb ed="X" n="0614b19"/><lb ed="R033" n="0351a04"/>彼经妙观。宗乎一心。此经一心。正符彼意。一心作观。 <lb ed="X" n="0614b20"/><lb ed="R033" n="0351a05"/>一心称名。何得同归一心。扬彼抑此。详如净觉疏中 <lb ed="X" n="0614b21"/><lb ed="R033" n="0351a06"/>说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b22"/><lb ed="R033" n="0351a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0614b2201">旁通者。不别顿圆。但取诸大乘经義理相通。以十 <lb ed="X" n="0614b23"/><lb ed="R033" n="0351a08"/>六观。是净土专经。故先擧也。定散者。孤山判十六 <lb ed="X" n="0614b24"/><lb ed="R033" n="0351a09"/>观为定善。此经持名为散善。今谓一心不乱。有事 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0614c" n="0614c"/> <lb ed="X" n="0614c01"/><lb ed="R033" n="0351a10"/>有理。即事一心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0614c0101" n="0614c0101"/><anchor xml:id="beg0614c0101" n="0614c0101"/>已<anchor xml:id="end0614c0101"/>非全散。何况理一。正符彼意者。 <lb ed="X" n="0614c02"/><lb ed="R033" n="0351a11"/>彼经三观。即空即假即中。超乎次第。是为一心。今 <lb ed="X" n="0614c03"/><lb ed="R033" n="0351a12"/>经执持名号。一心不乱。则能持所持。了不可得。是 <lb ed="X" n="0614c04"/><lb ed="R033" n="0351a13"/>名空观。正当空时。能所历然。是名假观。非假非空。 <lb ed="X" n="0614c05"/><lb ed="R033" n="0351a14"/>常空常假。不可思议。是名中观。良以单提圣号。直 <lb ed="X" n="0614c06"/><lb ed="R033" n="0351a15"/>下一心。有何次第。正三观圆修之義也。是则彼经 <lb ed="X" n="0614c07"/><lb ed="R033" n="0351a16"/>以心观为宗。此经以心念为宗。观即念也。念即观 <lb ed="X" n="0614c08"/><lb ed="R033" n="0351a17"/>也。两经所说。既同一心。何独此经抑之为散。故此 <lb ed="X" n="0614c09"/><lb ed="R033" n="0351a18"/>法门名念<persName>佛</persName>三昧。亦名一行三昧。亦名诸<persName>佛</persName>现前 <lb ed="X" n="0614c10"/><lb ed="R033" n="0351b01"/>三昧。亦名般若三昧。亦名普等三昧。三昧之言定 <lb ed="X" n="0614c11"/><lb ed="R033" n="0351b02"/>也。既通多种三昧。何得为散。大要观想若非一心。 <lb ed="X" n="0614c12"/><lb ed="R033" n="0351b03"/>观亦成散。持名若得一心。持即成定。不在观想持 <lb ed="X" n="0614c13"/><lb ed="R033" n="0351b04"/>名。而在一心。与不一心也。如净觉疏者。疏云。智者 <lb ed="X" n="0614c14"/><lb ed="R033" n="0351b05"/>大师于观经。以三种净业属散。十六妙观属定。未 <lb ed="X" n="0614c15"/><lb ed="R033" n="0351b06"/>闻以持名为散也。孤山判此经为散善。予不韪彼 <lb ed="X" n="0614c16"/><lb ed="R033" n="0351b07"/>说。且普门品疏。释一心称名。有事有理。存念观音。 <lb ed="X" n="0614c17"/><lb ed="R033" n="0351b08"/>无有间断。名事一心。若达此心。四性不生。与空慧 <lb ed="X" n="0614c18"/><lb ed="R033" n="0351b09"/>相应。名理一心。普门无不乱二字。智者尙作空慧 <lb ed="X" n="0614c19"/><lb ed="R033" n="0351b10"/>释之。今云一心不乱。何得贬为散善。愚按智者入 <lb ed="X" n="0614c20"/><lb ed="R033" n="0351b11"/>灭。唱三宝名。章安临终。亦称弥陀。及二大士。彼师 <lb ed="X" n="0614c21"/><lb ed="R033" n="0351b12"/>资自行如斯。必不散判称名。于是益信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614c22"/><lb ed="R033" n="0351b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0614c2201">次明别者。或谓此经但闻<persName>佛</persName>名。或谓此经<persName>佛</persName>是劣应。 <lb ed="X" n="0614c23"/><lb ed="R033" n="0351b14"/>或谓此经华局车轮。或谓此经五逆不生。或谓此经 <lb ed="X" n="0614c24"/><lb ed="R033" n="0351b15"/>止属下品。不知二经实一義故。不知此经尤独要故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0615a" n="0615a"/> <lb ed="X" n="0615a01"/><lb ed="R033" n="0351b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0615a0101">但名者。或谓观经教想彼<persName>佛</persName>相好。此经但持四字 <lb ed="X" n="0615a02"/><lb ed="R033" n="0351b17"/>空名。则不见<persName>佛</persName>身。故名散善。然经云。阿弥陀<persName>佛</persName>。与 <lb ed="X" n="0615a03"/><lb ed="R033" n="0351b18"/>诸圣众。现在其前。既<persName>佛</persName>现。则寧无相好。况与众。则 <lb ed="X" n="0615a04"/><lb ed="R033" n="0352a01"/>主伴齐彰。盖彼以作观见<persName>佛</persName>。此以持名见<persName>佛</persName>。为因 <lb ed="X" n="0615a05"/><lb ed="R033" n="0352a02"/>不同。见<persName>佛</persName>则一。劣应者。或谓观经言<persName>佛</persName>身高六十 <lb ed="X" n="0615a06"/><lb ed="R033" n="0352a03"/>万亿那由他恒河沙由旬。此经不说。疑是劣应。故 <lb ed="X" n="0615a07"/><lb ed="R033" n="0352a04"/>名散善。然大本云。尔时阿弥陀<persName>佛</persName>。放大光明。普照 <lb ed="X" n="0615a08"/><lb ed="R033" n="0352a05"/>一切世界。阿难见<persName>佛</persName>。容体巍巍。如黄金山。高出一 <lb ed="X" n="0615a09"/><lb ed="R033" n="0352a06"/>切诸世界上。则观经所说。犹一世界。今言一切世 <lb ed="X" n="0615a10"/><lb ed="R033" n="0352a07"/>界。则更为高大。何得言劣。又大本言。阿弥陀<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0615a11"/><lb ed="R033" n="0352a08"/>场宝树。纯以众宝。自然合成。则非木菩提树下之 <lb ed="X" n="0615a12"/><lb ed="R033" n="0352a09"/>身。何得言劣。又观经言。彼<persName>佛</persName>或现丈六八尺。或现 <lb ed="X" n="0615a13"/><lb ed="R033" n="0352a10"/>大身。满虚空中。则随機所见。大小无定。故古谓即 <lb ed="X" n="0615a14"/><lb ed="R033" n="0352a11"/>劣即勝。生法不二。而况今经。不出大小。何得定指 <lb ed="X" n="0615a15"/><lb ed="R033" n="0352a12"/>为劣。华局车轮者。或谓观经华大十二由旬。此经 <lb ed="X" n="0615a16"/><lb ed="R033" n="0352a13"/>车轮。华局于小。故名散善。不知车轮之義。大小无 <lb ed="X" n="0615a17"/><lb ed="R033" n="0352a14"/>定。大本车轮大至百千由旬。何止十二。详如後文 <lb ed="X" n="0615a18"/><lb ed="R033" n="0352a15"/>中辩。五逆不生者。或谓观经言五逆得生。大本唯 <lb ed="X" n="0615a19"/><lb ed="R033" n="0352a16"/>除五逆。则济渡功狭。故名散善。不知唯除五逆下。 <lb ed="X" n="0615a20"/><lb ed="R033" n="0352a17"/>有诽谤正法四字。五逆而兼谤法。乃在所除。虽具 <lb ed="X" n="0615a21"/><lb ed="R033" n="0352a18"/>五逆。不谤法者。未必不生也。良由谤则不信。不信 <lb ed="X" n="0615a22"/><lb ed="R033" n="0352b01"/>不生。故所谓疑则华不开是也。观经不言谤法。如 <lb ed="X" n="0615a23"/><lb ed="R033" n="0352b02"/>兼谤者。亦不生也。又观经下下品五逆文中。谓其 <lb ed="X" n="0615a24"/><lb ed="R033" n="0352b03"/>人十声称名。遂得往生。则观想未成。唯资十念。五 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0615b" n="0615b"/> <lb ed="X" n="0615b01"/><lb ed="R033" n="0352b04"/>逆之生。正称名得生耳。况大本云。地狱鬼畜牲。亦 <lb ed="X" n="0615b02"/><lb ed="R033" n="0352b05"/>生我刹中。堕地狱者。非五逆人而何。止属下品者。 <lb ed="X" n="0615b03"/><lb ed="R033" n="0352b06"/>或谓观经下之三品。初言智者教令合掌叉手。称 <lb ed="X" n="0615b04"/><lb ed="R033" n="0352b07"/>南无阿弥陀<persName>佛</persName>。三言善友教云。汝若不能念彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0615b05"/><lb ed="R033" n="0352b08"/>者。应称名号。则持名往生。似唯下品。不知持有事 <lb ed="X" n="0615b06"/><lb ed="R033" n="0352b09"/>理。理复浅深。今下生者。仅是事善。若成理观。则与 <lb ed="X" n="0615b07"/><lb ed="R033" n="0352b10"/>彼经三观圆修。冥契不二。何虑品位之不高也。况 <lb ed="X" n="0615b08"/><lb ed="R033" n="0352b11"/>下品文中。乃指恶人愚人。非谓善人智人持名。亦 <lb ed="X" n="0615b09"/><lb ed="R033" n="0352b12"/>居下品也。故知二经。其義一也。独要者。略有三意。 <lb ed="X" n="0615b10"/><lb ed="R033" n="0352b13"/>一者。观经所明<persName>佛</persName>身。虽云即报即法。而那由恒沙。 <lb ed="X" n="0615b11"/><lb ed="R033" n="0352b14"/>不无数计。生身尊特。犹待辩疑。此经但曰光明无 <lb ed="X" n="0615b12"/><lb ed="R033" n="0352b15"/>量。寿命无量。则不属诸数。直指法身。独要一也。二 <lb ed="X" n="0615b13"/><lb ed="R033" n="0352b16"/>者。十六妙门。虽云即观即心。而先日。次水。次地。次 <lb ed="X" n="0615b14"/><lb ed="R033" n="0352b17"/>树。次座。方入<persName>佛</persName>观。则不无次第。犹觉繁长。此经不 <lb ed="X" n="0615b15"/><lb ed="R033" n="0352b18"/>修馀业。单事持名。倏尔一心。便得<persName>佛</persName>现。独要二也。 <lb ed="X" n="0615b16"/><lb ed="R033" n="0353a01"/>三者。上三品生。乃能遊历十方。承事诸<persName>佛</persName>。中下二 <lb ed="X" n="0615b17"/><lb ed="R033" n="0353a02"/>品。皆无此文。今持名往生。便得供<persName>佛</persName>诸方。食时还 <lb ed="X" n="0615b18"/><lb ed="R033" n="0353a03"/>国。独要三也。闻说一義。尙恐生疑。更闻独要。必致 <lb ed="X" n="0615b19"/><lb ed="R033" n="0353a04"/>深骇。故云难信之法。又云不可思议功德经也。</p> <lb ed="X" n="0615b20"/><lb ed="R033" n="0353a05"/><p xml:id="pX22p0615b2001">〇二诸经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b21"/><lb ed="R033" n="0353a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0615b2101">复明通诸经者。与诸大乘经意義相通。如净名法花 <lb ed="X" n="0615b22"/><lb ed="R033" n="0353a07"/>等。旁通如是。乃知此经。義理所该。深<g ref="#CB15035">邃</g>廣远。不应视 <lb ed="X" n="0615b23"/><lb ed="R033" n="0353a08"/>同浅近。自取愆尤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b24"/><lb ed="R033" n="0353a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0615b2401">净名法花等者。此一心持名。得生彼国。即随其心 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0615c" n="0615c"/> <lb ed="X" n="0615c01"/><lb ed="R033" n="0353a10"/>净。则<persName>佛</persName>土净。是净名義。又此一心持名。即以深心 <lb ed="X" n="0615c02"/><lb ed="R033" n="0353a11"/>念<persName>佛</persName>。乃至独入他家。一心念<persName>佛</persName>。乞食无侣。一心念 <lb ed="X" n="0615c03"/><lb ed="R033" n="0353a12"/><persName>佛</persName>。一称南无<persName>佛</persName>。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0615c0301" n="0615c0301"/><anchor xml:id="beg0615c0301" n="0615c0301"/>已<anchor xml:id="end0615c0301"/>成<persName>佛</persName>道。是法花義。等者。略擧 <lb ed="X" n="0615c04"/><lb ed="R033" n="0353a13"/>馀经。如文殊所云。一行三昧。大品所云。若人散心 <lb ed="X" n="0615c05"/><lb ed="R033" n="0353a14"/>念<persName>佛</persName>。乃至毕苦。其福不尽。是般若義。如经三七日。 <lb ed="X" n="0615c06"/><lb ed="R033" n="0353a15"/>稽首十方诸<persName>佛</persName>名字。是圆觉義。如五百长者子。称 <lb ed="X" n="0615c07"/><lb ed="R033" n="0353a16"/>七<persName>佛</persName>名。遂得见金色之身。成阿罗汉。是观<persName>佛</persName>三昧 <lb ed="X" n="0615c08"/><lb ed="R033" n="0353a17"/>義。如菩萨六念。念<persName>佛</persName>第一。又云。繫念思惟因缘力 <lb ed="X" n="0615c09"/><lb ed="R033" n="0353a18"/>故。得断烦恼。是涅槃義。如<persName>佛</persName>告父王。汝今当念西 <lb ed="X" n="0615c10"/><lb ed="R033" n="0353b01"/>方<name role="" type="person">极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName>。常勤精进。当得<persName>佛</persName>道。又云。 <lb ed="X" n="0615c11"/><lb ed="R033" n="0353b02"/>十心向往。命终必生彼<persName>佛</persName>国土。是宝积義。至如华 <lb ed="X" n="0615c12"/><lb ed="R033" n="0353b03"/>严圆義相通。<anchor xml:id="nkr_note_add_0615c1201" n="0615c1201"/><anchor xml:id="beg0615c1201" n="0615c1201"/>已<anchor xml:id="end0615c1201"/>见前文。念<persName>佛</persName>之義。不可勝擧。如上 <lb ed="X" n="0615c13"/><lb ed="R033" n="0353b04"/>且就一经大旨而言。泛论经義。则维摩丈室。容八 <lb ed="X" n="0615c14"/><lb ed="R033" n="0353b05"/>万四千狮子之座。今此净土。十方往生。犹如雨点。 <lb ed="X" n="0615c15"/><lb ed="R033" n="0353b06"/>皆生七宝池中。曾无窄隘。即净名義。<persName>如来</persName>神力品。 <lb ed="X" n="0615c16"/><lb ed="R033" n="0353b07"/>释迦与十方诸<persName>佛</persName>。同出廣长舌相。乃至梵天。为赞 <lb ed="X" n="0615c17"/><lb ed="R033" n="0353b08"/>歎法花故。今此六方赞歎亦复如是。即法花義。略 <lb ed="X" n="0615c18"/><lb ed="R033" n="0353b09"/>擧少分。通诸大乘。馀不繁叙。又起信因缘分疏。明 <lb ed="X" n="0615c19"/><lb ed="R033" n="0353b10"/>信位初心。有四种機。以礼忏灭罪被初機。以修习 <lb ed="X" n="0615c20"/><lb ed="R033" n="0353b11"/>止观被中機。以求生净土被上機。初谓业障众生。 <lb ed="X" n="0615c21"/><lb ed="R033" n="0353b12"/>中谓凡夫二乘。则知净土是大乘菩萨所修矣。義 <lb ed="X" n="0615c22"/><lb ed="R033" n="0353b13"/>理所该。总结上文。愆尤者。轻毁此经。即轻毁大乘。 <lb ed="X" n="0615c23"/><lb ed="R033" n="0353b14"/>获罪无量故。</p> <lb ed="X" n="0615c24"/><lb ed="R033" n="0353b15"/><p xml:id="pX22p0615c2401">〇四所被阶品<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0615c2408" cb:place="inline">初料简二总收。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0616a" n="0616a"/> <lb ed="X" n="0616a01"/><lb ed="R033" n="0353b16"/><p xml:id="pX22p0616a0101">〇初料简。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a02"/><lb ed="R033" n="0353b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0616a0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0616a0201" n="0616a0201"/><anchor xml:id="beg0616a0201" n="0616a0201"/>已<anchor xml:id="end0616a0201"/>知此经。文略義豐。言近旨远。未委被何根器。有何 <lb ed="X" n="0616a03"/><lb ed="R033" n="0353b18"/>阶等。先明料简。前三非器。谓无信者。无愿者。无行者。 <lb ed="X" n="0616a04"/><lb ed="R033" n="0354a01"/>反是皆器。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a05"/><lb ed="R033" n="0354a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0616a0501">先明根器。有是有非。次别阶等。有勝有劣。欲令捨 <lb ed="X" n="0616a06"/><lb ed="R033" n="0354a03"/>非从是。弃劣取勝也。信。谓信生<persName>佛</persName>不二。众生念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0616a07"/><lb ed="R033" n="0354a04"/>定得往生。究竟成<persName>佛</persName>故。如经所云。汝等皆当信受 <lb ed="X" n="0616a08"/><lb ed="R033" n="0354a05"/>我语。是也。愿。谓信非徒信。如子忆母。瞻依向慕。必 <lb ed="X" n="0616a09"/><lb ed="R033" n="0354a06"/>欲往生故。如经所云。应当发愿。生彼国土。是也。行。 <lb ed="X" n="0616a10"/><lb ed="R033" n="0354a07"/>谓愿非虚愿。常行精进。念念相续。无有间断故。如 <lb ed="X" n="0616a11"/><lb ed="R033" n="0354a08"/>经所云。执持名号。一心不乱。是也。此之三事。号为 <lb ed="X" n="0616a12"/><lb ed="R033" n="0354a09"/>资粮。资粮不充。罔克前进。又复此三。如鼎三足。或 <lb ed="X" n="0616a13"/><lb ed="R033" n="0354a10"/>俱无。或具一缺二。或具二缺一。皆不可也。又以喩 <lb ed="X" n="0616a14"/><lb ed="R033" n="0354a11"/>明。譬之五穀。其无信者。不信即种是穀。栽培此种。 <lb ed="X" n="0616a15"/><lb ed="R033" n="0354a12"/>定得成穀者也。信而无愿者。虽知佳种。无心求穀 <lb ed="X" n="0616a16"/><lb ed="R033" n="0354a13"/>者也。愿而无行者。虽望得穀。不事耕耨者也。俱无 <lb ed="X" n="0616a17"/><lb ed="R033" n="0354a14"/>互缺。准上可知。此三者。皆羸劣破漏之器。不堪承 <lb ed="X" n="0616a18"/><lb ed="R033" n="0354a15"/>受甘露法味。故名非器。又复世人虽行众善。于彼 <lb ed="X" n="0616a19"/><lb ed="R033" n="0354a16"/><persName>佛</persName>土。无信行愿。亦名非器。虽有诸过。于彼<persName>佛</persName>土。有 <lb ed="X" n="0616a20"/><lb ed="R033" n="0354a17"/>信行愿。亦名为器。反是皆器。如下所明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a21"/><lb ed="R033" n="0354a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0616a2101">于是器中。辈之品之。成三成九。九之又九。三之又三。 <lb ed="X" n="0616a22"/><lb ed="R033" n="0354b01"/>又细分之。复应无量。如二部中说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a23"/><lb ed="R033" n="0354b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0616a2301">次明阶等也。辈者。大本三辈。品者。观经九品。故曰 <lb ed="X" n="0616a24"/><lb ed="R033" n="0354b03"/>三九。三辈之中。复三辈之。则成九辈。九品之中。复 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0616b" n="0616b"/> <lb ed="X" n="0616b01"/><lb ed="R033" n="0354b04"/>九品之。则成八十一品。辈之无穷。品之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0616b0101" n="0616b0101"/><anchor xml:id="beg0616b0101" n="0616b0101"/>已<anchor xml:id="end0616b0101"/>。则成 <lb ed="X" n="0616b02"/><lb ed="R033" n="0354b05"/>百千万亿辈品。故曰复应无量。所以然者。均名念 <lb ed="X" n="0616b03"/><lb ed="R033" n="0354b06"/><persName>佛</persName>。同一往生。而修有事理。功有勤惰。随因感果。地 <lb ed="X" n="0616b04"/><lb ed="R033" n="0354b07"/>位自别。故涅槃说十二因缘。曾无二法。而下智观 <lb ed="X" n="0616b05"/><lb ed="R033" n="0354b08"/>者。得声闻菩提。中智观者。得缘觉菩提。上智观者。 <lb ed="X" n="0616b06"/><lb ed="R033" n="0354b09"/>得菩萨菩提。上上智观者。得<persName>佛</persName>菩提。是则诸天共 <lb ed="X" n="0616b07"/><lb ed="R033" n="0354b10"/>器。食有精粗。三兽同河。渡分深浅。焉可诬也。倘其 <lb ed="X" n="0616b08"/><lb ed="R033" n="0354b11"/>自负利根。闻说念<persName>佛</persName>若将浼焉。寧知辈品天渊。存 <lb ed="X" n="0616b09"/><lb ed="R033" n="0354b12"/>乎其人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0616b0901" n="0616b0901"/><anchor xml:id="beg0616b0901" n="0616b0901"/>已<anchor xml:id="end0616b0901"/>。终不念<persName>佛</persName>钝置汝也。好奇负勝之士。 <lb ed="X" n="0616b10"/><lb ed="R033" n="0354b13"/>幸平气而思之。</p> <lb ed="X" n="0616b11"/><lb ed="R033" n="0354b14"/><p xml:id="pX22p0616b1101">〇二总收。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b12"/><lb ed="R033" n="0354b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0616b1201">总收者。但持<persName>佛</persName>名。必生彼国。则或高或下。或圣或凡。 <lb ed="X" n="0616b13"/><lb ed="R033" n="0354b16"/>乃至或信或疑。或赞或毁。知有彼<persName>佛</persName>。便成善根。多劫 <lb ed="X" n="0616b14"/><lb ed="R033" n="0354b17"/>多生。俱蒙解脱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b15"/><lb ed="R033" n="0354b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0616b1501">高下者。以下品即登彼岸。下品犹勝天宫。则品位 <lb ed="X" n="0616b16"/><lb ed="R033" n="0355a01"/>虽殊。皆得不退故。圣凡者。以具缚凡夫。但得往生。 <lb ed="X" n="0616b17"/><lb ed="R033" n="0355a02"/>即与诸大菩萨俱会一处。则终当成圣故。此专擧 <lb ed="X" n="0616b18"/><lb ed="R033" n="0355a03"/>其顺者。下言信疑赞毁。则兼违顺。无不获益也。问。 <lb ed="X" n="0616b19"/><lb ed="R033" n="0355a04"/>信赞应尔。云何疑毁亦曰善根。答。常不轻授记诸 <lb ed="X" n="0616b20"/><lb ed="R033" n="0355a05"/>人。皆当作<persName>佛</persName>。人疑不信。乃至打骂。因堕地狱。从地 <lb ed="X" n="0616b21"/><lb ed="R033" n="0355a06"/>狱出。终得成道。岂非骂打从疑而生。疑从知生。知 <lb ed="X" n="0616b22"/><lb ed="R033" n="0355a07"/>从闻生。闻知有<persName>佛</persName>。然後生疑。曾未闻知。疑从何发。 <lb ed="X" n="0616b23"/><lb ed="R033" n="0355a08"/>因闻知故。<persName>佛</persName>之一字。<anchor xml:id="nkr_note_add_0616b2301" n="0616b2301"/><anchor xml:id="beg0616b2301" n="0616b2301"/>已<anchor xml:id="end0616b2301"/>蕴识田。投种土中。雨露忽 <lb ed="X" n="0616b24"/><lb ed="R033" n="0355a09"/>滋。终有生日。彼毁<persName>佛</persName>者。義亦如是。故曰但知有<persName>佛</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0616c" n="0616c"/> <lb ed="X" n="0616c01"/><lb ed="R033" n="0355a10"/>皆成善根。毕竟解脱。不闻不知。则不成种。</p> <lb ed="X" n="0616c02"/><lb ed="R033" n="0355a11"/><p xml:id="pX22p0616c0201">〇五能诠体性<note place="inline">四</note>。</p><p xml:id="pX22p0616c0208" cb:place="inline">初随相二唯识三皈性四无 <lb ed="X" n="0616c03"/><lb ed="R033" n="0355a12"/>碍。</p> <lb ed="X" n="0616c04"/><lb ed="R033" n="0355a13"/><p xml:id="pX22p0616c0401">〇初随相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c05"/><lb ed="R033" n="0355a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0616c0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0616c0501" n="0616c0501"/><anchor xml:id="beg0616c0501" n="0616c0501"/>已<anchor xml:id="end0616c0501"/>知此经被機普遍。未知能诠。何为体性。依古辗转 <lb ed="X" n="0616c06"/><lb ed="R033" n="0355a15"/>十门推本。约之成四。先明随相。于中复二。一谓声名 <lb ed="X" n="0616c07"/><lb ed="R033" n="0355a16"/>句文。二谓所诠義。以文与義。皆属相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c08"/><lb ed="R033" n="0355a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0616c0801">十门辗转。详见花严玄谈。圭峰复于中约而束之。 <lb ed="X" n="0616c09"/><lb ed="R033" n="0355a18"/>遂为四门。初声名句文者。據大小乘教。或以声为 <lb ed="X" n="0616c10"/><lb ed="R033" n="0355b01"/>教体。或以名句文身而为教体。今依淸凉大师。通 <lb ed="X" n="0616c11"/><lb ed="R033" n="0355b02"/>收四者。以声为教主。名者次第行列。诠法自性。句 <lb ed="X" n="0616c12"/><lb ed="R033" n="0355b03"/>者次第安佈。诠法差别。文者次第联合。上二所依。 <lb ed="X" n="0616c13"/><lb ed="R033" n="0355b04"/>此名句文三者。屈曲为声上诠表。唯声。则不能诠 <lb ed="X" n="0616c14"/><lb ed="R033" n="0355b05"/>義。唯名句文。则无自体。兼此四事。是谓教体。以假 <lb ed="X" n="0616c15"/><lb ed="R033" n="0355b06"/>实体用兼资也。二所诠義者。此声名句文。若无所 <lb ed="X" n="0616c16"/><lb ed="R033" n="0355b07"/>诠之義。则同乎篇韵。殊无意况。若徒義无文。妙理 <lb ed="X" n="0616c17"/><lb ed="R033" n="0355b08"/>凭何而得显示。良以文随于義。義随于文。文義相 <lb ed="X" n="0616c18"/><lb ed="R033" n="0355b09"/>资。乃成教体。故今此经。从如是我闻。至作礼而退。 <lb ed="X" n="0616c19"/><lb ed="R033" n="0355b10"/>是声名句文体。而其中所说依正二报。信愿往生 <lb ed="X" n="0616c20"/><lb ed="R033" n="0355b11"/>等。是所诠義也。以是二者。交相随故。而为教体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c21"/><lb ed="R033" n="0355b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0616c2101">又若據法所显義。则无非<persName>佛</persName>事。如香饭光明等。当知 <lb ed="X" n="0616c22"/><lb ed="R033" n="0355b13"/>法法皆为教体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c23"/><lb ed="R033" n="0355b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0616c2301">法能显義。则法法自彰。不俟文字。如花严雲台宝 <lb ed="X" n="0616c24"/><lb ed="R033" n="0355b15"/>网。毛孔光明。皆能说法。净名云。有<persName>佛</persName>世界。以香饭 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0617a" n="0617a"/> <lb ed="X" n="0617a01"/><lb ed="R033" n="0355b16"/>而作<persName>佛</persName>事。有<persName>佛</persName>世界。以光明而作<persName>佛</persName>事。乃至一色 <lb ed="X" n="0617a02"/><lb ed="R033" n="0355b17"/>一香。一擧一动。无有一法而非<persName>佛</persName>事等。今此经者。 <lb ed="X" n="0617a03"/><lb ed="R033" n="0355b18"/>水鸟树林。咸宣妙法。则随擧一法。皆成教体。</p> <lb ed="X" n="0617a04"/><lb ed="R033" n="0356a01"/><p xml:id="pX22p0617a0401">〇二唯识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a05"/><lb ed="R033" n="0356a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0617a0501">唯识者。此文此義。皆识所变。而有本影四句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a06"/><lb ed="R033" n="0356a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0617a0601">四句者。一唯本无影。即小乘教。不知教法皆唯识 <lb ed="X" n="0617a07"/><lb ed="R033" n="0356a04"/>现。谓<persName>如来</persName>实有说法故。二亦本亦影。即始教。以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0617a08"/><lb ed="R033" n="0356a05"/>自宣说。若文若義。皆从妙观察智净识所现。名本 <lb ed="X" n="0617a09"/><lb ed="R033" n="0356a06"/>质教。闻者识上所变文義。名影像教。诸<persName>佛</persName>众生互 <lb ed="X" n="0617a10"/><lb ed="R033" n="0356a07"/>为增上故。三唯影无本。即终教。以離众生心。更无 <lb ed="X" n="0617a11"/><lb ed="R033" n="0356a08"/>有<persName>佛</persName>。唯大悲大智为增上缘。令彼根熟众生。心中 <lb ed="X" n="0617a12"/><lb ed="R033" n="0356a09"/>现<persName>佛</persName>说法。是故<persName>佛</persName>教全是众生心中影像。四非本 <lb ed="X" n="0617a13"/><lb ed="R033" n="0356a10"/>非影。即顿教。非唯心外无<persName>佛</persName>。众生心中影像亦空。 <lb ed="X" n="0617a14"/><lb ed="R033" n="0356a11"/>以性本绝言。即不教之教。所谓尊者无说。我乃无 <lb ed="X" n="0617a15"/><lb ed="R033" n="0356a12"/>闻。说听皆无。唯识而<anchor xml:id="nkr_note_add_0617a1501" n="0617a1501"/><anchor xml:id="beg0617a1501" n="0617a1501"/>已<anchor xml:id="end0617a1501"/>。是以识为教体也。今此经 <lb ed="X" n="0617a16"/><lb ed="R033" n="0356a13"/>者。且约终顿二教。则众生心乐出離。自于心中见 <lb ed="X" n="0617a17"/><lb ed="R033" n="0356a14"/><persName>佛</persName>为说极乐依正。信愿往生。而实无说无听。故识 <lb ed="X" n="0617a18"/><lb ed="R033" n="0356a15"/>为教体。</p> <lb ed="X" n="0617a19"/><lb ed="R033" n="0356a16"/><p xml:id="pX22p0617a1901">〇三皈性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a20"/><lb ed="R033" n="0356a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0617a2001">归性者。前以所变之万境。摄归能变之八识。今以所 <lb ed="X" n="0617a21"/><lb ed="R033" n="0356a18"/>现之八识。复摄归能现之一心。则性为教体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a22"/><lb ed="R033" n="0356b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0617a2201">一心者。即真如自体也。从此真如。流出教法。故会 <lb ed="X" n="0617a23"/><lb ed="R033" n="0356b02"/>相归性。则所谓重颂如。授记如。十二分教。一切皆 <lb ed="X" n="0617a24"/><lb ed="R033" n="0356b03"/>如。以上辗转推寻真实之理极至于此。譬之物不 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0617b" n="0617b"/> <lb ed="X" n="0617b01"/><lb ed="R033" n="0356b04"/>離梦。梦不離人。圆觉疏云。生法本无。一切唯识。识 <lb ed="X" n="0617b02"/><lb ed="R033" n="0356b05"/>如幻梦。但是一心。则以自心为教体也。今此经者。 <lb ed="X" n="0617b03"/><lb ed="R033" n="0356b06"/>依正信愿等法。若文。若義。究极皆归一心真如。故 <lb ed="X" n="0617b04"/><lb ed="R033" n="0356b07"/>古德云。诸大乘经。皆以一实相印。为经教体。此经 <lb ed="X" n="0617b05"/><lb ed="R033" n="0356b08"/>一心不乱。即是实相。即是真如。则合前二种。会归 <lb ed="X" n="0617b06"/><lb ed="R033" n="0356b09"/>一心。而为教体。</p> <lb ed="X" n="0617b07"/><lb ed="R033" n="0356b10"/><p xml:id="pX22p0617b0701">〇四无碍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b08"/><lb ed="R033" n="0356b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0617b0801">无碍者。心境理事。本自交彻。境及事者。是名随相。心 <lb ed="X" n="0617b09"/><lb ed="R033" n="0356b12"/>者唯识。理者归性。俱交彻故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b10"/><lb ed="R033" n="0356b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0617b1001">交彻者。以一心原有真如生灭二门。真如即是生 <lb ed="X" n="0617b11"/><lb ed="R033" n="0356b14"/>灭。故理不碍事境心。生灭即是真如。故事境心不 <lb ed="X" n="0617b12"/><lb ed="R033" n="0356b15"/>碍理。今此经者。心即是土。则一念无为。而不妨池 <lb ed="X" n="0617b13"/><lb ed="R033" n="0356b16"/>楼鸟树昭布森列。众生信乐。随愿往生。土即是心。 <lb ed="X" n="0617b14"/><lb ed="R033" n="0356b17"/>则七宝莊严。而不妨全体空寂。不立一尘。实无众 <lb ed="X" n="0617b15"/><lb ed="R033" n="0356b18"/>生生彼国者。则心境理事。互相融摄。而为教体也。</p> <lb ed="X" n="0617b16"/><lb ed="R033" n="0357a01"/><p xml:id="pX22p0617b1601">〇六宗趣旨归<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0617b1608" cb:place="inline">初总陈二异解三正意。</p> <lb ed="X" n="0617b17"/><lb ed="R033" n="0357a02"/><p xml:id="pX22p0617b1701">〇初总陈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b18"/><lb ed="R033" n="0357a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0617b1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0617b1801" n="0617b1801"/><anchor xml:id="beg0617b1801" n="0617b1801"/>已<anchor xml:id="end0617b1801"/>知此经能诠之体。如是赅罗。未审所宗。当在何者。 <lb ed="X" n="0617b19"/><lb ed="R033" n="0357a04"/>夫语之所尙曰宗。宗之所归曰趣。而有通别。通论<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0617b20"/><lb ed="R033" n="0357a05"/>教因缘为宗。别则依古十门。自我法俱有。至圆融具 <lb ed="X" n="0617b21"/><lb ed="R033" n="0357a06"/>德。後後前前。次第深浅。是故诸经。各有宗趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b22"/><lb ed="R033" n="0357a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0617b2201">尙者崇也。圣人立教。一部语言。何所崇尙。所崇尙 <lb ed="X" n="0617b23"/><lb ed="R033" n="0357a08"/>者。名之曰宗。归者至也。立此为宗。为求何事。究所 <lb ed="X" n="0617b24"/><lb ed="R033" n="0357a09"/>归至。名之曰趣。因缘者。拣异无因邪因。一代时教。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0617c" n="0617c"/> <lb ed="X" n="0617c01"/><lb ed="R033" n="0357a10"/>不出因缘。如所谓因缘故生灭。因缘故即空。因缘 <lb ed="X" n="0617c02"/><lb ed="R033" n="0357a11"/>故即假。因缘故即中。<persName>佛</persName>教所宗。因缘摄尽。故云通 <lb ed="X" n="0617c03"/><lb ed="R033" n="0357a12"/>也。十门者第一我法俱有宗。内执有我。外执有法。 <lb ed="X" n="0617c04"/><lb ed="R033" n="0357a13"/>名为附<persName>佛</persName>法外道。第二法有我无宗。则异外道。由 <lb ed="X" n="0617c05"/><lb ed="R033" n="0357a14"/>是从前至後。由浅入深。乃至第十圆融具德。十门 <lb ed="X" n="0617c06"/><lb ed="R033" n="0357a15"/>分别。详具花严玄谈。若约之为五。不出有空法相 <lb ed="X" n="0617c07"/><lb ed="R033" n="0357a16"/>法性圆融。今此经者。宗乎法性。以净土依正信愿 <lb ed="X" n="0617c08"/><lb ed="R033" n="0357a17"/>等。皆归一心。一心不乱。即法性故。</p> <lb ed="X" n="0617c09"/><lb ed="R033" n="0357a18"/><p xml:id="pX22p0617c0901">〇二异解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c10"/><lb ed="R033" n="0357b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0617c1001">今明此经。古有多解。有谓信愿为宗。有谓超过三界 <lb ed="X" n="0617c11"/><lb ed="R033" n="0357b02"/>二种淸净为宗。令诸众生得不退转为趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c12"/><lb ed="R033" n="0357b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0617c1201">信愿为宗者。诸解多同。以经中屡言。若有信者。应 <lb ed="X" n="0617c13"/><lb ed="R033" n="0357b04"/>当发愿。生彼国土故。二种淸净者。论言<name role="" type="person">极乐世界</name>。 <lb ed="X" n="0617c14"/><lb ed="R033" n="0357b05"/>依正二报。淸净莊严。非三界所及。故以为宗。而要 <lb ed="X" n="0617c15"/><lb ed="R033" n="0357b06"/>其所归。为令众生。生彼淸净<name role="" type="person">极乐国</name>土。生彼国<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c1501" n="0617c1501"/><anchor xml:id="beg0617c1501" n="0617c1501"/>已<anchor xml:id="end0617c1501"/>。 <lb ed="X" n="0617c16"/><lb ed="R033" n="0357b07"/>即不退转。以此为趣。</p> <lb ed="X" n="0617c17"/><lb ed="R033" n="0357b08"/><p xml:id="pX22p0617c1701">〇三正意<note place="inline">二</note>。</p><p xml:id="pX22p0617c1706" cb:place="inline">初总擧二别明。</p> <lb ed="X" n="0617c18"/><lb ed="R033" n="0357b09"/><p xml:id="pX22p0617c1801">〇初总擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c19"/><lb ed="R033" n="0357b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0617c1901">此经宗乎法性。于法性中。复分总别。总而合之。谓是 <lb ed="X" n="0617c20"/><lb ed="R033" n="0357b11"/>依正淸净。信愿往生。以为宗趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617c21"/><lb ed="R033" n="0357b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0617c2101">取前二说兼合言之。总为宗趣。以前说不该依正。 <lb ed="X" n="0617c22"/><lb ed="R033" n="0357b13"/>後说未详信愿。故须兼合。始得无遗。良由依正信 <lb ed="X" n="0617c23"/><lb ed="R033" n="0357b14"/>愿。兼备交资而得往生。皆不出自心故。其总为宗 <lb ed="X" n="0617c24"/><lb ed="R033" n="0357b15"/>趣者。如花严例。彼经亦兼众说。总因果缘起理实 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0618a" n="0618a"/> <lb ed="X" n="0618a01"/><lb ed="R033" n="0357b16"/>法界以为宗趣故。若欲分之。上句为宗。下句为趣。 <lb ed="X" n="0618a02"/><lb ed="R033" n="0357b17"/>義亦自明。若欲加之。彼经加不思议。今经亦尔。</p> <lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R033" n="0357b18"/><p xml:id="pX22p0618a0301">〇二别明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a04"/><lb ed="R033" n="0358a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0618a0401">又别明之。则成五对。一教義。二事理。三境行。四行寂。 <lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R033" n="0358a02"/>五寂用。以为宗趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R033" n="0358a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0618a0601">一教義一对者。以教为宗。令达義为趣。言崇尙此 <lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R033" n="0358a04"/>念<persName>佛</persName>往生之教。其意云何。正欲晓会经中所说阿 <lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R033" n="0358a05"/>弥陀<persName>佛</persName>正报依报淸净莊严。信之愿之。则生彼国。 <lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R033" n="0358a06"/>教中有如是義。是其趣也。不徒为语言文字而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a0901" n="0618a0901"/><anchor xml:id="beg0618a0901" n="0618a0901"/>已<anchor xml:id="end0618a0901"/>。 <lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R033" n="0358a07"/>二事理一对者。以事为宗。令显理为趣。承上一经 <lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R033" n="0358a08"/>言教。俱约所诠之義。而義中复有事理。言崇尙此 <lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R033" n="0358a09"/>依正信愿等事。其意云何。正欲显发事中所具至 <lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R033" n="0358a10"/>理。是其趣也。不徒为事缘之迹而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a1301" n="0618a1301"/><anchor xml:id="beg0618a1301" n="0618a1301"/>已<anchor xml:id="end0618a1301"/>。三境行一对 <lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R033" n="0358a11"/>者。以境为宗。令起行为趣。境即是所观之理。对能 <lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R033" n="0358a12"/>观之智。故名为境。言崇尙此理。其意云何。既知弥 <lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R033" n="0358a13"/>陀自性。净土唯心。正欲即此以为真境。而起观行。 <lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R033" n="0358a14"/>执持名号。一心不乱。是其趣也。不徒为晓达此理 <lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R033" n="0358a15"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a1801" n="0618a1801"/><anchor xml:id="beg0618a1801" n="0618a1801"/>已<anchor xml:id="end0618a1801"/>。四行寂一对者。以行为宗。令至寂为趣。言崇 <lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R033" n="0358a16"/>尙此念<persName>佛</persName>观行。其意云何。良由心虽本寂。多生习 <lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R033" n="0358a17"/>染。触境生心。若不修观行。纵令强抑妄心。终非定 <lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R033" n="0358a18"/>慧平等。今依正观。执持名号。至于一心。则复还空 <lb ed="X" n="0618a22"/><lb ed="R033" n="0358b01"/>寂之体。是其趣也。不徒为有作妄计而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a2201" n="0618a2201"/><anchor xml:id="beg0618a2201" n="0618a2201"/>已<anchor xml:id="end0618a2201"/>。五寂用 <lb ed="X" n="0618a23"/><lb ed="R033" n="0358b02"/>一对者。以寂为宗。令发用为趣。言崇尙此寂。其意 <lb ed="X" n="0618a24"/><lb ed="R033" n="0358b03"/>云何。良由妄想执著。无由解脱。妄尽心一。则净极 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0618b" n="0618b"/> <lb ed="X" n="0618b01"/><lb ed="R033" n="0358b04"/>光通。喩如尘尽镜明。无像不现。所谓既生本国。得 <lb ed="X" n="0618b02"/><lb ed="R033" n="0358b05"/>无生忍<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b0201" n="0618b0201"/><anchor xml:id="beg0618b0201" n="0618b0201"/>已<anchor xml:id="end0618b0201"/>。还入生死。以无数方便。大作<persName>佛</persName>事。度脱 <lb ed="X" n="0618b03"/><lb ed="R033" n="0358b06"/>众生。妙用恒沙。是其趣也。不徒为沉空滞寂而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b0301" n="0618b0301"/><anchor xml:id="beg0618b0301" n="0618b0301"/>已<anchor xml:id="end0618b0301"/>。 <lb ed="X" n="0618b04"/><lb ed="R033" n="0358b07"/>如是十门。辗转生起。以为宗趣。</p> <lb ed="X" n="0618b05"/><lb ed="R033" n="0358b08"/><p xml:id="pX22p0618b0501">〇七部类差别<note place="inline">三</note>。</p><p xml:id="pX22p0618b0508" cb:place="inline">初明部二明类三非部非类。</p> <lb ed="X" n="0618b06"/><lb ed="R033" n="0358b09"/><p xml:id="pX22p0618b0601">〇初明部。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b07"/><lb ed="R033" n="0358b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0618b0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0618b0701" n="0618b0701"/><anchor xml:id="beg0618b0701" n="0618b0701"/>已<anchor xml:id="end0618b0701"/>知此经。宗趣冲深。未审当部等类。为有幾种。初先 <lb ed="X" n="0618b08"/><lb ed="R033" n="0358b11"/>明部者。部有二种。一谓大本。二谓此经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b09"/><lb ed="R033" n="0358b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0618b0901">部者。以是总归一部。而有详略。详为大本。略为此 <lb ed="X" n="0618b10"/><lb ed="R033" n="0358b13"/>经。大本有六。一名无量平等淸净觉经。後汉支娄 <lb ed="X" n="0618b11"/><lb ed="R033" n="0358b14"/>迦谶译。二名无量寿经。曹魏康僧恺译。三名阿弥 <lb ed="X" n="0618b12"/><lb ed="R033" n="0358b15"/>陀经。与今经同名。吴<name role="" type="person">支谦</name>译。四名无量寿莊严经。 <lb ed="X" n="0618b13"/><lb ed="R033" n="0358b16"/>宋法贤译。五出宝积第十八经。名无量寿<persName>如来</persName>会。 <lb ed="X" n="0618b14"/><lb ed="R033" n="0358b17"/>元魏<name role="" type="person">菩提流志</name>译。六名<persName>佛</persName>说大阿弥陀经。宋龙舒 <lb ed="X" n="0618b15"/><lb ed="R033" n="0358b18"/>居士<name role="" type="person">王日休</name>者。总取前之四译。参而会之。唯除宝 <lb ed="X" n="0618b16"/><lb ed="R033" n="0359a01"/>积。彼所未及。然上五译。互有异同。汉吴二译。四十 <lb ed="X" n="0618b17"/><lb ed="R033" n="0359a02"/>八愿。止存其半。为二十四。其馀文中。大同小异。王 <lb ed="X" n="0618b18"/><lb ed="R033" n="0359a03"/>氏所会。较之五译。简易明显。流通今世。利益甚大。 <lb ed="X" n="0618b19"/><lb ed="R033" n="0359a04"/>但其不由梵本。唯酌华文。未顺译法。若以梵本重 <lb ed="X" n="0618b20"/><lb ed="R033" n="0359a05"/>翻而成六译。即无议矣。故彼不言译而言挍正也。 <lb ed="X" n="0618b21"/><lb ed="R033" n="0359a06"/>又其中去取旧文。亦有未尽。如三辈往生。魏译皆 <lb ed="X" n="0618b22"/><lb ed="R033" n="0359a07"/>曰发菩提心。而王氏唯中辈发菩提心。下曰不发。 <lb ed="X" n="0618b23"/><lb ed="R033" n="0359a08"/>上竟不言。则高下失次。且文中多善根。全在发菩 <lb ed="X" n="0618b24"/><lb ed="R033" n="0359a09"/>提心。而三辈不同。同一发心。正往生要旨。乃反略 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0618c" n="0618c"/> <lb ed="X" n="0618c01"/><lb ed="R033" n="0359a10"/>之。故云未尽。然今疏抄所引。義则兼收五译。语则 <lb ed="X" n="0618c02"/><lb ed="R033" n="0359a11"/>多就王文。以王本世所通行。人习见故。馀五间取。 <lb ed="X" n="0618c03"/><lb ed="R033" n="0359a12"/>而槪以大本标之。故上六种皆名大本。今此经者。 <lb ed="X" n="0618c04"/><lb ed="R033" n="0359a13"/>名为小本。文有繁简。義无勝劣。判属同部。</p> <lb ed="X" n="0618c05"/><lb ed="R033" n="0359a14"/><p xml:id="pX22p0618c0501">〇二明类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c06"/><lb ed="R033" n="0359a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0618c0601">二明类者。自有三种。一观经。二鼓音王经。三後出阿 <lb ed="X" n="0618c07"/><lb ed="R033" n="0359a16"/>弥陀偈经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c08"/><lb ed="R033" n="0359a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0618c0801">类者。不同其部。而同其类。如从昆弟。虽不同父。而 <lb ed="X" n="0618c09"/><lb ed="R033" n="0359a18"/>同其祖。亦名比肩。相为等夷。故曰同类。观经者。观 <lb ed="X" n="0618c10"/><lb ed="R033" n="0359b01"/>无量寿<persName>佛</persName>经。具谈十六妙门。一心三观。详本疏抄。 <lb ed="X" n="0618c11"/><lb ed="R033" n="0359b02"/>鼓音王经者。<persName>佛</persName>在<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1101" n="0618c1101"/><anchor xml:id="beg0618c1101" n="0618c1101"/>瞻<anchor xml:id="end0618c1101"/>波大城。伽伽灵池。与比丘百 <lb ed="X" n="0618c12"/><lb ed="R033" n="0359b03"/>人说。中云。若有四众。受持阿弥陀<persName>佛</persName>名号。临命终 <lb ed="X" n="0618c13"/><lb ed="R033" n="0359b04"/>时。<persName>佛</persName>与圣众。接引往生等。後出偈经者。始终唯偈。 <lb ed="X" n="0618c14"/><lb ed="R033" n="0359b05"/>是伽陀部。中云。发愿喩诸<persName>佛</persName>。誓二十四章。愿止存 <lb ed="X" n="0618c15"/><lb ed="R033" n="0359b06"/>半。与汉吴二译同。而四十八愿。自古及今。传扬<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1501" n="0618c1501"/><anchor xml:id="beg0618c1501" n="0618c1501"/>已<anchor xml:id="end0618c1501"/> <lb ed="X" n="0618c16"/><lb ed="R033" n="0359b07"/>久。二十四者。或梵本缺略。未可知也。或问鼓音亦 <lb ed="X" n="0618c17"/><lb ed="R033" n="0359b08"/>说持名。云何不与今经同部。答。以有咒故。彼经虽 <lb ed="X" n="0618c18"/><lb ed="R033" n="0359b09"/>说持名。重持咒故。</p> <lb ed="X" n="0618c19"/><lb ed="R033" n="0359b10"/><p xml:id="pX22p0618c1901">〇三非部非类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c20"/><lb ed="R033" n="0359b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0618c2001">三明非部类者。带说净土。如花严法花。及起信等。又 <lb ed="X" n="0618c21"/><lb ed="R033" n="0359b12"/>非部类。而中说专持名号。如文殊般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c22"/><lb ed="R033" n="0359b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0618c2201">带说者。诸同部同类之外。复有诸经。虽不专谈净 <lb ed="X" n="0618c23"/><lb ed="R033" n="0359b14"/>土。其中带及劝赞往生也。花严。如行愿品。既明十 <lb ed="X" n="0618c24"/><lb ed="R033" n="0359b15"/>大愿王。而末言以此十愿导归极乐是也。法花。如 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0619a" n="0619a"/> <lb ed="X" n="0619a01"/><lb ed="R033" n="0359b16"/>云诵斯经者。命终当生阿弥陀<persName>佛</persName><name role="" type="person">极乐世界</name>是也。 <lb ed="X" n="0619a02"/><lb ed="R033" n="0359b17"/>起信。如前教起中所明是也。等者。如观<persName>佛</persName>三昧。十 <lb ed="X" n="0619a03"/><lb ed="R033" n="0359b18"/>住断结诸经。带说净土。层叠非一。详如後释文中 <lb ed="X" n="0619a04"/><lb ed="R033" n="0360a01"/>杂引。文殊般若。详後执持名号文中。</p> <lb ed="X" n="0619a05"/><lb ed="R033" n="0360a02"/><p xml:id="pX22p0619a0501">〇八译释诵持<note place="inline">五</note>。</p><p xml:id="pX22p0619a0508" cb:place="inline">初明译二明释三明诵四明 <lb ed="X" n="0619a06"/><lb ed="R033" n="0360a03"/>持五结劝。</p> <lb ed="X" n="0619a07"/><lb ed="R033" n="0360a04"/><p xml:id="pX22p0619a0701">〇初明译。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619a08"/><lb ed="R033" n="0360a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0619a0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0619a0801" n="0619a0801"/><anchor xml:id="beg0619a0801" n="0619a0801"/>已<anchor xml:id="end0619a0801"/>知此经。为部为类。详略同别。未委译自何时。凡有 <lb ed="X" n="0619a09"/><lb ed="R033" n="0360a06"/>幾译。以至註释阐扬。读诵受持。有何灵验。初明译者 <lb ed="X" n="0619a10"/><lb ed="R033" n="0360a07"/>有二。一名<persName>佛</persName>说阿弥陀经。即今经。姚秦三藏法师鸠 <lb ed="X" n="0619a11"/><lb ed="R033" n="0360a08"/>摩罗什译。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619a12"/><lb ed="R033" n="0360a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0619a1201">姚秦者。周有嬴秦。南北朝有苻秦。姚秦。今言姚者。 <lb ed="X" n="0619a13"/><lb ed="R033" n="0360a10"/>拣非馀秦也。三藏者。通经律论。兼善华梵故。法师 <lb ed="X" n="0619a14"/><lb ed="R033" n="0360a11"/>者。<persName>佛</persName>法所属。演扬诲众。为表笵故。鸠摩罗什者。梵 <lb ed="X" n="0619a15"/><lb ed="R033" n="0360a12"/>语具云鸠摩罗耆婆什。上五字。此云童寿。什者。深 <lb ed="X" n="0619a16"/><lb ed="R033" n="0360a13"/>善此方文字之什。华梵合擧。称罗什也。译者。易也。 <lb ed="X" n="0619a17"/><lb ed="R033" n="0360a14"/>易梵成华也。周礼。掌四方之语。各有其官。北方曰 <lb ed="X" n="0619a18"/><lb ed="R033" n="0360a15"/>译。今经自西来。而言译者。汉之北官。兼善西语。摩 <lb ed="X" n="0619a19"/><lb ed="R033" n="0360a16"/>腾始至。遂称为译。今仍之也。按本传。师。中天竺国 <lb ed="X" n="0619a20"/><lb ed="R033" n="0360a17"/>人。父名鸠摩罗琰。家世相国。弃荣出遊。龟兹王以 <lb ed="X" n="0619a21"/><lb ed="R033" n="0360a18"/>妹妻之。生师。师生而神灵。七岁随母入寺。见铁钵。 <lb ed="X" n="0619a22"/><lb ed="R033" n="0360b01"/>试取加顶。俄念此钵甚重。我何能擧。即不勝重。遂 <lb ed="X" n="0619a23"/><lb ed="R033" n="0360b02"/>悟万法唯心。博学强记。人莫能及。以冲年高德。故 <lb ed="X" n="0619a24"/><lb ed="R033" n="0360b03"/>云童寿。既通三藏。东遊龟兹。王设金狮子座处之。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0619b" n="0619b"/> <lb ed="X" n="0619b01"/><lb ed="R033" n="0360b04"/>苻坚據秦。将事西讨。适太史奏异星现于西域分 <lb ed="X" n="0619b02"/><lb ed="R033" n="0360b05"/>野。当有大德智人。入辅中国。坚云。朕闻龟兹有罗 <lb ed="X" n="0619b03"/><lb ed="R033" n="0360b06"/>什者。得非此耶。遣将吕光。临发。谓曰。朕非贪地用 <lb ed="X" n="0619b04"/><lb ed="R033" n="0360b07"/>兵。闻罗什深解法相。为後学宗。若克龟兹。即宜驰 <lb ed="X" n="0619b05"/><lb ed="R033" n="0360b08"/>驿送什。及破龟兹。载什以归。中道闻坚<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b0501" n="0619b0501"/><anchor xml:id="beg0619b0501" n="0619b0501"/>已<anchor xml:id="end0619b0501"/>为姚苌 <lb ed="X" n="0619b06"/><lb ed="R033" n="0360b09"/>所害。遂止不返。什师因不至秦。後苌亦闻师名。要 <lb ed="X" n="0619b07"/><lb ed="R033" n="0360b10"/>请。而光不允。苌亡。子兴复请。亦不允。因遣兵伐光。 <lb ed="X" n="0619b08"/><lb ed="R033" n="0360b11"/>光姪降秦。方得迎师入关。奉为国师。师阅旧经。義 <lb ed="X" n="0619b09"/><lb ed="R033" n="0360b12"/>多纰僻。不与梵本相应。乃集沙门肇睿等。八百馀 <lb ed="X" n="0619b10"/><lb ed="R033" n="0360b13"/>人。新译经论三百九十馀卷。幷畅神源。发挥幽致。 <lb ed="X" n="0619b11"/><lb ed="R033" n="0360b14"/>师未终少日。集众谓曰。愿所宣译。传之後世。咸共 <lb ed="X" n="0619b12"/><lb ed="R033" n="0360b15"/>流通。今于众前。发诚实誓。若所传无谬。当使焚身 <lb ed="X" n="0619b13"/><lb ed="R033" n="0360b16"/>之後。舌不焦烂。以弘始十一年八月二十日。𣨛于 <lb ed="X" n="0619b14"/><lb ed="R033" n="0360b17"/>长安。荼毘薪灭形尽。舌根俨然。今此经者。译于什 <lb ed="X" n="0619b15"/><lb ed="R033" n="0360b18"/>师。而舌根不壞。与诸<persName>佛</persName>出廣长舌。赞歎此经。合而 <lb ed="X" n="0619b16"/><lb ed="R033" n="0361a01"/>观之。<persName>佛</persName>语不虚。于是益信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b17"/><lb ed="R033" n="0361a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0619b1701">二名称赞净土<persName>佛</persName>摄受经。唐三藏法师玄<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b1701" n="0619b1701"/><anchor xml:id="beg0619b1701" n="0619b1701"/>奘<anchor xml:id="end0619b1701"/>译。二经 <lb ed="X" n="0619b18"/><lb ed="R033" n="0361a03"/>联比。小异大同。时所宗尙。皆弘秦本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b19"/><lb ed="R033" n="0361a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0619b1901"><name role="" type="person">玄奘</name>法师者。唐洛州缑氏人。姓陈氏。少罹患难。随 <lb ed="X" n="0619b20"/><lb ed="R033" n="0361a05"/>兄长腱法师。出家于净住寺。年十一。诵维摩法花 <lb ed="X" n="0619b21"/><lb ed="R033" n="0361a06"/>卓然自立。不偶时流。年二十一。讲心论。不窥文相。 <lb ed="X" n="0619b22"/><lb ed="R033" n="0361a07"/>涌注不穷。时号神人。贞观三年。往西域取经。备经 <lb ed="X" n="0619b23"/><lb ed="R033" n="0361a08"/>险难。历百五十国。遂至舍卫。取经六百馀部。贞观 <lb ed="X" n="0619b24"/><lb ed="R033" n="0361a09"/>十九年还京。于玉花台翻译经论。总一千三百三 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0619c" n="0619c"/> <lb ed="X" n="0619c01"/><lb ed="R033" n="0361a10"/>十卷。既卧疾。见大白莲花。及<persName>佛</persName>相。右脇垒足而逝。 <lb ed="X" n="0619c02"/><lb ed="R033" n="0361a11"/>两月。色貌如生。先是西行之日。抚<name role="" type="person">灵巖寺</name>松而作 <lb ed="X" n="0619c03"/><lb ed="R033" n="0361a12"/>誓言。吾西去。汝西长。吾东归。汝东向。师去。松西长 <lb ed="X" n="0619c04"/><lb ed="R033" n="0361a13"/>至于数丈。一日忽东迴。门弟子喜曰。师归矣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0619c0401" n="0619c0401"/><anchor xml:id="beg0619c0401" n="0619c0401"/>已<anchor xml:id="end0619c0401"/>而 <lb ed="X" n="0619c05"/><lb ed="R033" n="0361a14"/>果然。时号摩顶松云。按师誓言自要。不爽如是。真 <lb ed="X" n="0619c06"/><lb ed="R033" n="0361a15"/>语实语。亦什师舌根不壞。诸<persName>佛</persName>舌相。廣长意也。所 <lb ed="X" n="0619c07"/><lb ed="R033" n="0361a16"/>译此经。焉可不信。联比者。先後重译也。小异大同 <lb ed="X" n="0619c08"/><lb ed="R033" n="0361a17"/>者。梵音稍别。及语有繁简。如恒河殑伽。六方十方 <lb ed="X" n="0619c09"/><lb ed="R033" n="0361a18"/>之类。而大意一无相乖也。皆弘者。法花三译。秦本 <lb ed="X" n="0619c10"/><lb ed="R033" n="0361b01"/>盛行。此经二译。亦复如是。</p> <lb ed="X" n="0619c11"/><lb ed="R033" n="0361b02"/><p xml:id="pX22p0619c1101">〇二明释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c12"/><lb ed="R033" n="0361b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0619c1201">次明释此经者。论则有天亲菩萨无量寿经论。解则 <lb ed="X" n="0619c13"/><lb ed="R033" n="0361b04"/>有慈恩通赞。海东疏。孤山疏。乃至大祐略解等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c14"/><lb ed="R033" n="0361b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0619c1401">天亲菩萨者。常入日光定。陞<name role="" type="person">兜率天</name>宫内院。亲觐 <lb ed="X" n="0619c15"/><lb ed="R033" n="0361b06"/>慈氏。造无量寿经优波提舍。优波提舍者。此云分 <lb ed="X" n="0619c16"/><lb ed="R033" n="0361b07"/>别義。慈恩法师者。讳窥基。姓尉迟氏。敬德犹子也。 <lb ed="X" n="0619c17"/><lb ed="R033" n="0361b08"/>奘师度之出家。学通大小。造疏计可百卷。释弥勒 <lb ed="X" n="0619c18"/><lb ed="R033" n="0361b09"/>下生经。笔锋得舍利二七粒。复示西方要義。有弥 <lb ed="X" n="0619c19"/><lb ed="R033" n="0361b10"/>陀经通赞一卷。海东法师者。讳元晓。其疏此经。大 <lb ed="X" n="0619c20"/><lb ed="R033" n="0361b11"/>率依论为主。孤山圆法师者。十疏流通。此疏居一。 <lb ed="X" n="0619c21"/><lb ed="R033" n="0361b12"/>義渊。净觉。越溪等。历代诸师。种种解释。率多散没。 <lb ed="X" n="0619c22"/><lb ed="R033" n="0361b13"/>至元大祐师者。乃有略解。今唯海东越溪大祐所 <lb ed="X" n="0619c23"/><lb ed="R033" n="0361b14"/>解仅存而<anchor xml:id="nkr_note_add_0619c2301" n="0619c2301"/><anchor xml:id="beg0619c2301" n="0619c2301"/>已<anchor xml:id="end0619c2301"/>。世远人亡。经残教弛。遂令如是廣大 <lb ed="X" n="0619c24"/><lb ed="R033" n="0361b15"/>深远法门。不得人人晓了。寧不悲夫。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0620a" n="0620a"/> <lb ed="X" n="0620a01"/><lb ed="R033" n="0361b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0620a0101">若夫远承<persName>佛</persName>旨。弘阐秘宗。为论为文。为集为录。为传 <lb ed="X" n="0620a02"/><lb ed="R033" n="0361b17"/>为偈。为赋为诗。交赞互扬。其丽不亿。莫不叮咛恳告。 <lb ed="X" n="0620a03"/><lb ed="R033" n="0361b18"/>感慨悲歌。普劝迷流。同归觉路。一曾过目。可弗铭心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a04"/><lb ed="R033" n="0362a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0620a0401">上文专指註释此经。今谓其馀赞咏净土。所有言 <lb ed="X" n="0620a05"/><lb ed="R033" n="0362a02"/>辞。不可勝纪。为论。如十疑宝王等。为文。如龙舒无 <lb ed="X" n="0620a06"/><lb ed="R033" n="0362a03"/>尽等。为集。如决疑指归等。为录。如净土自信等。为 <lb ed="X" n="0620a07"/><lb ed="R033" n="0362a04"/>传。如净土略传等。为偈。如径路修行等。为赋。如神 <lb ed="X" n="0620a08"/><lb ed="R033" n="0362a05"/>栖安养等。为诗。如诸家怀净土等。告而曰恳。真诚 <lb ed="X" n="0620a09"/><lb ed="R033" n="0362a06"/>之语。冀其信受而奉行也。歌而曰悲。悽楚之辞。或 <lb ed="X" n="0620a10"/><lb ed="R033" n="0362a07"/>能感发而兴起也。丽。数也。不亿者。亿不足以尽之。 <lb ed="X" n="0620a11"/><lb ed="R033" n="0362a08"/>言多也。此皆净土圣贤。千言万语。不厌繁重。直欲 <lb ed="X" n="0620a12"/><lb ed="R033" n="0362a09"/>生死海中。尽挈众生于彼岸而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a1201" n="0620a1201"/><anchor xml:id="beg0620a1201" n="0620a1201"/>已<anchor xml:id="end0620a1201"/>。我等应当衔 <lb ed="X" n="0620a13"/><lb ed="R033" n="0362a10"/>恩报德。镂骨铭心。辗转流通。递相劝导。如其置而 <lb ed="X" n="0620a14"/><lb ed="R033" n="0362a11"/>不览。览而不信。不曰愚蒙之训。则曰寄寓之谈。独 <lb ed="X" n="0620a15"/><lb ed="R033" n="0362a12"/>且奈之何哉。</p> <lb ed="X" n="0620a16"/><lb ed="R033" n="0362a13"/><p xml:id="pX22p0620a1601">〇三明诵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a17"/><lb ed="R033" n="0362a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0620a1701">次明诵此经者。如舌根不壞。天乐西迎。方解冤而往 <lb ed="X" n="0620a18"/><lb ed="R033" n="0362a15"/>生。未终卷而坐脱。归如入定。终睹白莲。银台而易金 <lb ed="X" n="0620a19"/><lb ed="R033" n="0362a16"/>台。粗乐而来细乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a20"/><lb ed="R033" n="0362a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0620a2001">舌根不壞者。智论云。有比丘诵弥陀经。命欲终时。 <lb ed="X" n="0620a21"/><lb ed="R033" n="0362a18"/>语弟子言。阿弥陀<persName>佛</persName>。与诸大众。俱来迎我。後从火 <lb ed="X" n="0620a22"/><lb ed="R033" n="0362b01"/>化。舌根不<g ref="#CB01926">灰</g>。色相自若。天乐西迎者。宋唐世良。诵 <lb ed="X" n="0620a23"/><lb ed="R033" n="0362b02"/>弥陀经十万过。一日谓家人曰。<persName>佛</persName>来迎我。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a2301" n="0620a2301"/><anchor xml:id="beg0620a2301" n="0620a2301"/>已<anchor xml:id="end0620a2301"/>。作 <lb ed="X" n="0620a24"/><lb ed="R033" n="0362b03"/>礼坐逝。其夜有利行人。在道味山上。梦西方异光。 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0620b" n="0620b"/> <lb ed="X" n="0620b01"/><lb ed="R033" n="0362b04"/>幡华缤纷。音乐嘹亮。空中声云。唐世良<anchor xml:id="nkr_note_add_0620b0101" n="0620b0101"/><anchor xml:id="beg0620b0101" n="0620b0101"/>已<anchor xml:id="end0620b0101"/>生净土。 <lb ed="X" n="0620b02"/><lb ed="R033" n="0362b05"/>解冤往生者。宋上虞民冯珉。少事遊猎。见巨蛇。持 <lb ed="X" n="0620b03"/><lb ed="R033" n="0362b06"/>槊将往刺之。时蛇在巖下。欲噬黄犊。珉推巖石压 <lb ed="X" n="0620b04"/><lb ed="R033" n="0362b07"/>之至死。蛇屡为<anchor xml:id="nkr_note_add_0620b0401" n="0620b0401"/><anchor xml:id="beg0620b0401" n="0620b0401"/>祟<anchor xml:id="end0620b0401"/>。珉修忏念<persName>佛</persName>经年。蛇不能害。一 <lb ed="X" n="0620b05"/><lb ed="R033" n="0362b08"/>日请同社净侣。诵弥陀经。合掌而化。未终坐脱者。 <lb ed="X" n="0620b06"/><lb ed="R033" n="0362b09"/>晋智仙法师。号真教。住<name role="" type="person">白莲寺</name>。十三年西向十念。 <lb ed="X" n="0620b07"/><lb ed="R033" n="0362b10"/>十二时不暂废。一夕微疾。命观堂行人诵弥陀经。 <lb ed="X" n="0620b08"/><lb ed="R033" n="0362b11"/>未终卷。安然坐脱。归如入定者。宋释处谦。精修净 <lb ed="X" n="0620b09"/><lb ed="R033" n="0362b12"/>土。一夕。诵弥陀经毕。称赞净土。告众曰。吾以无生 <lb ed="X" n="0620b10"/><lb ed="R033" n="0362b13"/>而生净土。如入禅定。奄然而化。终睹白莲者。宋嘉 <lb ed="X" n="0620b11"/><lb ed="R033" n="0362b14"/>禾郡锺妪。日诵弥陀经十遍。念<persName>佛</persName>不辍。一日语其 <lb ed="X" n="0620b12"/><lb ed="R033" n="0362b15"/>子曰。见白莲花无数。众圣迎我。遂端坐耸身化去。 <lb ed="X" n="0620b13"/><lb ed="R033" n="0362b16"/>银台金台者。怀玉禅师。台州人。布衣一食。常坐不 <lb ed="X" n="0620b14"/><lb ed="R033" n="0362b17"/>卧。精进念<persName>佛</persName>。诵弥陀经三十万遍。一日见西方圣 <lb ed="X" n="0620b15"/><lb ed="R033" n="0362b18"/>众。多若恒沙。一擎银台。从窗而入。玉曰。吾一生精 <lb ed="X" n="0620b16"/><lb ed="R033" n="0363a01"/>进。誓取金台。何为得此。银台遂隐。玉感激。倍复精 <lb ed="X" n="0620b17"/><lb ed="R033" n="0363a02"/>进。三七日後。见<persName>佛</persName>满空中。乃谓弟子曰。金台来迎。 <lb ed="X" n="0620b18"/><lb ed="R033" n="0363a03"/>吾生净土矣。说偈含笑而逝。郡守段公异之。作诗 <lb ed="X" n="0620b19"/><lb ed="R033" n="0363a04"/>赞美。有枝低只为挂金台之句云。粗乐细乐者。元 <lb ed="X" n="0620b20"/><lb ed="R033" n="0363a05"/>子华禅师。大历九年。于润州<name role="" type="person">观音寺</name>。诵弥陀经六 <lb ed="X" n="0620b21"/><lb ed="R033" n="0363a06"/>月。忽得疾。夜闻香气乐音。空中告曰。粗乐<anchor xml:id="nkr_note_add_0620b2101" n="0620b2101"/><anchor xml:id="beg0620b2101" n="0620b2101"/>已<anchor xml:id="end0620b2101"/>过。细 <lb ed="X" n="0620b22"/><lb ed="R033" n="0363a07"/>乐续来。君当往生。良久念<persName>佛</persName>而化。异香连日不散。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b23"/><lb ed="R033" n="0363a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0620b2301">又若书写则化被苍生。讲演则祥符白鹤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b24"/><lb ed="R033" n="0363a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0620b2401">书写者。唐善导大师。凡得<g ref="#CB01321">嚫</g>施。用写弥陀经十万 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0620c" n="0620c"/> <lb ed="X" n="0620c01"/><lb ed="R033" n="0363a10"/>卷。劝人受持。亦有读诵至十万遍者。五十万遍者。 <lb ed="X" n="0620c02"/><lb ed="R033" n="0363a11"/>僧俗归仰。至有感极焚身供养。得念<persName>佛</persName>三昧者。不 <lb ed="X" n="0620c03"/><lb ed="R033" n="0363a12"/>可勝纪。讲演者。宋沉三郞。晚岁迴心念<persName>佛</persName>。因病。请 <lb ed="X" n="0620c04"/><lb ed="R033" n="0363a13"/>僧讲弥陀经。易衣而终。缩膝欲起。二子局于名教。 <lb ed="X" n="0620c05"/><lb ed="R033" n="0363a14"/>以易龛为难。曳其胫直之。将入殓。忽擧首出衣被。 <lb ed="X" n="0620c06"/><lb ed="R033" n="0363a15"/>矍然而坐。擧家大惊。二子急前扶卫。乃以肘节捶 <lb ed="X" n="0620c07"/><lb ed="R033" n="0363a16"/>之。子曰。助父坐脱耳。竟坐逝。荼毘。有白鹤二十九 <lb ed="X" n="0620c08"/><lb ed="R033" n="0363a17"/>隻。飞鸣雲表。久之西去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c09"/><lb ed="R033" n="0363a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0620c0901">现前感应。则宝地遥观。剋取往生。则涅槃非比。如斯 <lb ed="X" n="0620c10"/><lb ed="R033" n="0363b01"/>感应。屡见古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c11"/><lb ed="R033" n="0363b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0620c1101">宝地遥观者。唐大行禅师。初修普贤忏。後入大藏。 <lb ed="X" n="0620c12"/><lb ed="R033" n="0363b03"/>随手取卷。得弥陀经。日夜诵咏。至三七日。睹琉璃 <lb ed="X" n="0620c13"/><lb ed="R033" n="0363b04"/>地上。<persName>佛</persName>及二大士现前。僖宗闻其事。诏入内廷。赐 <lb ed="X" n="0620c14"/><lb ed="R033" n="0363b05"/>号<name role="" type="person">常精进菩萨</name>。後琉璃地复见。即日命终。异香经 <lb ed="X" n="0620c15"/><lb ed="R033" n="0363b06"/>旬。肉身不壞。涅槃非比者。梁道珍法师。讲涅槃经。 <lb ed="X" n="0620c16"/><lb ed="R033" n="0363b07"/>天监中。憩锡庐山。慕远公净业。禅坐中。忽见海上 <lb ed="X" n="0620c17"/><lb ed="R033" n="0363b08"/>数百人乘宝舫前迈。师问何之。答曰。往<name role="" type="person">极乐国</name>。因 <lb ed="X" n="0620c18"/><lb ed="R033" n="0363b09"/>求附载。报云。法师虽善讲涅槃经。亦大不可思议。 <lb ed="X" n="0620c19"/><lb ed="R033" n="0363b10"/>然未诵弥陀经。岂得同往。师遂废讲念<persName>佛</persName>。诵弥陀 <lb ed="X" n="0620c20"/><lb ed="R033" n="0363b11"/>经及二万遍。将终四七日前。夜四鼓。见西方银台 <lb ed="X" n="0620c21"/><lb ed="R033" n="0363b12"/>来至。空中皎如白日。声云。法师当乘此台往生。时 <lb ed="X" n="0620c22"/><lb ed="R033" n="0363b13"/>众咸闻天乐异香。数日香犹未散。其夜峰顶寺僧。 <lb ed="X" n="0620c23"/><lb ed="R033" n="0363b14"/>遥见谷口火炬数十。明燎彻夜。次日乃知师逝。如 <lb ed="X" n="0620c24"/><lb ed="R033" n="0363b15"/>上所录。皆修因证果。此感彼应。叠见层出。自古及 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0621a" n="0621a"/> <lb ed="X" n="0621a01"/><lb ed="R033" n="0363b16"/>今。未及枚擧。</p> <lb ed="X" n="0621a02"/><lb ed="R033" n="0363b17"/><p xml:id="pX22p0621a0201">〇四明持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a03"/><lb ed="R033" n="0363b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0621a0301">若持名者。或一念而飞一光。或一声而出一<persName>佛</persName>。或响 <lb ed="X" n="0621a04"/><lb ed="R033" n="0364a01"/>弥林谷。或音彻宫闱。或六时繫念。而依正盈空。或十 <lb ed="X" n="0621a05"/><lb ed="R033" n="0364a02"/>字标心。而圣贤入会。洎乎昭代。续有名流。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a06"/><lb ed="R033" n="0364a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0621a0601">此正明执持名号也。净业诸贤。多不繁载。姑擧昭 <lb ed="X" n="0621a07"/><lb ed="R033" n="0364a04"/>灼世人耳目者一二。以为激劝。飞光者。唐善导大 <lb ed="X" n="0621a08"/><lb ed="R033" n="0364a05"/>师。人问念<persName>佛</persName>得生净土否。答曰。如汝所念。遂汝所 <lb ed="X" n="0621a09"/><lb ed="R033" n="0364a06"/>愿。于是导乃自念阿弥陀<persName>佛</persName>一声。则有一光从其 <lb ed="X" n="0621a10"/><lb ed="R033" n="0364a07"/>口出。十声至百。光亦如之。光明满室。帝闻其事。敕 <lb ed="X" n="0621a11"/><lb ed="R033" n="0364a08"/>所居为<name role="" type="person">光明寺</name>。後登柳树端坐而化。出<persName>佛</persName>者。少康 <lb ed="X" n="0621a12"/><lb ed="R033" n="0364a09"/>法师。在乌龙山。建净土道场。劝人念<persName>佛</persName>。众见师念 <lb ed="X" n="0621a13"/><lb ed="R033" n="0364a10"/><persName>佛</persName>一声。口出一<persName>佛</persName>。至于十念。十<persName>佛</persName>次出。犹若连珠。 <lb ed="X" n="0621a14"/><lb ed="R033" n="0364a11"/>临终之日。口旋异光数道。奄然而逝。响弥者。唐道 <lb ed="X" n="0621a15"/><lb ed="R033" n="0364a12"/>绰禅师。平居为众讲无量寿经。将二百遍。人各掐 <lb ed="X" n="0621a16"/><lb ed="R033" n="0364a13"/>珠。口称<persName>佛</persName>号。或时散席。声播林谷。音彻者。唐法照。 <lb ed="X" n="0621a17"/><lb ed="R033" n="0364a14"/>于幷州五会念<persName>佛</persName>。感代宗皇帝宫中闻念<persName>佛</persName>声。遣 <lb ed="X" n="0621a18"/><lb ed="R033" n="0364a15"/>使遥寻。见师劝化之盛。遂诏入宫。宫人念<persName>佛</persName>。亦及 <lb ed="X" n="0621a19"/><lb ed="R033" n="0364a16"/>五会。号五会法师。六时者。晋慧远法师。居庐山。制 <lb ed="X" n="0621a20"/><lb ed="R033" n="0364a17"/>莲花漏。六时念<persName>佛</persName>。澄心繫想。後十九年。七月晦夕。 <lb ed="X" n="0621a21"/><lb ed="R033" n="0364a18"/>于<name role="" type="person">般若台</name>。方从定起。见阿弥陀<persName>佛</persName>。身遍虚空。圆光 <lb ed="X" n="0621a22"/><lb ed="R033" n="0364b01"/>之中。无量化<persName>佛</persName>。及菩萨众。水流光明。演说妙法。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0621a23"/><lb ed="R033" n="0364b02"/>言。我以本愿力故。来安慰汝。汝七日後。当生我国。 <lb ed="X" n="0621a24"/><lb ed="R033" n="0364b03"/>至期。端坐而逝。十字者。宋长芦宗赜禅师。禅理洞 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0621b" n="0621b"/> <lb ed="X" n="0621b01"/><lb ed="R033" n="0364b04"/>悟。宗说兼通。而远遵庐阜之规。建莲花勝会。其法 <lb ed="X" n="0621b02"/><lb ed="R033" n="0364b05"/>日念阿弥陀<persName>佛</persName>。或千声万声。各于日下。以十字记 <lb ed="X" n="0621b03"/><lb ed="R033" n="0364b06"/>之。一夕。梦一男子。乌巾白衣。风貌淸美。谓赜曰。欲 <lb ed="X" n="0621b04"/><lb ed="R033" n="0364b07"/>入公弥陀会。乞书一名。赜问公何名。曰。普慧。又云。 <lb ed="X" n="0621b05"/><lb ed="R033" n="0364b08"/>家兄普贤。亦乞登名。言讫遂隐。赜觉而语诸尊宿。 <lb ed="X" n="0621b06"/><lb ed="R033" n="0364b09"/>皆云花严離世间品。有二菩萨名。乃知圣贤幽赞。 <lb ed="X" n="0621b07"/><lb ed="R033" n="0364b10"/>以二大士书于录首。昭代者。今代也。如西斋。空谷。 <lb ed="X" n="0621b08"/><lb ed="R033" n="0364b11"/>天奇。毒峰等。皆近世高僧。笃信精修。匹休前古。相 <lb ed="X" n="0621b09"/><lb ed="R033" n="0364b12"/>续不绝。稍详往生集中。盖千万中。纪其一二而<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b0901" n="0621b0901"/><anchor xml:id="beg0621b0901" n="0621b0901"/>已<anchor xml:id="end0621b0901"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b10"/><lb ed="R033" n="0364b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0621b1001">至于感护则宿冤得度。恶鬼不侵。灵应则瞽目重明。 <lb ed="X" n="0621b11"/><lb ed="R033" n="0364b14"/>俘囚脱难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b12"/><lb ed="R033" n="0364b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0621b1201">冤度者。唐邵彪。镇江人。为诸生时。梦至一公府。主 <lb ed="X" n="0621b13"/><lb ed="R033" n="0364b16"/>者问汝知所以不第否。彪对不知。因使人引彪前 <lb ed="X" n="0621b14"/><lb ed="R033" n="0364b17"/>行。见大镬中。有蛤蜊作人语。呼彪名。彪怖。遂念阿 <lb ed="X" n="0621b15"/><lb ed="R033" n="0364b18"/>弥陀<persName>佛</persName>。蛤蜊变黄<g ref="#CB15179">雀</g>飞去。彪後及第。官至安抚使。 <lb ed="X" n="0621b16"/><lb ed="R033" n="0365a01"/>鬼却者。<persName>佛</persName>世有一国邻于罗刹。罗刹食人无度。王 <lb ed="X" n="0621b17"/><lb ed="R033" n="0365a02"/>约。自今国中。家以一人。次第送与。勿得枉杀。有奉 <lb ed="X" n="0621b18"/><lb ed="R033" n="0365a03"/><persName>佛</persName>家。止生一子。次第充行。父母哀嚎。嘱令至心念 <lb ed="X" n="0621b19"/><lb ed="R033" n="0365a04"/><persName>佛</persName>。以<persName>佛</persName>威力。鬼不得近。明晨往视。见子尙在。将之 <lb ed="X" n="0621b20"/><lb ed="R033" n="0365a05"/>而还。自是罗刹之患遂息。目明者。宋崇氏女。双瞽。 <lb ed="X" n="0621b21"/><lb ed="R033" n="0365a06"/>念<persName>佛</persName>三年。精勤不替。双目重明如故。难脱者。元末 <lb ed="X" n="0621b22"/><lb ed="R033" n="0365a07"/>张士诚攻湖州。江浙丞相与战。擒四十人。囚槛送 <lb ed="X" n="0621b23"/><lb ed="R033" n="0365a08"/>戮。夜宿西湖鸟窠寺。大猷谋禅师。徐步廊下。囚见 <lb ed="X" n="0621b24"/><lb ed="R033" n="0365a09"/>师神观间雅。持诵不辍。因求救拔。师教令至心念 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0621c" n="0621c"/> <lb ed="X" n="0621c01"/><lb ed="R033" n="0365a10"/>南无救苦救难阿弥陀<persName>佛</persName>。中有三人信受其语。念 <lb ed="X" n="0621c02"/><lb ed="R033" n="0365a11"/>不绝口。天晓发囚。易枷锁。至三人。刑具不足。唯繫 <lb ed="X" n="0621c03"/><lb ed="R033" n="0365a12"/>以绳。既而审鞫。知良民被虏者。遂得释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c04"/><lb ed="R033" n="0365a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0621c0401">又复恶人则善和十念。地狱现而化<persName>佛</persName>空迎。畜牲则 <lb ed="X" n="0621c05"/><lb ed="R033" n="0365a14"/>鸲鹆称名。形骸掩而莲花地发。何况身无重慝。报在 <lb ed="X" n="0621c06"/><lb ed="R033" n="0365a15"/>最灵。信愿熏修。寧成虚弃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c07"/><lb ed="R033" n="0365a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0621c0701">恶人者。唐张善和。屠牛为业。临终。见群牛索命。于 <lb ed="X" n="0621c08"/><lb ed="R033" n="0365a17"/>是大怖。唤其妻云。速延僧为我念<persName>佛</persName>。僧至。谕云。经 <lb ed="X" n="0621c09"/><lb ed="R033" n="0365a18"/>中说临终恶相现者。至心念<persName>佛</persName>。即得往生。和云。地 <lb ed="X" n="0621c10"/><lb ed="R033" n="0365b01"/>狱至。急取香炉来。即以右手擎火。左手拈香。面西 <lb ed="X" n="0621c11"/><lb ed="R033" n="0365b02"/>专切念<persName>佛</persName>。未满十声。自言<persName>佛</persName>来迎我。即化去。畜牲 <lb ed="X" n="0621c12"/><lb ed="R033" n="0365b03"/>者。宋黄巖正等寺观公。畜鸲鹆。常念<persName>佛</persName>不绝。一日 <lb ed="X" n="0621c13"/><lb ed="R033" n="0365b04"/>立化笼上。观葬之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0621c1301" n="0621c1301"/><anchor xml:id="beg0621c1301" n="0621c1301"/>已<anchor xml:id="end0621c1301"/>而土上出紫莲花一朵。寻土 <lb ed="X" n="0621c14"/><lb ed="R033" n="0365b05"/>中。则华从舌端而发。灵芝照律师。为之赞。有立亡 <lb ed="X" n="0621c15"/><lb ed="R033" n="0365b06"/>笼闭浑闲事。化紫莲花也太奇之句。如上持名所 <lb ed="X" n="0621c16"/><lb ed="R033" n="0365b07"/>擧。自飞光出<persName>佛</persName>至此。亦千万中纪一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0621c1601" n="0621c1601"/><anchor xml:id="beg0621c1601" n="0621c1601"/>已<anchor xml:id="end0621c1601"/>。慝者。恶 <lb ed="X" n="0621c17"/><lb ed="R033" n="0365b08"/>之匿于心者也。最灵者。人为万物之灵也。末复结 <lb ed="X" n="0621c18"/><lb ed="R033" n="0365b09"/>言。恶人念<persName>佛</persName>。尙得往生。何况恶未必如善和。畜牲 <lb ed="X" n="0621c19"/><lb ed="R033" n="0365b10"/>念<persName>佛</persName>。尙得往生。何况灵而号为人类。以此比况。知 <lb ed="X" n="0621c20"/><lb ed="R033" n="0365b11"/>必生也。信愿熏修。所作唐捐。无有是处。</p> <lb ed="X" n="0621c21"/><lb ed="R033" n="0365b12"/><p xml:id="pX22p0621c2101">〇五结劝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c22"/><lb ed="R033" n="0365b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0621c2201">是以一音始唱。千<persName>佛</persName>同赓。三学高僧。九流名德。若幽 <lb ed="X" n="0621c23"/><lb ed="R033" n="0365b14"/>若显。若圣若凡。如万水无不朝东。似群星悉皆拱北。 <lb ed="X" n="0621c24"/><lb ed="R033" n="0365b15"/>方之捷径。号曰普门。岂虚语哉。决志求生。无容拟议 <pb ed="X" xml:id="X22.0424.0622a" n="0622a"/> <lb ed="X" n="0622a01"/><lb ed="R033" n="0365b16"/>者矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a02"/><lb ed="R033" n="0365b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0622a0201">此总结净土法门。一切众生所皈依也。唱者导也。 <lb ed="X" n="0622a03"/><lb ed="R033" n="0365b18"/>赓者续也。始唱者释迦开示西方。众生始知净业。 <lb ed="X" n="0622a04"/><lb ed="R033" n="0366a01"/>是引而导之也。同赓者。六方赞歎。详如经文中说。 <lb ed="X" n="0622a05"/><lb ed="R033" n="0366a02"/>是续而和之也。三学者。谓禅教律三宗也。禅如永 <lb ed="X" n="0622a06"/><lb ed="R033" n="0366a03"/>明。以宗门柱石。而上上品生。圆照以独秉单传。而 <lb ed="X" n="0622a07"/><lb ed="R033" n="0366a04"/>标名莲境。教如僧睿弘辅什师。而莲花出榻。四明 <lb ed="X" n="0622a08"/><lb ed="R033" n="0366a05"/>中兴台教。而西向坐亡。律如灵芝。生弘毘尼。而死 <lb ed="X" n="0622a09"/><lb ed="R033" n="0366a06"/>生安养。淸照大阐律学。而说偈西归。若廣擧者。不 <lb ed="X" n="0622a10"/><lb ed="R033" n="0366a07"/>可勝数。九流者。谓儒道农工医卜等也。儒如文潞 <lb ed="X" n="0622a11"/><lb ed="R033" n="0366a08"/>公。德业满朝。而结十万同生之缘。苏长公文行绝 <lb ed="X" n="0622a12"/><lb ed="R033" n="0366a09"/>世。而有西方公據之说。道如葛济之。捨仙学而迴 <lb ed="X" n="0622a13"/><lb ed="R033" n="0366a10"/>心净业。鸾法师焚仙经而专修观经。乃至子章之 <lb ed="X" n="0622a14"/><lb ed="R033" n="0366a11"/>业岐黄而念<persName>佛</persName>。张铨之荷耒耜而称名。幽如冥君 <lb ed="X" n="0622a15"/><lb ed="R033" n="0366a12"/>敬礼。罗刹休心。圣如文殊求生。普贤愿往。况显与 <lb ed="X" n="0622a16"/><lb ed="R033" n="0366a13"/>凡。不待论矣。朝东者。会极義。拱北者。宗本義。喩净 <lb ed="X" n="0622a17"/><lb ed="R033" n="0366a14"/>土为真际所诣。势必向往。非强之使然也。捷径普 <lb ed="X" n="0622a18"/><lb ed="R033" n="0366a15"/>门。解见前文。重言结之。明不虚也。决志者。大本云。 <lb ed="X" n="0622a19"/><lb ed="R033" n="0366a16"/>设有大火。充满三千大千世界。要当过此。生彼国 <lb ed="X" n="0622a20"/><lb ed="R033" n="0366a17"/>土。则决定其志。无退怯也。拟议者。易曰。拟之而後 <lb ed="X" n="0622a21"/><lb ed="R033" n="0366a18"/>言。议之而後动。今谓不须拟议。昔人有言。卜以决 <lb ed="X" n="0622a22"/><lb ed="R033" n="0366b01"/>疑。不疑何卜。念<persName>佛</persName>往生。但谛信不疑而<anchor xml:id="nkr_note_add_0622a2201" n="0622a2201"/><anchor xml:id="beg0622a2201" n="0622a2201"/>已<anchor xml:id="end0622a2201"/>。何复拟 <lb ed="X" n="0622a23"/><lb ed="R033" n="0366b02"/>议为哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a24"/><lb ed="R033" n="0366b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><persName>佛</persName>说阿弥陀经疏抄卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0600a2501" to="#end0600a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0600a2601" to="#end0600a2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0602a1601" to="#end0602a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0602a1701" to="#end0602a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0603a3301" to="#end0603a3301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0604a0501" to="#end0604a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">杭</lem><rdg wit="#wit.orig">抗</rdg></app> <app from="#beg0604c0101" to="#end0604c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606b2301" to="#end0606b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606c1201" to="#end0606c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">券<note type="cf1">X22n0427_p0778a15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">倦</rdg></app> <app from="#beg0606c2001" to="#end0606c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607a0501" to="#end0607a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607a1501" to="#end0607a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607a2401" to="#end0607a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607a2402" to="#end0607a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b0401" to="#end0607b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b0402" to="#end0607b0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b0403" to="#end0607b0403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b0601" to="#end0607b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b0901" to="#end0607b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b1701" to="#end0607b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">彿</lem><rdg wit="#wit.orig"><persName>佛</persName></rdg></app> <app from="#beg0607b1901" to="#end0607b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b2401" to="#end0607b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c0501" to="#end0607c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c0601" to="#end0607c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c1101" to="#end0607c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c1801" to="#end0607c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0608a0101" to="#end0608a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0608001" to="#end0608001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：吴 志伟 (2022-09-27)">遍</lem><rdg wit="#wit.orig">偏</rdg></app> <app from="#beg0608c0101" to="#end0608c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0608c2301" to="#end0608c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0609a2301" to="#end0609a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0609b0201" to="#end0609b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0609b0301" to="#end0609b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0609c1101" to="#end0609c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0609c1401" to="#end0609c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610a2401" to="#end0610a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610c0301" to="#end0610c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610c0801" to="#end0610c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610c1101" to="#end0610c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0611b2101" to="#end0611b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0612a0801" to="#end0612a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0612b0901" to="#end0612b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0612c1401" to="#end0612c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0612c1801" to="#end0612c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613a1701" to="#end0613a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613c0101" to="#end0613c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613c0501" to="#end0613c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614c0101" to="#end0614c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615c0301" to="#end0615c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615c1201" to="#end0615c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616a0201" to="#end0616a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616b0101" to="#end0616b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616b0901" to="#end0616b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616b2301" to="#end0616b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616c0501" to="#end0616c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0617a1501" to="#end0617a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0617b1801" to="#end0617b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0617c1501" to="#end0617c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618a0901" to="#end0618a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618a1301" to="#end0618a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618a1801" to="#end0618a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618a2201" to="#end0618a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618b0201" to="#end0618b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618b0301" to="#end0618b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618b0701" to="#end0618b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c1101" to="#end0618c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">瞻</lem><rdg wit="#wit.orig">赡</rdg></app> <app from="#beg0618c1501" to="#end0618c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619a0801" to="#end0619a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619b0501" to="#end0619b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619b1701" to="#end0619b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">奘</lem><rdg wit="#wit.orig">装</rdg></app> <app from="#beg0619c0401" to="#end0619c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0619c2301" to="#end0619c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620a1201" to="#end0620a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620a2301" to="#end0620a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620b0101" to="#end0620b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620b0401" to="#end0620b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6">祟<note type="cf1">X22n0428_p0809b07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">崇</rdg></app> <app from="#beg0620b2101" to="#end0620b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621b0901" to="#end0621b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621c1301" to="#end0621c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621c1601" to="#end0621c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0622a2201" to="#end0622a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0608001" resp="#resp2" type="mod" cb:note_key="X22.0608a14.13" target="#nkr_note_mod_0608001">遍【CB】，偏【卍续】，偏异作遍</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0608001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0608001">偏异作遍</note> <note n="0609001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0609001">偏疑遍</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0600a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0600a2501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0600a2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0600a2601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0602a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0602a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0602a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0602a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0603a3301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0603a3301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0604a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604a0501">杭【CB】，抗【卍续】</note> <note n="0604c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606c1201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0606c12.08" target="#nkr_note_add_0606c1201">券【CB】，倦【卍续】</note> <note n="0606c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606c2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607a2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b0402">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b0403" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b0403">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b1701">彿【CB】，<persName>佛</persName>【卍续】</note> <note n="0607b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0608a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0608c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0608c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0609a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0609b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0609b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0609c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0609c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0611b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0612a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0612b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0612c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0612c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0617a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0617b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0617c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1101">瞻【CB】，赡【卍续】</note> <note n="0618c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619b1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0619b17.17" target="#nkr_note_add_0619b1701">奘【CB】，装【卍续】</note> <note n="0619c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0619c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620b0401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0620b04.07" target="#nkr_note_add_0620b0401">祟【CB】，崇【卍续】</note> <note n="0620b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0622a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>